บวรสุขพัฒนาคุณภาพการศึกษา

  บทคัดย่อชื่อนวัตกรรมเรื่อง              เทคนิคสี่ประสาน นำสู่มาตรฐานการศึกษาชื่อผู้เสนอนวัตกรรม          นางประมวล  เตชวงศ์                                          ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านแม่คำมี(รัตนปัญญา)                                           สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแพร่  เขต  ๑              ที่ผ่านมาโรงเรียนบ้านแม่คำมี(รัตนปัญญา) มีปัญหาด้านการบริหารจัดการศึกษา ขาดการประสานงานและสัมพันธ์อันดีระหว่างบ้าน  วัด   โรงเรียนและองค์กรสาธารณสุข  ทำให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำ ไม่ได้มาตรฐานตามที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำหนด    จากสภาพปัญหาดังกล่าว  ทางโรงเรียนได้พยายามเรียนรู้ คิดค้นนวัตกรรม  หาเทคนิควิธีการต่างๆ มาปรับปรุงแก้ไขการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนให้ดีขึ้น จนกระทั่งได้พัฒนากระบวนการทำงานแบบร่วมมือร่วมใจจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย    (Stakeholder)        ตามโครงการ บวร (บ้าน วัด โรงเรียน) ที่มีอยู่เดิม โดยให้ทุกคนมีส่วนร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมแก้ไขปัญหา แต่เมื่อได้พิจารณาและตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นแล้วว่า การแก้ปัญหาต่างๆใน โรงเรียนและในชุมชนให้เกิดการเรียนรู้แบบยั่งยืน มิได้สำเร็จได้ด้วยกลุ่มบุคคลสามกลุ่มนี้ หน่วยงานที่ไม่ควรขาด คือ หน่วยงานสาธารณสุข  ดังนั้น เพื่อแก้ปัญหาต่างๆได้อย่างยั่งยืน ทางโรงเรียนบ้านแม่คำมี (รัตนปัญญา) จึงเปิดโอกาสให้หน่วยงานทางสาธารณสุข  โรงพยาบาล หรือสถานีอนามัยในหมู่บ้าน หรือละแวกใกล้เคียงเข้ามามีส่วนร่วมบริหารจัดการด้วย โดยใช้เทคนิค วิธีการแบบร่วมมือร่วมใจ ภายใต้ชื่อว่า เทคนิคสี่ประสาน นำสู่มาตรฐานการศึกษา  มาใช้แก้ปัญหา  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้โรงเรียนเป็นที่ยอมรับของชุมชน นักเรียนมีคุณภาพตามเกณฑ์มาตรฐานการศึกษาของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) หน่วยงานต้นสังกัดและของสถานศึกษาและเพื่อให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดีขึ้น  ซึ่งมีเป้าหมายที่จะใช้โรงเรียนเป็นฐานในการเชื่อมโยงเครือข่ายบ้าน  วัด  โรงเรียน  และสาธารณสุข ในการมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันและเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อประโยชน์ต่อการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน  ครู  ผู้บริหารสถานศึกษา และส่งเสริมความเข้มแข็งและการพัฒนาที่ยั่งยืนของชุมชน  โดยใช้องค์ความรู้เชื่อมต่อสภาพปัญหาที่พบในปัจจุบันและภาพอนาคตที่ได้ตั้งเป้าหมายไว้   ผ่านกระบวนการบริหารอย่างเป็นระบบ  โดยให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้ร่วมคิด  ร่วมทำ  ร่วมประเมินและร่วมปรับปรุงแก้ไขและก้าวเดินผ่านปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ ไปสู่การบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ร่วมกันผลที่เกิดจากการเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งบ้าน  วัด  โรงเรียนและสาธารณสุขมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ตั้งแต่กระบวนการร่วมคิด ร่วมวิเคราะห์ปัญหาเพื่อใช้เป็นแนวทางในการกำหนดรูปแบบการบริหารจัดการ ร่วมวางแผนแก้ไขกำหนดกิจกรรม การดำเนินงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันและร่วมประเมินปรับเปลี่ยนแก้ไข ปรับปรุงให้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียน   พบว่า  บ้าน    ซึ่งมีครูภูมิปัญญาท้องถิ่นได้มาถ่ายทอดความรู้ ส่งผลทำให้นักเรียนได้รับรางวัลเหรียญทอง ด้านสืบสานดนตรีไทย ระดับเขตพื้นที่การศึกษา    นักเรียนสามารถนำดนตรีพื้นเมืองไปแสดงอนุเคราะห์ช่วยเหลืองานศพในชุมชน  และนำดนตรีพื้นเมืองบรรเลงประกอบซอและฟ้อนแง้น ในงานมงคล เช่น  งานอุปสมบท  งานวันผู้สูงอายุ  เป็นต้นวัด  มีส่วนร่วมในการสร้างเสริมคุณธรรมจริยธรรม  นักเรียนได้รับรางวัลชมเชย การประกวดกิจกรรมขยับกายสบายชีวีด้วยวิถีพุทธ  เนื่องในวันวิสาขบูชาโลก  สพท. เชียงราย  เขต  ๑  ได้รับรางวัลชมเชยกิจกรรมประกวดร้องเพลงธรรมะ  โครงการสร้างภาพลักษณ์ไทย  ของ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแพร่  และได้รับรางวัลชมเชยการประกวดโครงงานคุณธรรมจริยธรรม ของ สพท. แพร่  เขต ๑โรงเรียน   นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนดีขึ้น  ผลการประเมินคุณภาพการศึกษา รอบ ที่ ๒ ของ สมศ.  มีมาตรฐานการศึกษาอยู่ในระดับดีมากและระดับดี      ไม่มีมาตรฐานใดได้รับการประเมินให้ปรับปรุง       โรงเรียนได้รับคัดเลือกเป็นสถานศึกษาดีเด่นขนาดเล็กของเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาม่วงไข่   ตลอดจนเป็นที่ยอมรับและชื่นชมของคณะผู้ตรวจราชการจากกระทรวงศึกษาธิการที่ได้มาตรวจเยี่ยมโรงเรียนตามโครงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา เมื่อวันที่ ๙  มีนาคม  ๒๕๕๐  ที่ผ่านมาสาธารณสุข    ได้รับรางวัลชนะเลิศด้านความเป็นเลิศด้านกีฬา นักเรียนสามารถนำความรู้เกี่ยวกับแพทย์แผนไทย  การทำลูกประคบ   และพืชสมุนไพร  ไปใช้ในชีวิตประจำวัน ช่วยเหลือบุคคลในครอบครัว เช่น  การใช้ลูกประคบและนวดแผนโบราณ คลายความเจ็บปวดแทนการใช้ยาแก้ปวด การใช้สมุนไพรทำผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น การทำแชมพูสมุนไพร  ยาสีฟันสมุนไพร ฯลฯ ซึ่งผลิตภัณฑ์เหล่านี้ ทางชุมชนต่างยอมรับในคุณภาพใช้ได้ดีและให้การส่งเสริมสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง  นอกจากนี้ ยังมีการจัดตั้งชมรมออกกำลังกายสร้างสุขภาพ   ชมรมเล่นดนตรีพื้นเมืองและกิจกรรมพบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เดือนละ  ๑  ครั้ง   ล้วนเป็นการส่งเสริมให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของโรงเรียนร่วมกันเกิดการสื่อสารแบบเป็นกันเองและรู้สึกถึงการต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันในส่วนของทีมงานครูในโรงเรียนมีความกระตือรือร้นที่ได้ทำงานร่วมกับองค์กรที่เกี่ยวข้องที่มีส่วนได้ส่วนเสีย  ทำให้รู้สึกอบอุ่นไม่โดดเดี่ยวเพราะคนในชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลนักเรียนและสร้างเสริมคุณภาพในการจัดการศึกษาอย่างแท้จริง