ผมมีโอกาสได้เรียน ป โท ที่ออสเตรเลีย ซึ่งเป็นหลักสูตรปีเดียว แต่ผมใช้เวลาแค่ประมาณสิบเดือน พอทำการบ้านหมดทุกวิชาก็จบสิ้นแพคกระเป๋ากลับเมืองไทยได้เลย

ถามว่า แตกต่างจาก การเรียนโทแบบสองปีในเมืองไทย อย่างไร

จากประสบการณ์ ผมมองว่า ระบบการศึกษาจะมีสองค่าย คือ ค่ายอเมริกา และค่ายอังกฤษ (ออสเตรเลียจัดอยู่ค่ายอังกฤษ)

ค่ายอเมริกา จะเน้นการเรียนพื้นฐาน และจบด้วยการทำวิทยานิพนธ์ (เมืองไทยก็ใ้ช้ระบบนี้อยู่)

ค่ายอังกฤษ ออสเตรเลีย จะมีการทำหลักสตูรหลายแบบ แบบเรียนอย่างเดียว (หนึี่งปี) เรียน + ทำวิจัยเล็ก (หรือทำโปรเจค) และ แบบวิจัยตลอดหลักสูตร โดยทั้งสามแบบตอบสนองความต้องการของผู้เรียนที่แตกต่างกันออกไป ผู้เรียนต้องรู้ตัวเองว่าจะเรียนไปเป็น นักปฏิบัติ นักวิจัย หรือ นักวิชาการ

ถามว่า มีคุณภาพหรือไม่ สำหรับการเรียนโทแบบ ปีเดียว

ในหลักสูตรที่ผมเรียน ผมมองว่า มีคุณภาพและส่งเสริมกระบวนการคิดได้มากทีเดียว โดยเฉพาะ การบ้านที่เรียกว่า literature review กับ Reflection (ซึี่่งในทุกรายวิชาจะมีการบ้านชนิดนี้อย่างน้อยหนึี่งครั้ง เพือมุ่งให้ผุ้เรียนได้ทำการศึกษาเชิงลึกในเรืองที่สนใจ)

Literature review เป็นการศึกษาในประเด็นที่เราสนใจ แต่จะศึกษาเปรียบเทียบ เช่น ศึกษาประสิทธิภาพของการเรียนแบบ PBL (Problem based learning) เราก็จะไปค้นคว้า งานวิจัยที่เกี่ยวกับ PBL แล้วมาเปรียบเทียบกันว่า แต่ละที่ทำอย่างไร มีแนวคิดอะไรเป็นพื้นฐาน มีกระบวนการทำอย่างไร ผลออกมาเป็นอย่างไร จากนั้นเปรียบเที่ยบข้อดี ข้อเสีย คือกว่าจะทำรายงานประเภทนี้ได้ ต้องอ่านงานวิจัยเกือบยี่สิบเรือง แล้วมาสรุปเป้นรายงานแค่สิบหน้ากระดาษ

ในการให้คะแนน จะไม่ได้คำนึงถึงความรู้ แต่คะแนนจะให้สำหรับกระบวนการค้นคว้า การคิดวิเคราะห์ ซึ่งไม่มีถูก ไม่มีผิด สำคัญอยู่ที่ใครคิดได้ลึก กว้าง ครอบคลุม และมีหลักฐานมาอ้างอิง จะได้คะแนนดีกว่า คนที่ไปลอกๆ เขามา (อ้อ ถ้าพบว่ามีการลอก หรืออ้างของคนอื่นมากกว่า สามสิบเปอร์เซ็นต็ของงานเขียน จะปรับเป็นศูนย์หรือว่าตก) อย่างที่บอกว่า กว่าเราจะเขียนงานออกมาได้ทำการศึกษา กลั่นกรองจากเอกสารมากกว่ายี่สิบชิ้น ดังนั้นเราจึงรู้ดีกว่าผุ้ตรวจให้คะแนนแน่นอน ดังนั้นแนวทางการให้คะแนนจึงเน้น กระบวนการคิด มากกว่า เน้นการจำความรู้

พอมองเห็นหรือยังว่า คุณภาพของการเรียนแบบปีเดียว มาจากตรงไหน (ผมว่า ถ้าเอารายงานของไทยมาตรวจโดยใช้มาตรฐานที่เขากำหนด คิดว่า ตกหมดแหงๆ อิอิ เพราะรายงานไทยเป็นแบบตัดแปะ อ้างอิงเต็มไปหมด แต่ไม่มีส่วนไหนที่เป็นความคิดของคนเขียนเลย

ข้อเสีย ของการเีรียนแบบ coursework ก็คือ ความสามารถในการทำวิจัยจะด้อยกว่า เพราะไม่ได้ทำวิจัย แต่เรืองการปรับเปลี่ยนกระบวนการคิด ไม่ว่าจะเรียนแบบไหนก็ได้เหมือนกัน ถ้าคนเรียนเรียนเป็น

จะเลือกแบบไหน ปีเดียว ปีครึ่ง สองปี แบบ coursework research based learning หรือแบบผสมผสาน ก็แล้วแต่ผู้เรียนจะตัดสินใจว่าแบบไหนที่จะเหมาะกับอนาคตการทำงานของตัวเองครับ

ส่วนการเรียนโท ของอเมริกา ผมขอไม่พูดเพราะจะคล้ายก้บเรียนโทในเมืองไทย เพราะเราใช้ระบบเดียวกัน ครับ

อันนี้เป็นมุมมองของผมซึ่งผ่านการเรียน ทั้งในระบบ เรียนทางไกล โทแบบสองปี (ในไทย) แบบหนึี่งปี (ต่างประเทศ)

คงพอให้แนวคิดกว้างๆ เกียวกับการศึกษาในแบบหลากหลาย