โรงเรียนชาวนานครสวรรค์ : มิติใหม่ของ KM ชาวบ้าน

ไปร่วมงานมหกรรม KM ภูมิภาคที่ มน. เมื่อวันที่ 28 - 29 ก.ย.50 ผมได้ความรู้และความสุขมากมาย ส่วนหนึ่งมาจาก รร.ชาวนานครสวรรค์

รร.ชาวนานครสวรรค์ได้แนวคิดและไปเรียนรู้มาจาก รร.ชาวนา มขข. สุพรรณบุรี แต่ทางนครสวรรค์เอามาทำต่างออกไปที่จริงมีทั้งส่วนที่ทำเหมือน และทำต่าง

ผมขอคัดลอกมาจากแผ่นพับที่ผมรับแจกมา ดังต่อไปนี้

สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้ เครือข่ายโรงเรียนชาวนา จังหวัดนครสวรรค์

สนับสนุนโดย
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์
กลุ่มประชาสังคมนครสวรรค์ฟอรั่ม
เครือข่ายโรงเรียนชาวนานครสวรรค์
มูลนิธิสืบศักดิ์สิน - แผ่นดินสี่แคว
ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดนครสวรรค์
องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครสวรรค์

แนวคิด + ความเชื่อ
เครือข่ายโรงเรียนชาวนา จังหวัดนครสวรรค์ เกิดจากการร่วมมือภาคประชาสังคม (นครสวรรค์ฟอรั่ม) กับภาคีพันธมิตร และเกษตรกร ผู้มีอาชีพทำนา ปลูกข้าว ในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งพัฒนาก่อรูปจากปัญหา การทำการเกษตรสมัยใหม่ที่ได้เข้าไปทำลายแบบแผนวิถีชีวิตของผู้คนในท้องถิ่นให้ตกอยู่ภายใต้ห่วงโซ่ของการผลิตแบบพึ่งพากลไก ระบบสารเคมีในการผลิต ระบบตลาด พ่อค้า นายทุน ในการกำหนดความเป็นไปของเกษตรกร ตั้งแต่ก่อนเริ่มฤดูกาลเพาะปลูก ไปจนสิ้นสุดการเก็บเกี่ยว ผลผลิตเน้นการลด ละ เลิกการพึ่งพาสารเคมีในการผลิต

         พื้นที่ชุมชน - ชาวบ้านเป็นศูนย์กลาง
         กลุ่มเรียนรู้
         การจัดการความรู้
         การถักทอเครือข่าย

การเรียนรู้

บทเรียนที่ 1 การเรียนรู้ ทดลองสูตรปุ๋ยเพื่อบำรุงดินและพันธุ์ข้าว การเตรียมดิน - ปุ๋ยสูตรต่าง ๆ 2 - 3 แบบตามพื้นที่เรียนรู้ในแปลงนาของตนเองที่จะทดลองใช้ปุ๋ยชีวภาพ

บทเรียนที่ 2 เรียนรู้การจัดตั้งกลุ่ม ระดมทุนกองทุนปุ๋ยในชุมชน
- นำเสนอข้อมูลภาพรวมค่าใช้จ่ายในการซื้อปุ๋ยเพื่อการผลิตของชุมชน
- นำเสนอภาพว่ามีกระแสเงินที่ไหลออกจากตัวชาวนา คิดเป็นเงินเท่าไหร่
- เรียนรู้และฝึกทำปุ๋ยไว้ใช้หรือทำเพื่อขายให้กับสมาชิก

บทเรียนที่ 3 การเรียนรู้เรื่องการคัดพันธุ์ข้าว การเรียนรู้การคัดพันธุ์ข้าวจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ ส่วนภาคทฤษฎี การฝึกอบรมการคัดพันธุ์ข้าว

บทเรียนที่ 4 การศึกษาเรียนรู้ การจัดการสิ่งแวดล้อมและเรียนรู้เรื่องแมลงในนาข้าว
- ระดมหาแนวทางการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศในแปลงนา การสำรวจและโฉบแมลง แก้ไขปัญหาแมลง

บทเรียนที่ 5 การศึกษาดูงานข้ามกลุ่มหรือการเชิญวิทยากรภายนอกมาให้ความรู้ในประเด็นที่สนใจ

บทเรียนที่ 6 เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในระดับกลุ่มและข้ามกลุ่ม (ก่อน - ระหว่าง และหลังการผลิตเสร็จสิ้น)

บทเรียนที่ 7 การเรียนรู้เรื่องการค้าข้าว

โรงเรียนชาวนานครสวรรค์มีมากกว่า 70 โรง ผู้สนใจรายละเอียดติดต่อได้ที่เครือข่ายโรงเรียนชาวนาจังหวัดนครสวรรค์ ม.ราชภัฏนครสวรรค์ โทร. 056-219-130 ต่อ 4200 หรือ 01-808-1732

ผมประทับใจตรงที่ รร.ชาวนานครสวรรค์ขยายขอบเขตการเรียนรู้เลยเรื่องการทำนาออกไป หรือเลยเรื่องการผลิตออกไปสู่เรื่องสิ่งแวดล้อม เรื่องตลาดหรือการค้าข้าว เห็นชาวนาค้าขายขยายพันธุ์ข้าว ได้ราคาตั้งเกวียนละกว่าหมื่นบาทแล้วชื่นใจจริง ๆ

บทเรียนที่ ๑ เรื่องการบำรุงดิน

บทเรียนที่ ๒ การระดมทุนจัดตั้งกองทุนปุ๋ย

บทเรียนที่ ๕ การศึกษาดูงานข้ามกลุ่ม

เวที ลปรร. หลังการผลิตเสร็จสิ้น

บทเรียนที่ ๘ เรื่องการค้าข้าว

คนขวาคือคุณเขียว คุณอำนวย รร. ชาวนานครสวรรค์ อีก ๒ คนลืมถามแต่เข้าใจว่าเป็น คุณกิจ ตัวจริง ถ่ายกับขวดจุลินทรีย์ และแปลงสาธิตวิธีล่อจุลินทรีย์จากป่าเอาไปเลี้ยงขยายพันธุ์