พุทธวิธีแห่งชัยชนะทางปฏิบัติ

๑. วิธีชนะด้วยธรรมวิธี

สำหรับทางปฏิบัติเพื่อเอาชนะตามทฤษฎีดังกล่าว พระพุทธเจ้าทรงปฏิบัติเป็นแบบอย่างด้วยพระองค์เองมาตลอดพระชนม์ชีพ มีอยู่เป็นเอนกประการ ในข้อแรกจะนำมากล่าวเฉพาะพุทธวิธีที่ปรากฏในบทพุทธชัยมงคลคาถา ข้อที่ ๑ คือธรรมวิธี จะถอดเฉพาะประเด็นที่เป็นพุทธวิธีในการเอาชนะ โดยเล่าเรื่องประกอบพอเป็นแนวคิด

บทพุทธชัยมงคลข้อแรกที่รู้จักกันในนามว่า "บทพาหุ" เป็นวิธีที่ทรงใช้เพื่อเอาชนะพญามารพร้อมเสนา โดยมีบทพระบาลีว่า

พาหุ สหสฺสมภินิมฺมิตสาวุธนฺตํ,

คฺรีเมขลํ อุทิตโฆรสเสนมารํ,

ทานาทิธมฺมวิธินา ชิตวา มินินฺโท,

ตนฺเตชสา ภวตุ เต ชยมงฺคลานิ.

"มารพร้อมทั้งเสนาเนรมิตแขนตั้งพันแขนพร้อมทั้งอาวุธ ขี่ช้างครีเมขละ ส่งเสียงกึกก้องนั้น พระจอมมุนีพุทธเจ้าทรงชนะแล้วด้วย "ธรรมวิธีมีทานเป็นต้น" ด้วยเดชแห่งพระจอมมุนีพุทธองค์ผู้ทรงชนะมารนั้น ชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน"