ไส้เดือนดิน
"ขยะ" ใครๆ ก็ไม่ชอบ ใครๆ ก็ว่าเหม็น แต่รู้ไหมกลับเป็นอาหารจานโปรดของ "ไส้เดือนดิน" ขยะที่ว่าคือขยะเปียกจากครัวเรือน เมื่อเจ้าไส้เดือนดินได้กินขยะนี้แล้วมันยังให้น้ำจากการย่อยสลายที่มาใช้เป็นปุ๋ยอย่างดีสำหรับพืชผักสวนครัวด้วย
คุณละมัย เวทำ สถานีอนามัยตำบลเปือ ได้นำเสนอผลงานเรื่อง “การนำไส้เดือนดินเพื่อแก้ปัญหาการใช้สารเคมีและขยะ” เป็นผลงานที่ได้รับชนะเลิศระดับจังหวัดผลงานดีเด่นสาขาอนามัยสิ่งแวดล้อมจากการสำรวจความเสี่ยงจากการใช้สารเคมีของเกษตรกรบ้านดอนสบเปือ พบว่ามีความเสี่ยงในการใช้สารเคมีค่อนข้างมาก และจากการทำ Body Map เพื่อประเมินอาการที่เกิดขึ้นจากการใช้สารเคมี พบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่มีอาการต่างๆ ที่เกิดจากการใช้สารเคมีในส่วนต่างๆ ของร่างกายเป็นอันมาก ขณะเดียวกันพบว่าชาวบ้านมีการทิ้งขยะเปียกต่างๆ ไปโดยไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์ จึงมีแนวคิดนำไส้เดือนดินมาใช้ในการจัดการขยะ และนำน้ำที่ได้จากการย่อยสลายของไส้เดือนดินมาเป็นปุ๋ยอินทรีย์ใช้รดพืชผักทดแทนการใช้สารเคมี
ผลการดำเนินงานปรากฏว่าใช้ได้ผลดี และลดการใช้สารเคมีในพื้นที่ นอกจากนี้ยังขยายงานไปด้านอื่นๆ เช่น การจัดตั้งธนาคารขยะ การลดการใช้ถุงพลาสติก