โรงเรียนผู้นำการเปลี่ยนแปลง

กว่าจะเปลี่ยนแปลง

  พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542และแก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2)  พ.ศ.2545 มาตรา  39 บัญญัติให้กระทรวงศึกษาธิการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษาทั้งด้านวิชาการ  ด้านงบประมาณ  การบริหารงานบุคคล และการบริหารงานทั่วไป ไปยังคณะกรรมการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษา ในเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง(กระทรวงศึกษาธิการ, 2550 : คำนำ)  การประกาศดังกล่าว ฯพณฯ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศาสตราจารย์ ดร.วิจิตร  ศรีสอ้าน) จึงกำหนดนโยบายให้มีการพัฒนาผู้บริหาร  ศึกษานิเทศก์ และครูแกนนำ ให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง รองรับการกระจายอำนาจดังกล่าว                    โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ ได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการดังกล่าว เป็นรุ่นแรก เพราะมีผลการประเมินคุณภาพภายนอก  โดยสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพสถานศึกษา (สมศ.) อยู่ในเกณฑ์ดี  ผู้เขียนซึ่งเป็นรองผู้อำนวยการโรงเรียน รับผิดชอบกลุ่มบริหารวิชาการ ได้เข้ารับการอบรมหลักสูตรพัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลง เพื่อรองรับการกระจายอำนาจสำหรับผู้บริหารการศึกษาและผู้บริหารสถานศึกษา  ได้รับการอบรมในเรื่องที่สำคัญในการบริหารโรงเรียนเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลง  ดังนี้                   การบริหารการเปลี่ยนแปลง  ประกอบด้วย ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง กลยุทธ์การเปลี่ยนแปลง ทักษะเชิงบริหารการเปลี่ยนแปลง นวัตกรรมและเทคโนโลยี และคุณธรรมนำความรู้สู่ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง                   การบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน ประกอบด้วย การบริหารโดยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย  องค์คณะบุคคลและเครือข่าย  เทคนิคการประชุมคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และเรื่องของ Best Practices             การปฏิรูปการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนตามมาตรฐานการศึกษาชาติ  ประกอบด้วย การปฏิรูปการเรียนรู้ พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ มาตรฐานการศึกษาของชาติ มาตรฐานการศึกษาปฐมวัย มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน  จิตวิทยาการเรียนรู้  การสร้างแรงจูงใจ การบูรณาการหลักสูตรสู่การเรียนรู้ บทบาทของหน่วยงานสู่ความสำเร็จในการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ การประเมินผลรอบด้าน การประกันคุณภาพการศึกษา ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน เทคนิคการวิเคราะห์ปัญหา และกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียน                   หลักสูตรดังกล่าวใช้เวลา 6 วัน กิจกรรมการอบรมเป็นการเรียนรู้ร่วมกัน โดยใช้กระบวนการกลุ่มบ้าง เชิญวิทยากรมาให้การอบรมบ้าง ทำให้ผู้เข้ารับการอบรมมีความสุขกับการทำกิจกรรม แม้จะเป็นระยะเวลา 6 วัน และมีการอบรมภาคกลางคืนถึง 3 ทุ่ม แต่ไม่มีใครบ่น คงเป็นเพราะเห็นประโยชน์จากการอบรม นอกจากนี้มีการประเมินผลจากเวลาเข้าอบรม การสอบก่อนเรียน  สอบหลังเรียน ใบงานเดี่ยว  ใบงานกลุ่ม การร่วมกิจกรรม ทุกคนสามารถผ่านไปได้เพราะทุกคนล้วนแล้วแต่มาจากโรงเรียนที่มีคุณภาพ และมีความตั้งใจสูง                    เมื่อกลับมาถึงโรงเรียนผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการและครูแกนนำที่ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้นำการเปลี่ยนแปลง  ได้ประชุมสรุปสิ่งที่รับมา วางแผนกำหนดแนวทางการขยายผลสู่เพื่อนครูและการดำเนินงานของโรงเรียนให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของการกระจายอำนาจ วันที่ 2-3 พฤษภาคม 2550 จัดประชุมครูและบุคลากรของโรงเรียน โดยวันแรกประชุมชี้แจง ทำความเข้าใจการกระจายอำนาจสู่สถานศึกษา ทั้งด้านวิชาการ ด้านงบประมาณ การบริหารงานบุคคล และการบริหารงานทั่วไป  วันที่สองเป็นการนำเสนอนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เพื่อนำนโยบายสู่การปฏิบัติ  และศึกษาประเด็นปัญหาของโรงเรียน ของกลุ่มบริหารงาน และของกลุ่มสาระการเรียนรู้ เพื่อปรับปรุงวิสัยทัศน์  พันธกิจ และเป้าหมายของแต่ละงาน วันที่ 11-12 พฤษภาคม  2550 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสตูล  จัดประชุมผู้เข้ารับการอบรมหลักสูตรผู้นำการเปลี่ยนแปลง จากสำนักงานเขตพื้นที่ โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัยสตูล  และโรเรียนอนุบาลสตูล ประกอบด้วย ผู้อำนวยการเขตพื้นที่ รองผู้อำนวยการเขตพื้นที่ ผู้อำนวยการโรงเรียน รองผู้อำนวยการโรงเรียน ศึกษานิเทศก์และคณะครู  โดยในวันแรกเป็นการประชุมปฏิบัติการจัดทำแผนการดำเนินงานของเขตพื้นที่การศึกษา  แบ่งกลุ่มตามภาระงาน ในวันที่สอง จัดทำแผนการดำเนินงานของแต่ละโรงเรียนแบ่งกลุ่มตามโรงเรียน                แผนการดำเนินงานด้านวิชาการซึ่งผู้เขียนรับผิดชอบอยู่  ได้จัดทำและนำเสนอโดยใช้ รูปแบบ Backward Design Model ซึ่งประกอบด้วย  เป้าหมายเชิงปริมาณและคุณภาพ หลักฐาน ร่องรอย นวัตกรรม ชิ้นงาน กิจกรรมการดำเนินงาน ระยะเวลา และผู้รับผิดชอบ ซึ่งทิศทางการดำเนินงานด้านวิชาการ ประกอบด้วย1.       พัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนโดยใช้ Master Plan of Teacher Projectเป้าหมาย   ครูทุกคนจัดทำ Master Plan  ในรายวิชาที่สอน 1 รายวิชา ผลการดำเนินงานเป็นไปตามเป้าหมายไม่น้อยกว่าร้อยละ 80                     นวัตกรรมชิ้นงาน  Master Plan of  Teacher Project2.    การพัฒนาสมรรถนะผู้บริหาร และครูผู้สอน โดยการจัดทำแผนพัฒนาตนเอง (ID-Plan)                   เป้าหมาย  ครูผู้สอน สามารถจัดทำแผนพัฒนาตนเอง(ID-Plan) ได้ถูกต้องไม่น้อยกว่า 80%                       นวัตกรรมชิ้นงาน  แผนพัฒนาของตนเอง (ID-Plan)                3.   การออกแบบหน่วยการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ Backward Design Model                   เป้าหมาย  ครูผู้สอน สามารถจัดทำหน่วยการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ BackwardDesignคนละ 1 หน่วย และนำไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ ไม่น้อยกว่า 60 %                       นวัตกรรมชิ้นงาน  แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้เทคนิค Backward Design4.         การวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนการสอน                   เป้าหมาย  ครูผู้สอนสามารถพัฒนาการสอนโดยการวิจัยในชั้นเรียนอย่างน้อย 1 เรื่อง ต่อภาคเรียน                       นวัตกรรมชิ้นงาน  รายงานการวิจัยในชั้นเรียน5.         เทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ                   เป้าหมาย  คุณภาพการ ศึกษาของผู้เรียนสูงขึ้น ผู้เรียนมีคุณลักษณะด้านการคิด วิเคราะห์                       นวัตกรรมชิ้นงาน  วิธีสอนหรือขั้นตอนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ6.     นิเทศภายในโดยใช้เทคนิค Coaching                   เป้าหมาย  ครูร้อยละ 80 สามารถใช้เทคนิค coaching เพื่อการนิเทศภายในได้                       นวัตกรรมชิ้นงาน  คู่มือการนิเทศ  รายงานการนิเทศ7.     การพัฒนาหลักสูตรที่สนองความต้องการของผู้เรียนตามศักยภาพ                   เป้าหมาย  มีหลักสูตรนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษตามโครงการ EP และ SMAP                       นวัตกรรมชิ้นงาน  หลักสูตร EP  หลักสูตร SMAP  และรายงานการพัฒนานักเรียนในโครงการ8.     การจัดการความรู้โดยใช้ Web Blog                 เป้าหมาย  ครูไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 นำข้อมูล ความรู้ไปฝากและใช้ WebBlog                                                นวัตกรรมชิ้นงาน  Web Blog การจัดการความรู้โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์                การดำเนินงานตามแผนต้องนำเสนอให้ครูและบุคลากรได้รับทราบเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ โรงเรียนจึงได้จัดประชุมปฏิบัติการ ในวันที่ 16-17 พฤษภาคม 2550 โดยในวันแรกเป็นการนำเสนอแผนการดำเนินงานของแต่ละกลุ่มงาน การอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับ การจัดทำแผนพัฒนาตนเอง (ID-Plan)การออกแบบหน่วยการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ Backward Design Model  วันที่สอง อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับ เทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  นิเทศภายในโดยใช้เทคนิค Coachingและการกำหนดปฏิทินการดำเนินงานโดยในระยะเวลา 2 วัน มีตัวแทนจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลาได้มาประเมินการจัดอบรม ประเมินความร่วมมือของบุคลากร และแผนการดำเนินงาน เพื่อการปรับปรุงและพัฒนาต่อไป                ถึงวันนี้ได้เห็นการดำเนินงานของครูตามแผนฯ ตามปฏิทิน ซึ่งเป็นไปตามเป้าหมาย แม้บางคนยังไม่ชัดเจน แต่ได้รับการนิเทศติดตามจากทีมแกนนำก็สามารถแก้ปัญหาแล้วดำเนินการต่อไปได้ ผู้เขียนซึ่งรับผิดชอบกลุ่มบริหารวิชาการ  และได้รับมอบหมายตามคำสั่งของโรงเรียนให้เป็นกรรมการและเลขานุการคณะทำงานขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง  รองรับการกระจายอำนาจในการบริหารจัดการศึกษา   ตั้งความหวังไว้ว่าการดำเนินการดังกล่าวจะเป็นปัจจัยสำคัญที่จะนำสู่การเปลี่ยนแปลง   สู่ความสำเร็จในการปฏิรูปการเรียนรู้ของผู้เรียนตามเจตนารมณ์ของการปฏิรูปการศึกษา ------------------