ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม (Thailand Union Catalog)

sun-shine sunset
....คุณสามารถค้นหารายการบรรณานุกรมสิ่งพิมพ์ของสถาบันการศึกษาหลายแห่งได้ พร้อมๆ กัน....

แหล่งสารสนเทศเพื่อการศึกษา ค้นคว้า และวิจัย
          ก่อนหน้านี้ได้แนะนำฐานข้อมูล OPAC ให้ทุกท่านได้รู้จักไปแล้วเป็นฐานแรก ทีนี้ก็มีถึงฐานข้อมูลที่ 2 ที่จะแนะนำต่อไป ซึ่งคาดจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่กำลังศึกษา ค้นคว้าและทำวิจัย นั่นคือ ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม
          2. ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม (Union Catalog) เป็นฐานข้อมูลที่จัดทำขึ้น ภายใต้โครงการพัฒนาเครือข่ายห้องสมุดในประเทศไทย (ThaiLIS) ซึ่งเป็นเครือข่ายความร่วมมือระหว่างห้องสมุดมหาวิทยาลัยของรัฐ ทั้งส่วนกลาง และส่วนภูมิภาคได้ร่วมกันจัดทำฐานข้อมูลสหบรรณานุกรมขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้ใช้ในการเข้าถึงรายการบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศทุกประเภทที่จัดไว้ในห้องสมุด ซึ่งสมาชิกสามารถค้นหาข้อมูลของห้องสมุดทุกแห่งได้พร้อมกัน ด้วยความสะดวก รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ
          ทั้งนี้ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม จะมีลักษณะคล้ายๆ กับฐานข้อมูลทรัพยากรสารสนเทศ OPAC (Online Public Access Catalog) เนื่องจากเป็นฐานข้อมูลชี้แหล่งและให้รายการบรรณานุกรมเช่นเดียวกัน แต่ให้ข้อมูลมากกว่า เพราะได้รวบรวมเอาทรัพยากรสารสนเทศจากสถาบันต่างๆ ที่เป็นสมาชิกเข้าไว้ด้วยกัน ค้นหาเพียงครั้งเดียวก็จะทราบว่า สิ่งพิมพ์ที่ตนเองต้องการนั้น มีตัวเล่มที่ห้องสมุดของสถาบันใดบ้าง จากนั้นก็สามารถเดินทางไปหยิบตัวเล่มด้วยตนเอง หรือใช้บริการยืมระหว่างห้องสมุด โดยให้ห้องสมุดเป็นตัวกลางในการดำเนินการยืมเอกสารฉบับเต็มหรือขอถ่ายสำเนาเอกสารให้ (แต่การให้บริการยืมเอกสารฉบับจริงในปัจจุบัน ห้องสมุดหลายแห่งได้งดให้บริการ เนื่องจากมีปัญหาในการให้บริการหลายประการ) 

           ประโยชน์ของฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม
            1.  สามารถค้นหารายการทรัพยากรสารสนเทศของสถาบันต่างๆ ที่เป็นสมาชิกได้หลายแหล่งพร้อมๆ กัน ทำให้ประหยัดเวลาในการค้นหา
            2. ทำให้ประหยัดงบประมาณและมีการใช้ทรัพยากรร่วมกัน ทั้งนี้เพราะห้องสมุดไม่มีงบประมาณเพียงพอที่จะซื้อหนังสือทุกเล่มเข้าห้องสมุด ดังนั้น ฐานข้อมูลนี้สามารถชี้แหล่งและให้บริการยืมระหว่างห้องสมุดให้กับสถาบันที่เป็นสมาชิกได้
            3. เป็นแหล่งข้อมูลให้กับบรรณารักษ์ บุคลากรที่ปฏิบัติงานห้องสมุด ตลอดจนห้องสมุดในการค้นหาทรัพยากร และยังสามารถโอนถ่ายรายการทรัพยากรและเลขเรียกหนังสือ (Call Number) ของสิ่งพิมพ์จากสถาบันต่างๆ เข้าสู่ระบบห้องสมุดอัตโนมัติของตนเองได้ด้วย (เฉพาะห้องสมุดที่มีระบบฯ ที่สามารถรองรับได้เท่านั้น) ทำให้ลดความซ้ำซ้อนในการทำงาน และประหยัดเวลาในการวิเคราะห์หมวดหมู่ ทำให้บุคลากรของห้องสมุดมีเวลาไปพัฒนางานอื่นมากขึ้น
 
            ข้อจำกัดของฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม
            1.  ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม ให้ข้อมูลเฉพาะรายการบรรณานุกรมเท่านั้น ไม่ได้ให้เอกสารฉบับเต็ม
            2.   การปรับปรุงข้อมูลยังไม่เป็นปัจจุบัน (Update) ทั้งนี้ข้อมูลจะถูกปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันช้าหรือเร็วนั้น ขึ้นอยู่กับการดำเนินการของห้องสมุดที่เป็นสมาชิก
            3.  สามารถค้นหาได้ตลอด 24 ชั่วโมงจริง แต่การใช้งานก็ต้องเสียเวลาไปหยิบตัวเล่มด้วยตนเองที่ห้องสมุด หรือขอรับบริการถ่ายสำเนาเอกสาร โดยให้ห้องสมุดเป็นตัวกลางในการดำเนินการ
            4.  การใช้ทรัพยากรยังขึ้นอยู่กับเวลาเปิดให้บริการของห้องสมุด  
            5.  การให้บริการยืมระหว่างห้องสมุดยังไม่ครอบคลุมถึงสถาบันและบุคคลทั่วไป ทั้งนี้จะให้บริการเฉพาะสถาบันที่เป็นสมาชิกเท่านั้น
            6.  การแสดงผลข้อมูลให้เพียงรายการบรรณานุกรม แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดของหน้าสารบัญ ทำให้ผู้ใช้ไม่ทราบรายละเอียดอย่างย่อของสิ่งพิมพ์ว่าเกี่ยวข้องกับเรื่องใดบ้างและตรงกับที่ต้องการหรือไม่ เพื่อประกอบการตัดสินใจในการเข้ามาหยิบตัวเล่ม จะได้ไม่เสียเวลา
            5. การค้นหาข้อมูลจากหัวเรื่อง หรือคำค้น (Keyword) นั้น เป็นการค้นหาจากคำที่กำหนดขึ้นมาเพื่อใช้แทนเนื้อหาของสิ่งพิมพ์อย่างกว้างๆ หรือคำค้นที่ใช้นั้นครอบคลุมการค้นหาคำ ภายในเขตข้อมูลชื่อเรื่อง ซึ่งนับว่าไม่ครอบคลุมเท่าใดนัก แต่หากมีหน้าสารบัญและสามารถค้นหาข้อมูลได้จากหน้าสารบัญจะมีประสิทธิภาพมากกว่าที่เป็นอยู่
            6. ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม ให้ข้อมูลครอบคลุมรายการทรัพยากรเฉพาะห้องสมุดของสถาบันการศึกษาที่เป็นสมาชิกเท่านั้น ไม่ได้ครอบคลุมสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาทั้งหมดในประเทศไทย  
            7. ข้อจำกัดด้านระบบเครือข่ายขัดข้องบ่อย ทั้งนี้เนื่องจากการปรับปรุงข้อมูลหรือการ Up Load ข้อมูลไปยังฐานข้อมูลสหบรรณานุกรมนั้น ต้องใช้เวลาในการ Up Load นาน เพราะข้อมูลมีปริมาณมาก หากระบบเครือข่ายล่มหรือขัดข้องบ่อยก็จะเป็นปัญหาในการดำเนินงาน
            8. ข้อจำกัดด้านระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ทั้งนี้เนื่องจากห้องสมุดที่เป็นสมาชิกแต่ละแห่งนั้น ใช้ระบบห้องสมุดอัตโนมัติที่ไม่เหมือนกันและไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ทำให้ส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานต่างๆ ตลอดจนการปรับปรุงข้อมูลในฐานฯ ล่าช้า ซึ่งห้องสมุดที่มีระบบรองรับเดียวกันกับฐานข้อมูลสหบรรณานุกรมก็จะดำเนินงานได้เร็ว ส่วนห้องสมุดที่ระบบไม่รองรับ อาจต้องเสียเวลาในการดำเนินงานนานและซับซ้อนมากขึ้น

            อย่างไรก็ตาม ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม นับเป็นความร่วมมืออันมีความสำคัญอย่างยิ่งของสถาบันการศึกษา ที่ได้เล็งเห็นความสำคัญของการใช้ทรัพยากรร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด นอกจากนี้ยังช่วยลดความซ้ำซ้อนของงาน และป็นการอำนวยความสะดวกให้กับผู้รับบริการ และบุคลากรที่ปฏิบัติงานห้องสมุดด้วย  

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน แหล่งสารสนเทศเพื่อการศึกษา ค้นคว้าและวิจัย

คำสำคัญ (Tags)#ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม#thailand union catalog

หมายเลขบันทึก: 122702, เขียน: 28 Aug 2007 @ 14:04 (), แก้ไข: 09 Jun 2012 @ 19:39 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, อ่าน: คลิก


ความเห็น (0)