บันทึกนี้จะเป็นบันทึกที่เขียนก่อนออกพื้นที่ครับ เนื่องจากต้องเดินทาง 3 แห่งรวดเดียว จึงต้องเขียนไว้ก่อนครับ ข้อมูลอาจจะยังไม่ครบเสียที่เดียว.....
องค์กรชาวบ้านที่นี่จะเป็นองค์กรชาวบ้านที่รวมกันตามธรรมชาติ ด้วยสาเหตุของการรวมตัวกันเพื่ออยู่รอด ไม่ใช่การต่างคนต่างอยู่ เพราะที่ผ่านมาไม่สามารถแก้ปัญหาของที่ทำมาหากินในทะเลได้ นายทุนเข้ามาเก็บเกี่ยวผลประโยชน์จากชาวบ้าน(แหล่งหอยแครงใหญ่ของประเทศไทย)
....เริ่มต้นด้วยการเข้ามาทำวิจัยอย่างมีส่วนร่วม แบบ ประชาพิจัย (People Research and Development -PR-D)....ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติป่าชายเลน ตำบลบางขุนไทร อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรี ผลจากการทำประชาพิจัยและพัฒนา พบว่า....
1. ได้สร้างกระบวนการเรียนรู้ โดยชุมชนสังเคราะห์องค์ความรู้ของชุมชนขึ้นมาเอง เพื่อใช้ในการจัดการทรัพยากรของชุมชน อาทิเช่น เรื่องสัตว์น้ำและพันธุ์พืช เพื่อการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และ ชุมชนหลุดพ้นจากวิธีคิด วิธีจัดการแบบแยกส่วน ....มาคิดแบบเชื่อมโยง(Clasters) และจัดการแบบผนึกพลังได้ (Synergy)
2.กระบวนการเรียนรู้ทำให้ชุมชนสามารถพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนอย่างยั่งยืนได้ เมื่อพิจารณาจากผลที่ได้จากกระบวนการเรียนรู้ คือ แผนแม่บทชุมชนตำบลบางขุนไทร ที่แบ่งเป็น 4 ระบบประกอบด้วย ระบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ระบบการจัดวิสาหกิจชุมชนและอาชีพเสริม ระบบการจัดการสุขภาพ และระบบการจัดการทุนของชุมชน
โดยมีโครงการที่นำไปสู่การพึ่งตนเองของชุมชนคือ
๑.การพัฒนาในมิติที่ยั่งยืน คือ ระบบนิเวศที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
๒.ระบบสังคมที่เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้
๓. เศรษฐกิจแบบพอเพียงของประชาชน ตำบลบางขุนไทรนั้นเอง
ภาคนี้เป็นวิชาการ ภาคหน้าเป็นประสบการณ์จริง
สวัสดีค่ะ
กระบวนการเรียนรู้ทำให้ชุมชนสามารถพัฒนาทรัพยากรป่าชายเลนอย่างยั่งยืนได้
ตอนนี้ชาวบ้าน ได้มีการพัฒนาป่าชายเลนไปได้ไกลหรือยังคะ
สวัสดีครับ คุณsasinanda ครับ ...คุณศศินันท์ ได้รู้เรื่องก่อนท่านอื่น ๆ ครับ......
ผมไปบางขุนไทรมาเมื่อวันที่ 22 นี้ครับ ครึ่งวันที่เข้าไปสัมผัสกับชาวบ้าน ก็นึกน้อยใจว่า ผมเองก็เป็นเพียงประชาชนตัวเล็ก ๆ ทำอะไรไม่ได้มากจริง ๆ ครับ
สิ่งที่ชาวบางขุนไทรพัฒนา จากแผนพัฒนาทรัพยากรเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม คือ การรณรงค์ให้คนมาเก็บหอยแครง(ปัจจุบันแหล่งใหญ่ที่สุดของประเทศไทย)ที่เป็นสาธารณะ ชาวบ้านหากินได้ ของตำบลบางขุนไทร โดยการไถกระดานเหมือนดอนหอยหลอด แล้วใช้เหล็กคุ้ยหอย (เหมือนที่พรวนดิน) แล้วเก็บหอย ....เป็นการหากินแบบพื้นบ้าน แต่ก็ทำให้หอยที่บางขุนไทรยังคงมีให้หากินตลอดทั้งปี(เหมือนหอยหลอด)
แต่ชาวบ้านที่อื่นที่หากินกันอย่างกวาดล้าง โดยการใช้คราดมาคราดหอย เล็กใหญ่เอาไปหมด ได้เข้ามาหากินด้วย ........(เพราะที่ตัวเองหมดหอยแล้ว)กำลังเป็นปัญหาที่ชาวบางขุนไทรต้องปกป้องสิทธิไว้ ซึ่งบางครั้งก็ต้านอยู่ ปัจจุบันกำลังต้านไม่อยู่แล้ว เพราะเรือที่มาคราดหอยแครง ปีนี้มีจำนวนมากมายนัก (ประมาณ 300-400 ลำ) เต็มพื้นที่ร่องบางขุนไทร ชาวบ้านหนักใจมากครับ ไม่รู้จะทำอย่างไรดี ......ครับ
สวัสดีค่ะ ดีจังเลยนะค่ะ ที่ชาวบ้านช่วยกันจัดการทรัพยากร และเก็บหอยแครงโดยที่เป็นมิตรกับธรรมชาติ
ป่าชายเลนที่มีการปลูกเพิ่มมากขึ้นเพื่อป้องกันการกัดเซาะชายฝั่งและเพิ่มแหล่งอนุบาลให้กับสัตว์น้ำ จะมีผลกระทบกับพื้นที่ที่เลี้ยงหอยแครงหรือเปล่าค่ะ
สวัสดีครับ .....คุณนักศึกษาครับ .....ต้องบอกว่าธรรมชาติเป็นอะไรที่วิเศษ เหมือนกับร่างกายมนุษย์นี้แหละ ..........
ผมเคยถามคำถามนี้กับสารวัตรชาญ (ชาวบ้านบางขุนไทร) ว่าในเมื่อเรามีหน่วยรักษาป่าชายเลนบางขุนไทรอยู่มากว่า 10 ปี แล้วทำไมถึงปลูกไม้โกงกางได้ แค่ 5 เมตรเอง(วัดจากป่าชายเลนเดิมออกไปบนเลนโคลน) ......
สารวัตรชาญ บอกว่า ป่าไม้เองก็ไม่เข้าใจธรรมชาติของไม้โกงกาง หรือไม้แสม เพราะไม้โกงกางจะงอกได้ก็ต่อเมื่อดินข้างล่างแข็งครับ ถ้าดินข้างล่างไม่แข็ง ปลูกกล้าไม้เท่าไหร่ก็ไม่งอกครับ นี่คือธรรมชาติครับ
และหอยก็จะต้องอยู่ที่ดินเลนอ่อนครับ ไม่อยู่ดินเลนแข็งที่เป็นที่งอกของไม้โกงกางครับ เพราะฉะนั้นความพยามยามในการปลูกป่าชายเลนออกนอกทะเลมีน้อยครับ แต่จะเพิ่มป่าในป่าเลนที่มีอยู่ขึ้นมาบนฝั่งแผ่นดินครับ(ไม่ใช่ปลูกลงทะเลครับเพราะปลูกมา 10 ปีแล้วไม่งอกครับ) เสียงบประมาณเปล่า ๆ และหอยแครงก็จะหากินอยู่ที่เลนโคลน เท่านั้นครับ บริเวณอื่นก็ไม่หากินครับ.....เหตุเพราะมีตะกอนดิน และแพลงตอนที่มีประโยชน์มากบริเวณนั้นครับ......
เหมือนคนเราทานน้ำ ทานข้าวไปรวมกัน แต่ไปแยกกันที่ลำไส้เล็กครับ น้ำออกที่กระเพาะปัสสาวะ กากอาหารออกทางลำไส้ใหญ่.......ครับ
อยากทราบว่า โครงการแปลงสินทรัพย์เป็นทุน (Sea Food Bank) ในจังหวัดเพชรบุรี ยังดำเนินการอยู่หรือเปล่าค่ะ
สวัสดีครับ.....คุณนักศึกษาครับ....สำหรับ(Sea food bank) จังหวัดเพชรบุรีผมยังไม่ได้สอบถามครับ ..
.แต่โครงการแปลงสินทรัพย์เป็นทุน (sea food bank) มีการจัดการอยู่บ้าง แต่จะเป็นเรื่องของสัมปทานป่าชายเลนแบบที่อนุรักษ์ไว้เป็น แหล่งอาหารของสัตว์น้ำเล็ก ๆ เช่น หอย ปู กุ้ง และปลา ทราบจากที่อื่น ๆ ว่ายังดำเนินการอยู่ครับ .....
ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ ทราบเรื่องแล้ว จะนำมาบอกกล่าวอีกครั้งครับ คอยอ่านนะครับ......