การจัดการความรู้กับการพัฒนาบุคลากร

การจัดการความรู้เป็นกระบวนการสำคัญที่องค์กรควรกำหนดนโยบายและแนวทางปฏิบัติให้เกิดขึ้นอยู่เสมออย่างต่อเนื่อง เพื่อให้บุคลากรที่ปฏิบัติงานได้มีโอกาสถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ ซึ่งสามารถทำได้หลายวิธี ได้แก่ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติงาน การจัดอบรมเชิงปฏิบัติการโดยเน้นการปฏิบัติจริง การจัดทำคู่มือปฏิบัติงาน เป็นต้น ซึ่งจะช่วยให้บุคลากรในองค์กรสามารถเรียนรู้และพัฒนาความสามารถ ทั้งผู้ถ่ายทอดและผู้เรียนรู้

สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นองค์กรคุณภาพที่มุ่งการให้บริการสารสนเทศแก่ผู้ใช้บริการให้สามารถเข้าถึงทรัพยากรสารสนเทศได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว โดยจัดบริการต่างๆ ทั้งที่เป็นบริการพื้นฐาน และบริการเสริมมากมาย บุคลากรของสำนักหอสมุดจึงได้้รับการพัฒนาไปพร้อมๆ กับการทำงาน ด้วยการรับการอบรมทางด้านวิชาชีพ การให้บริการที่น่าประทับใจด้วยจิตบริการ การใช้ภาษาต่างประเทศเพื่อการสื่อสารกับผู้ใช้บริการ โดยเฉพาะภาษาอังกฤษ และที่ขาดไม่ได้คือ การจัดการความรู้

การจัดการความรู้ของสำนักหอสมุดนั้น ได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ เนื่องจากสำนักหอสมุดมีเคาน์เตอร์บริการรวมทั้งสิิ้น 16 จุด ได้แก่ บริการทางเข้า-ออก บริการลูกค้าสัมพันธ์ บริการยืม-คืนหนังสือ รวม 2 เคาน์เตอร์ บริการวารสาร บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า บริการอินเตอร์เน็ต บริการให้ยืมเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา บริการสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการวิจัย บริการห้องศึกษาเดี่ยวและห้องศึกษากลุ่ม บริการห้องค้นคว้าเพื่อการวิจัย บริการยืม-คืนสื่อและโสตทัศนวัสดุ บริการความรู้คู่บันนเทิง บริการห้องฝึกภาษา บริการสารสนเทศทางด้านการเกษตร และบริการหยิบตัวเล่มและจัดชั้นหนังสือ

บุคลากรของสำนักหอสมุดที่ปฏิบัติงานให้บริการตามจุดต่างๆ ประกอบด้วยบุคลากรระดับเจ้าหน้าที่ห้องสมุด บรรณารักษ์ และนักเอกสารสนเทศ รวมทั้งสิ้นประมาณ 50 คน (ไม่รวมบุคลากรที่ปฏิบัติงานภายในส่วนการเตรียมทรัพยากรอีกร่วม 100 คน) จากการปฏิบัติงานของบุคลากรที่ให้บริการตามเคาน์เตอร์ต่างๆ นั้น มีข้อกำหนดคือต้องให้บริการตลอดเวลา คือต้องมีเจ้าหน้าที่ประจำเคาน์เตอร์ตลอดการให้บริการ ไม่ว่าจะเป็นเวลาพักก็ตาม ดังนั้น บุคลากรจึงต้องมีการสลับหมุนเวียนกันไปพัก โดยเฉพาะเวลาช่วง 11.00 น.และ 12.00 น. นอกจากนี้สำนักหหอสมุดยังขยายเวลาให้บริการนอกเวลาราชการ ทั้งวันเสาร์และวันอาทิตย์ ขยายเวลาช่วงค่ำ ดึก และตลอด 24 ชั่วโมงตามความเหมาะสม เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน บุคลากรจึงมีความจำเป็นต้องเรียนรู้ในงานหลายอย่าง เพื่อการสลับหมุนเวียนงานเวลาพัก การขาด ลา หรือการปฏิบัติงานนอกเวลาราชการ ดังนั้น การจัดการความรู้จึงมีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาบุคลากรเพื่อให้บริการที่สมบูรณ์แบบได้ในปัจจุบัน

สำนักหอสมุดได้จัดให้มีการอบรมการจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานแก่บุคลากรที่รับผิดชอบดูแลงานบริการต่างๆ และสนับสนุนให้บุคลากรจัดทำคู่มือปฏิบัติงาน เพื่อใช้เป็นเอกสารประกอบการทำงานของบุคลากรในส่วนงานต่างๆ ซึ่งบุคลากรที่ได้เข้าร่วมอบรมแล้วได้นำความรู้จากการอบรมมาเขียนคู่มือการปฏิบัติงานเสร็จแล้ว ได้แก่ คู่มือปฏิบัติงานบริการยืม-คืน คู่มือปฏิบัติงานบริการวารสาร คู่มือปฏิบัติงานบริการอินเตอร์เน็ต คู่มือปฏิบัติงานบริการสื่อและโสตทัศนวัสดุ คู่มือการให้บริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า คู่มือให้บริการสารสนเทศเพื่อการวิจัย คู่มือการจัดหนังสือขึ้นชั้น และคู่มือการให้บริการสิ่งพิมพ์ เป็นต้น

หลังจากที่ได้จัดทำคู่มือปฏิบัติงานในบางส่วนแล้ว ฝ่ายบริการยังได้จัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้อันเป็นการขยายผลจากการทำคู่มือปฏิบัติงาน ได้แก่ การจัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการจัดชั้นหนังสือ โดยเริ่มจากการถ่ายทอดความรู้จากผู้มีประสบการณ์แก่บุคลากรที่สนใจ โดยเฉพาะบุคลากรใหม่ หลังจากนั้น ได้มีการทดสอบความรู้แก่บุคลากรหลังการอบรม และมีการจัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกลุ่มบุคลากรผู้ปฏิบัติงานจัดชั้นหนังสือรวม 8 คนให้มาแลกเปลี่ยนเทคนิควิธีการจัดชั้นให้เร็วและถูกต้องที่แต่ละคนล้วนมีเทคนิควิธีที่อาจแตกต่าง หรือคล้ายคลึงกันบ้าง เพื่อให้มีการเรียนรู้ซึ่งกันและกัน จากนั้นได้จัดให้บุคลากรใหม่ที่เข้ารับการเรียนรู้แล้วได้ปฏิบัติงานจริง โดยหากบุคลากรที่ผ่านงานแล้ว จะได้รับการอนุญาตให้ปฏิบัติงานนอกเวลาราชการได้ (ในกรณีที่บุคลากรคนนั้นไม่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติงานจัดชั้นมาก่อนเลย) เป็นต้น ฝ่ายบริการยังมีแผนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกระบวนการทำงานเพื่อการให้บริการอื่นๆ เช่น บริการยืม-คืนหนังสือ บริการสื่อและโสตทัศนวัสดุ บริการวารสาร เป็นต้น ซึ่งจะจัดให้มีขึ้นในลำดับต่อไป