งาน 5ส

กิจกรรม 5 ส คืออะไร               

     กิจกรรม 5 ส เป็นรากฐานที่สำคัญอย่างหนึ่งของระบบการบริหารคุณภาพแบบมุ่งทั้งองค์การ (Total Quality Management : TQM) ถ้าสมมติว่าระบบ TQM เป็นต้นไม้ กิจกรรม 5 ส ก็เปรียบเสมือนรากของต้นไม้ที่ทำหน้าที่ยึดลำต้นและดูดแร่ธาตุไปหล่อเลี้ยงลำต้นโดยมีระบบมาตรฐาน ISO เป็นเสมือนกิ่งก้านและใบสีเขียวเพื่อทำหน้าที่สังเคราะห์แสงและทำให้ต้นไม้มีการเจริญเติบโต ดังนั้นกิจกรรม 5 ส จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการบริหารงานที่มีคุณภาพ จะช่วยให้การทำงานมีประสิทธิภาพ  
            กิจกรรม 5ส (5 – S Activities) เป็นกิจกรรมของฝ่ายปฏิบัติงานของหน่วยงาน มาจากรากศัพท์ภาษาญี่ปุ่น ที่มีคำขึ้นต้นด้วย S คือ1.       สะสาง  – ส1 (S – SEIRI – เซริ)2.       สะดวก – ส2 (S – SEITON – เซตง)3.       สะอาด – ส3 (S – SEISO – เซโซ)4.       สุขลักษณะ – ส4 (S – SEIKETSU – เซเคทสึ) <p style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; text-align: justify; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">5.       สร้างนิสัย – ส5 (S – SHITSUKE – ซิทสึเกะ)</p><p style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">หลักการและวิธีการดำเนินกิจกรรม 5 ส</p> 1.      สะสาง   คือ การแยกเอกสารหรือสิ่งของที่ไม่จำเป็นต้องใช้ ออกจากเอกสารหรือสิ่งของที่ต้องใช้ โดยการสำรวจเอกสารหรือสิ่งของทั้งหมดที่มีอยู่ในหน่วยงานที่ตนเองรับผิดชอบ แล้วแยกสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องใช้งานออกจากสิ่งที่ใช้งาน  มีอะไรบ้างที่ควรสะสาง Ø เอกสารที่ไม่ใช้แล้ว สร้างความรกรุงรัง และเปลืองที่เก็บ            Ø อุปกรณ์ เครื่องมือเครื่องใช้ที่ชำรุด หรือไม่เคยนำออกมาใช้งาน            Ø สิ่งของที่มีมากเกินความจำเป็น             Ø สิ่งของส่วนตัวที่ไม่เกี่ยวข้องกับงาน             Ø เศษวัสดุ ขยะที่ใช้การไม่ได้ ประโยชน์ของการ  “สะสาง”             § ขจัดความสิ้นเปลืองของทรัพยากร            § ลดความซ้ำซ้อนของเอกสาร            § ลดปริมาณตู้เก็บเอกสารและวัสดุอุปกรณ์อื่น ๆ <p style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">            § ลดความผิดพลาดในการทำงาน</p>

            § สภาพแวดล้อมน่าอยู่ น่าทำงาน

1.       สะดวก    คือ การจัดงานของที่ต้องใช้งานให้เป็นหมวดหมู่ เพื่อให้เกิดความสะดวกแก่การใช้งานมากที่สุด โดยพิจารณาถึงคุณภาพประสิทธิภาพ ความประหยัดและปลอดภัย   มีหลักการดังนี้             Ø จัดวางสิ่งของเป็นหมวดหมู่ พร้อมติดป้ายชื่อØ ของที่ไปใช้งานต้องนำมาเก็บที่เดิมทุกครั้ง            Ø ของที่ใช้ประจำให้วางไว้ใกล้ตัว ประโยชน์ของการทำ “สะดวก”             § ลดเวลาในการค้นหา            § ตรวจสอบสิ่งของได้ง่าย            § เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน            § ลดอุบัติเหตุที่เกิดจากการวางไม่เป็นระเบียบ            § สร้างบรรยากาศและสภาพแวดล้อมที่ดีในการทำงาน             
2.      สะอาด   คือ การทำความสะอาดบริเวณต่าง ๆ ที่ตนรับผิดชอบไม่ให้เลอะเทอะ สกปรก เช่น โต๊ะทำงาน ตู้เก็บของ ชั้นวางของ ห้องน้ำ ห้องส้วม ตลอดจนบริเวณอาคาร การทำความสะอาดอยู่เป็นประจำจะทำให้อุปกรณ์หรือบริเวณนั้นไม่เสื่อมสภาพเร็วหรือเสียบ่อย ทำให้เกิดความสวยงาม ควรให้ความสนใจเรื่องความสะอาดที่จุดใด             Ø โต๊ะทำงานและบริเวณรอบๆ            Ø ชั้นวางของที่เก็บเอกสาร อุปกรณ์เครื่องใช้            Ø ห้องทำงาน ตามพื้น ผนัง มุมอับ เพดาน ฯลฯ            Ø ห้องน้ำ ห้องรับแขก ห้องกาแฟ            Ø ภายนอกอาคาร สนาม ถนน โรงอาหาร สวนหย่อม  ประโยชน์ของการทำความ “สะอาด”             § มีสภาพแวดล้อมที่ดี สร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงาน            § เพิ่มอายุการใช้งานของอุปกรณ์ ลดค่าใช้จ่าย            § ลดปัญหามลพิษจากฝุ่นละออง             § เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน   3.      สุขลักษณะคือ การจัดสถานที่ทำงานเพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานมีสุขภาพอนามัยที่ดีและมีความปลอดภัย เพราะหากสภาพแวดล้อมไม่ดี อาจทำให้บุคลากรในหน่วยงานมีสุขภาพอนามัยไม่ดี อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้ การทำให้สถานที่ทำงานมีสุขลักษณะที่ดีจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือของเพื่อนร่วมงาน เพื่อช่วยกันขจัดแหล่งที่ทำให้เกิดมลภาวะ เพื่อให้เกิดบรรยากาศที่เอื้อให้เกิดการทำงาน ประโยชน์ของการทำ “สุขลักษณะ”             § สถานที่ทำงานเป็นระเบียบ สะอาด และปลอดภัยในการทำงาน            § สร้างบรรยากาศที่ดีในการทำงาน            § บุคลากรมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดี พร้อมที่จะทำงาน            § ผลการทำงานมีคุณภาพ      4.      สร้างนิสัย  คือ การกระตุ้นและติดตามให้บุคลากรปฏิบัติตามวิธีการของ 4ส ข้างต้นอย่างต่อเนื่องและเคร่งครัดจนกลายเป็นนิสัยและเป็นชีวิตประจำวันในการทำงาน การสร้างนิสัยควรดำเนินการอย่างไร             Ø รับผิดชอบและปฏิบัติงานที่ได้รับมอบหมายอย่างเคร่งครัด            Ø ทำ 5ส ในส่วนที่รับผิดชอบไม่ให้บกพร่องและถือเป็นส่วนหนึ่ง                 ของการทำงาน            Ø ทำความสะอาดและจัดเก็บสิ่งของ (ส่วนรวม) รวมกัน            Ø มีความมุ่งมั่นที่จะปรับปรุงการทำงานให้ดีขึ้น 
   กิจกรรม 5 ส  เป็นกิจกรรมพื้นฐานของการเพิ่มผลผลิตและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน  ต้องปฏิบัติอย่างต่อเนื่องและเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันในการทำงาน </span></span>