นำKM ไปเป็นเครื่องมือโดยสวมในงานประจำ

             วันที่ 15 มิถุนายน  2550 ผมและคุณดรรชนี เมธเศรษฐ์(นวส.6ว.)หนึ่งในทีมงานKM สำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ได้ไปสนับสนุนคุณอำนวยระดับอำเภอ ซึ่งได้ร้องขอให้ไปร่วมจัดเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนกับกลุ่มอาชีพบ้านหนองไม้แดง  หมู่ที่6 ตำบลไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร

             โดยมีวัตุประสงค์เพื่อประเมินศักยภาพการดำเนินของกลุ่มอาชีพที่จดทะเบียน พรบ.ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน(ประเมินตนเองแบบมีส่วนร่วม) ในขณะเดียวกันเราได้นำKM ไปเป็นเครื่องมือโดยสวมลงในงานประจำ

                 เมื่อทีมงานเราไปถึงสำนักงานเกษตรอำเภอไทรงาม ก็ไดพบกับคุณอำนวยระดับอำเภอที่ชื่อคุณวรรณา เลืองปุ้ย(นวส.6ว.:รับผิดชอบวิสาหกิจชุมชน) เราได้หารือกันใช้เวลาประมาณ 10 นาทีเพื่อร่วมกันออกแบบกระบวนการแลกเปลี่ยนรียนรู้ ที่จะเริ่มอิ่กไม่กี่นาทีข้างหน้านี้ว่าจะกำหนดขั้นตอนการเล่นอย่างไร ใครจะทำบทบาทอะไร แล้วจะใช้เครื่องมืออะไรในการเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ

            จากนั้นทีมงานเราก็มุ่งเดินทางไปยังที่ทำการกลุ่มอาชีพบ้านหนองไม้แดง  หมู่6 ตำบลไทรงาม อำเภอไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร เวลาที่ไปถึง 09.30 น. โดยมีคุณกิจตัวจริงคือคุณิสิษฐ์ พรมเดชและคุณพรปรีณ์ เกิดโต พร้อมสมาชิกอิ่ก 17 คนได้ให้การต้อนรับ เราได้ทักทายกันสักครู่หนึ่ง

           จากนั้นคุณวรรณา เลื่องปุ้ย ทำหน้าที่เป็นคุณอำนวยในวันนี้ก็ขออนุญาต เข้าสู่กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ตามที่ทีมงานได้ร่วมกันออกแบบไว้ก่อนลงสนามคือ

(1)คุณวรรณา นำเข้าสู่บทเรียน

(2)คุณดรรชนี ทำหน้าที่ฃักถามและชวนคุย โดยใช้คำถามนำ มีทั้งคำถามหลัก และคำถามย่อย ซึ่งมีประเด็นที่ซักถามได้แก่ทิศทางวิสาหกิจ , การวางแผนการดำเนินงาน , การบริหารการตลาด, การจัดการความรู้ ข้อมูลข่าวสาร, การบริหารสมาชิก,กระบวนการจัดการสินค้า,ผลลัพธ์การดำเนินงาน

(3) คุณเขียวมรกต ทำหน้าที่จับประเด็นและเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ พร้อมใช้เครื่องมือในการประเมินแบบมีส่วนร่วม เพื่อให้สมาชิกลุ่มได้รู้ว่าศักยภาพของกลุ่มอยู่ในระดับใดเช่น ระดับดี  ปานกลาง  และปรับปรุง โดยสะท้อนมุมมองให้กลุ่มได้รับทราบ เกิดความตระหนักที่จะพัฒนากลุ่มต่อไป

(4) สรุปบทเรียนร่วมกัน พร้อมกระตุ้นให้กลุ่มได้เกิดความตระหนักที่จะต้องพึ่งตนเองเป็นอันดับแรก และรักษาทรัพยากรในชุมชน ประกอบอาชีพโดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงชุมชน

(5) ทีมงานศึกษาดูงานกิจกรรมหลักของกลุ่มคือการผลิตถ่านอัดแท่ง ซึ่งเป็นการผสมผสานความรู้ทั้งในและนอกชุมชน มุ่งเน้นใช้วัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรที่มีอยู่ในชุมชนอยู่แล้วเป็นหลัก

     คุณกิจตัวจริงที่ชื่อพิสิษฐ์ พรมเดช ได้เล่าการผลิตถ่านอัดแท่ง

         โดยเริ่มต้นเล่า ตนเองได้สนใจในความรู้ใหม่ฯ ที่ต้องนำวัตถุดิบเหลือใช้ในชุมชนเพื่อเป็นสร้างงานให้กับเพื่อนบ้านที่อยู่ในชุมชน สร้างรายได้เพิ่มให้แก่ครอบครัวนอกจากจะทำอาชีพหลักอย่างเดียวเช่นทำนา ทำไร่ และรับจ้างทั่วไป จากการศึกษาพบว่าถ่านอัดแท่งมีประโยชน์ใช้ในการปิ้ง ย่าง  ดูดกลิ่นในรถยนต์  ตู้เย็น ยังมีคุณสมบัติ ไร้กลิ่น ไร้ควัน  เวลาใช้คงทนนานถึง 4 ชั่วโมง

          ก่อนที่จะทำการผลิตถ่านอัดแท่ง ได้ไปเข้ารับการฝึกอบรมที่กรุงเทพฯ แล้วนำมาทดลองทำแต่ได้ผลดีสามารถจำหน่ายได้ กก.ละ 10 บาท จึงได้นำเสนอแผนพัฒนากลุ่มอาชีพ เพื่อให้ที่ประชุมสมาชิกกลุ่มอาชีพบ้านหนองไม้แดง ได้พิจารณาและมีมติให้ดำเนินการ จึงเสนอโครงการขอรับการสนับสนุนจาก ธกส.ได้งบประมาณมาจำนวน 200,000 บาทเศษ(แต่ผลิตหลายกิจกรรม)

        กระบวนการในการผลิตถ่านอัดแท่งมีดังนี้        

        ขั้นที่1 เตรียมเครื่องมือวัสดุและอุปกรณ์ ได้แก่ (1)เครื่องบดถ่าน (2)เครื่องผสมวัตถุดิบ (3)เครื่องอัดแท่ง

              ขั้นที่2  เตรียมวัตถุดิบที่หาได้ในชุมชนได้แก่ถ่านกะลามะพร้าว   ถ่านแกน(ซัง)ข้าวโพด

ถ่านไม้ทั่วไป  แป้งมันเป็นต้น

                ขั้นที่3 นำวัตถุดิบที่เตรียมไว้แล้ว มีส่วนผสมคือ (1)แป้งมัน จำนวน8.5 กก. (2)ถ่านไม้ทั่วไป จำนวน 20 กก. (3) ถ่านจากกะลามะพร้าวและถ่นแกนข้าวโพด จำนวน 30 กก. (4) น้ำ จำนวน 2 ถังฯละ 18 ลิตร  โดยทำการบดถ่านแต่ละชนิดให้ละเอียด(แยกบด)

                ขั้นที่4  เมื่อทำการบดถ่านแต่ละชนิดแล้ว ให้นำใส่เครื่องผสม ตามอัตราส่วนดังกล่าวแล้ว

โดยผสมให้เข้ากัน

                ขั้นที่5 จากนั้นนำวัตถุดิบจากเครื่องผสม ไปใส่เครื่องอัดแท่ง ทำการอัดจนวัตถุดิบที่เตรียมไว้หมด ก็นำถ่านอัดแท่ง ไปใส่โรงอบถ่าน ซึ่งมุ่งด้วยพลาสติก ตากแดดไล่ความชื้นจนได้ที่แล้ว ก็บรรจุถังเพื่อการจำหน่ายต่อไป ราคาที่จำหน่ายได้ กก.ละ 10 บาท ต้นทุนประมาณ กก.ละ 6 บาท

                แหล่งความรู้คือคุณพิสิษฐ์ พรมเดช

               บ้านเลขที่180 หมู่6 บ้านหนองไม้แดง ตำบลไทรงาม อำเภอไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร Tel. 09-9571042,07-1806046,09-6409448