พ่อตามไปดูมันไม่ไหว มันไปรถเครื่อง พ่อขี่เป็นแต่รถจักรยาน ตามมันไม่ทัน

ภาพที่เห็นผู้เฒ่าเลี้ยงหลานตัวน้อยๆ เป็นภาพที่เจนตามาช้านาน อันที่จริงเป็นวิถีของสังคมไทย และเพื่อนบ้านในแถบนี้

ตัวผู้เขียนเองยามเด็กก็อยู่กับอุ้ยหรือ ตา ยาย โดยเฉพาะปู่ ซึ่งเป็นเหมือนเกราะกำบังให้วิ่งไปหลบภัยหากถูกพ่อแม่ตี ลองแค่เงื้อมือทำท่าตีเท่านั้นแหละปู่ท่านเล่นประท้วงไม่กินข้าวกินปลา หากลงไม้ลงมือจริงๆละก็ ปู่ก็ประท้วงโดยหนีไปนอนที่เถียงนาสองสามวันทีเดียว

ผมว่าผู้เฒ่าเลี้ยงหลานน้อย ท่านเลี้ยงด้วยใจ และเปี่ยมไปด้วยความรักความอบอุ่นครับ (แม้ว่าออกจะเอาใจ หรือตามใจมากไปนิดหนึ่งก็ตาม)แต่

นั่นเป็นวิถีของสังคมรุ่นก่อน ที่พ่อแม่เพียงแค่ออกไปไร่ไปนาตอนกลางวันเท่านั้น   หรือแม้แต่ในสมัยนี้ที่ครอบครัวที่ตั้งตัวใหม่ พ่อแม่วัยหนุ่มสาวอาจต้องไปทำงานเมืองกอกเมืองกรุง ซึ่งก็ไม่มีปัญหารุนแรงใดๆ

ความรักที่เปี่ยมล้นของผู้เฒ่า กับเงินที่ส่งมาจากพ่อแม่ รวมถึงบรรยากาศชนบทที่สงบเงียบเอื้ออาทร ย่อมกล่อมเกลาเด็กน้อยให้มีความสุขได้อย่างเพียงพอ

อย่างไรก็ตาม ที่น่าเป็นห่วงกลับเป็นกรณีที่ผู้เฒ่าต้องเลี้ยงหลานที่อยู่ในวัยรุ่น

ดังปัญหาของชุมชนหนึ่ง ไม่ใช่สิ พบในสองชุมชน ของสกลนคร ที่ผมไปคุ้ยเจอในคราวไปศึกษาชุมชนเมื่อไม่นานมานี้

พี่น้องในชุมชนเหล่านั้น มากกว่าร้อยละสามสิบของครัวเรือนทั้งหมดต่างอพยพครอบครัวไปรับจ้างกรีดยางพาราที่ภาคใต้กัน ไปกันแบบยกครัว ปีหนึ่งกลับมาเยี่ยมบ้านครั้งเดียว บางครอบครัวก็ย้ายลูกไปเข้าโรงเรียนที่นั่น 

 แต่มีบางคอบครัว หลายครอบครัวที่ลูกๆกำลังเรียนอยู่ชั้นมัธยม ได้ฝากลูกไว้กับผู้เฒ่าที่บ้านในที่ประชุมกลุ่มต่างให้ข้อมูลว่า

เด็กวัยรุ่นในกลุ่มนี้ บางคน ย้ำบางคนไม่ใช่ทั้งหมด

พวกเด็กแบ๊น ชอบขี่รถมอเตอร์ไซด์แบ๊นๆกวนชาวบ้านชาวช่อง

ปัญหาเด็กดมกาว ก็เด็กพวกนี้เพราะพ่อแม่มันไม่ได้มาคุม ไม่รู้จะตามไปบอกพ่อแม่มันที่ไหน ไปเปิดดูรายชื่อที่ผมขึ้นทะเบียนได้เลยผู้ใหญ่บ้านหนุ่มบ่นกับผมอย่างนี้

พ่อตามไปดูมันไม่ไหว มันไปรถเครื่อง พ่อขี่เป็นแต่รถจักรยาน ตามมันไม่ทัน หลานมันบอกว่าจะไปโรงเรียนก็ต้องเชื่อมัน แต่เขามาบอกว่าเห็นมันหลบอยู่ตามป่ายูคาฯพ่อเฒ่าที่มาร่วมประชุมในฐานะผู้อาวุโสกล่าว 

ผมว่านี่เป็นข้อเท็จจริงที่ต้องยอมรับและควรมีหนทางแก้ไข 

หากมีใครสักคน หรือมือสักข้างยื่นเข้ามาช่วยเหลือ

สังคมชนบทบ้านเรายังมีสายสัมพันธ์ที่เหนียวแน่น

โครงข่ายใยชีวิตในสังคม น่าจะมีบทบาทในการแก้ไขปัญหาประดานี้