ดวงดาว

บันทึกดวงดาว ฉบับที่ ๑ 

......................

......................

น้องดาวที่รัก

   น้องคงดีใจ ถ้ารู้ว่า คืนนี้   พี่จะเริ่มต้นเขียนบันทึกและจะเขียนให้น้องอ่านอย่างสม่ำเสมอเหมือนที่เคยให้สัญญาว่าวันหนึ่งพี่จะทำและวันนั้นได้มาถึงแล้ว............        

ดึกแล้ว…หลายคนคงหลับใหล  แต่พี่ยังนั่งมองดวงดาวที่กระพริบวิบวับแตะแต้มแผ่นฟ้าสีดำในคืนแรม    งดงามดุจภาพเขียนของจิตรกรเอก หมู่ดาวที่เกลื่อนฟ้า หลายดวงมีเมฆก้อนใหญ่มาบดบัง  ทำให้พี่อดนึกถึงเด็กน้อยตาดำๆ ในโรงเรียนไม่ได้ เขาเหล่านั้นดุจดาวดวงเล็กๆ ที่รอคอยให้เมฆทะมึนเคลื่อนคล้อยลอยหาย      

เพื่อจักเปล่งประกายแสงเจิดจรัสในกาลข้างหน้าและพี่ก็คิดว่ามือของครูนี่แหละที่จะช่วยให้เมฆดำนั้นสูญสลายไปได้น้องดาวที่รัก งานครูเป็นงานที่ยิ่งใหญ่ แม้ดูเหมือนว่าครูจะแอบหลบทำงานอยู่ในซอกเล็กๆ ของบ้านเมือง แต่ก็ไม่ใช่ประเด็นที่ครูจะต้องมาป่าวประกาศว่า อาชีพตนสำคัญกว่าอาชีพอื่น - ใช่ไหม ?  เอาละ  มาพูดถึงเรื่องที่น้องดาวอยากให้พี่เล่าประสบการณ์เกี่ยวกับการสอนวิชาภาษาไทยของพี่ ให้น้องได้อ่านกันบ้าง เผื่อบางทีน้องอาจจะนำไปปรับใช้ในการสอนได้แน่นอน เด็กที่โรงเรียนพี่ก็อย่างที่เคยเล่าให้ฟัง ว่าเป็นเด็กประเภท “ไม่ค่อยรู้  ไม่ค่อยเข้าใจ  ไม่อยากเรียน”นั่นแหละ  และก็คงมีครูภาษาไทยอีกหลายคนที่มีหัวอกเช่นเดียวกับพี่     คือนักเรียนคิดไม่เป็น อ่านเขียนไม่ค่อยได้ สร้างความหนักใจให้กับผู้สอนเป็นอย่างยิ่ง แต่น้องดาวรู้ไหม ในความหนักใจนี่แหละ  พี่ถือว่าเป็นโอกาสทองของครูเลยล่ะ  พูดง่ายๆ ก็คือครูสามารถพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาสเหมือนที่ใครๆ เขาพูดกัน  เพราะครูจะได้คิดค้นสื่อและกิจกรรมการเรียนการสอนมาใช้กับเด็กกลุ่มนี้และพี่ก็ทดลองแล้วหลายวิธี โดยเฉพาะเรื่องการเขียนบอกตามตรงเลยว่า เมื่อเห็นผลงานของลูกศิษย์  บางชิ้นพี่ขนลุกเลย ไม่คิดว่า เด็กบางคนที่ไม่ชอบเขียนกลับมาฝึกเขียน มาซักถาม มาติดตามผลงาน บางคนดูเฉิ่มๆ ทื่อๆ แต่กลับเสนอความคิดแปลกๆ  สร้างสำนวนใหม่ๆ ได้อย่างคาดไม่ถึงมีเรื่องหนึ่งพี่จะเล่าให้ฟัง นักเรียนชายคนหนึ่งค่อนข้างจะเกเร ให้เขียนอะไรก็ทำอย่างขอไปที คราวหนึ่งพี่ให้แต่งเรื่องสั้นๆ ความยาวประมาณ ๑๐–๑๕ บรรทัด กำหนดตัวละคร ๓-๔ ตัว เขาเขียนเสร็จอย่างรวดเร็ว เดินมาส่งที่หน้าห้องด้วยรอยยิ้มและท่าทางกวนๆ  สร้างความ “ทึ่ง” ให้กับเพื่อนๆในห้องเป็นอย่างมาก (นี่แหละ “วัยรุ่น” ล่ะ น้องดาว)  เขาเริ่มต้นงานเขียนว่า  

“มีผัวเมียคู่หนึ่ง อาศัยอยู่ในป่า….”      จากนั้นเขาก็ทำจุดไข่ปลา    ไปอีกประมาณ  ๑๒ บรรทัด  บรรทัดสุดท้ายเขาจบว่า  “แล้วเขาทั้งสอง ก็อยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข”คะแนนเต็มสิบ น้องดาวจะให้เท่าไหร่ ?

น้องคงแปลกใจ พี่ให้สิบคะแนนเต็ม พร้อมประกาศให้เพื่อนๆ ทั้งห้องได้ยิน  เมื่อเรียกเขามารับสมุด เขากระโดดตัวลอย ร้องเสียงดังลั่น พี่ให้เขาอ่านให้เพื่อนฟัง เมื่ออ่านจบ พี่ก็พูดดังๆ ว่า

“เรื่องนี้ เนื้อเรื่องตื่นเต้นเร้าใจ มีความคิดสร้างสรรค์ แต่ตอนกลางเรื่อง ผู้เขียนสะกดผิดไปห้าสิบคำ บางช่วงเนื้อเรื่องสับสน มีรอยขีดฆ่าอีกสิบกว่าแห่ง จึงขออนุญาตลดคะแนนเหลือห้าคะแนนนะครับ” 

เขาได้ยินถึงกับอึ้งไปเลย แต่เพื่อนๆ หัวเราะชอบใจ   พี่เดินไปตบไหล่เขาเบาๆ แล้วชมว่า เขามีความคิดสร้างสรรค์ดีมาก      ยังไม่เคยมีใครคิดและเขียนได้อย่างนี้ ถ้าเขียนบ่อยๆ    อนาคตจะเป็นนักเขียนที่โด่งดังแน่ๆ  น้องรู้ไหม  เขายิ้ม-

รอยยิ้มของเขาเหมือนกับว่าเขาได้รับชัยชนะในการแข่งขันอะไรสักอย่างหนึ่งในวันนั้นรอยยิ้มนี่แหละ ทำให้พี่เชื่อมั่นว่า คำว่า “ครู”  ได้แทรกซึมเข้าไปสู่พื้นที่ดวงใจอันกว้างใหญ่ของเขาเป็นที่เรียบร้อยแล้ว…     ในทางกลับกัน ถ้าพี่ให้คะแนนศูนย์ ตั้งแต่ต้น     พี่ก็อาจจะกลายเป็นครูฆาตกรที่ฆ่าลูกศิษย์คนหนึ่งไปแล้วก็ได้

       เขียนมายืดยาว วันนี้พี่จะเล่าวิธีจุดประกายความคิดอย่างง่ายๆ  ให้ นักเรียน  “ฝึกคิดหาคำ-หาเรื่อง”  ด้วยกลอน “ไฮกุ” *  วิธีการของพี่มีลำดับขั้นดังนี้๑. ให้ความรู้และฝึกเขียนกลอนไฮกุอย่างง่ายๆ ๒. นักเรียนแต่งกลอนไฮกุ จำนวน ๓ บท โดยบอกกำหนดเวลาเขียนก่อนแล้วจึงแจ้งหัวข้อที่จะเขียน             

   ๒.๑  ใช้เวลา ๓ นาที แต่งหัวข้อ “สวนสัตว์”

                       ๒.๒  เมื่อทำข้อ ๒.๑ เรียบร้อยแล้ว (นักเรียนบางคนอาจ

ใช้เวลาเกินไปบ้างก็ไม่เป็นไร) ใช้เวลา ๒ นาที แต่งหัวข้อ “สวนสัตว์” เหมือนเดิม   แต่พยายามใช้คำที่มีในข้อ ๒.๑ ให้น้อยที่สุด
                ๒.๓  เมื่อทำข้อ ๒.๒  เรียบร้อยแล้วให้นักเรียนเลือกวรรคใดวรรคหนึ่ง ที่มีจำนวนพยางค์(หรือคำ)  ๕ พยางค์   จากข้อ ๒.๑ และ ๒.๒    มาเป็นวรรคเริ่มต้น   ใช้เวลา ๑ นาทีแต่งหัวข้อ “น้ำท่วม”   (ข้อนี้ ฝึกให้นักเรียนรู้จักใช้ข้อมูลเก่ามาสร้างสรรค์เรื่องใหม่)น้องดาวเชื่อหรือไม่    หลังจากให้นักเรียนทดลองแต่งแล้ว ปรากฏว่าผลงานที่ใช้เวลาน้อยที่สุด (ข้อ ๒.๓)  กลับดีเด่นกว่าหัวข้อที่ให้เวลามากกว่า  พี่ถามนักเรียนว่าทำไมจึงเป็นเช่นนั้น นักเรียนส่วนใหญ่จะตอบว่าเวลาน้อยทำให้ต้องใจจดใจจ่อกับคำและเรื่องที่จะเขียน จิตใจไม่วอกแวกมีสมาธิ แล้วคำกับเรื่องก็จะผุดขึ้นมาในสมองอย่างปัจจุบันทันด่วนเหมือนกับการบังคับสมองให้คิดให้ได้ และก็ได้จริงๆ     น้องดาวลองอ่านผลงานการเขียนสักสองตัวอย่างนะ

ผลงานของ   ปาจรีย์  เม่นวังแดง

 ครั้งที่ ๑  “สวนสัตว์” (๓ นาที)
โอ้เจ้าเสือตัวใหญ่
แยกเขี้ยวคำรามอยู่ในกรง

สง่างามและดุ 

ครั้งที่ ๒  “สวนสัตว์”(๒ นาที)

ไปเที่ยวที่เขาเขียว

เจอสัตว์มากมายหลายชนิด

ตื่นเต้นและสนุก

ครั้งที่ ๓ “น้ำท่วม” (๑ นาที)

โอ้ เจ้าเสือตัวใหญ่

ยืนอยู่บนเกาะหินกลางน้ำ

แล้วมันจะรอดหรือ
ผลงานของ  สาวิตรี  แจ่มฉาย

ครั้งที่ ๑ “สวนสัตว์” (๓ นาที)

สัตว์น้อยในป่าใหญ่

ที่ใครก็อยากเข้ามาดู

นกน้อยเจ้าอยู่ไหน

ครั้งที่ ๒ “สวนสัตว์”(๒ นาที)

สัตว์น้อยและสัตว์ใหญ่

มีมากมายอยู่ในป่าเขา

ดูช่างงามตาดี

ครั้งที่ ๓ “น้ำท่วม” (๑ นาที)

สัตว์น้อยในป่าใหญ่

อยู่บนบกหรืออยู่ในน้ำ

สงสารเจ้าเหลือเกิน

  

น้องดาวจะเห็นได้ว่า  ผลงานครั้งที่ ๑ และ ๒ มีลักษณะการเขียนแบบบรรยายว่าใคร ทำอะไร ที่ไหน เท่านั้น แต่ผลงานครั้งที่ ๓  นักเรียนมีจินตนาการมากขึ้น  สอดแทรกความรู้สึกส่วนตัวที่แฝงด้วยคุณธรรมอันงดงาม คือความเมตตา

ปรานี ที่ซุกซ่อนอยู่ในตัวเขาว่ามีอยู่อย่างเปี่ยมล้นและใสพิสุทธิ์เพียงใด   และคุณธรรมนี้ย่อมยิ่งใหญ่กว่าถ้อยคำที่สวยหรูไม่ใช่หรือ ?น้องดาว คงเชื่อมั่นเช่นเดียวกับพี่ว่า  ถ้าเยาวชนของเรามีความเมตตาปรานีเป็นพื้นฐานที่แข็งแกร่งอยู่ในหัวใจแล้ว เมื่อเติบโตขึ้น เขาย่อมจะเป็นผู้ที่รู้จักเห็นอกเห็นใจผู้อื่น  และพร้อมจะช่วยเหลือเกื้อกูลผู้ตกทุกข์ได้ยาก เพราะ มโนสำนึกเขาจะพร่ำบอกกับตัวเองว่า “สงสารเจ้าเหลือเกิน” “มันจะรอดหรือ”อยู่เสมอโลกของเราคงสวยสดงดงามอบอวลไปด้วยกลิ่นหอมแห่งดอกไม้สันติสุข  ทุกแห่งหน รักและคิดถึงจากพี่  ........................................................................................................................................................................................................*  ไฮกุเป็นร้อยกรองของญี่ปุ่น ไม่มีสัมผัสคล้องจองมักเขียนเกี่ยวกับธรรมชาติใช้คำง่ายๆ สั้นกระชับ  ไม่มีการใช้สำนวนเปรียบเทียบ วรรคสุดท้ายส่วนใหญ่บอกความรู้สึกนึกคิดที่เกิดอย่างปัจจุบันทันด่วน ลักษณะบังคับคือ ๑ บท มี ๑๗ พยางค์ (คำ) แบ่งเป็น ๓ วรรค (บรรทัดละ ๑ วรรค) วรรคที่ ๑ กับ ๓ มีวรรคละ ๕ คำ  และวรรคที่ ๒ มี ๗ คำ

………………………………………………………………………………………………….

-ปณิธิ  ภูศรีเทศ-