2. ลัทธิมิจฉาทิฏฐิ 3 ลัทธิ ที่ให้ทัศนะเกี่ยวกับสุข ทุกข์และความเป็นไปในชีวิตมนุษย์ ซึ่งมีสาระสำคัญดังนี้

ก. ปุพเพกตเหตุวาท - การถือว่าสุขทุกข์ทั้งปวงเป็นเพราะกรรมเก่า

(Past-action Determinism) เรียกสั้น ๆ ว่า “ปุพเพกตวาท”

ข. อิสสรนิมมานเหตุวาท - การถือว่าสุขทุกข์ทั้งปวง เป็นเพราะการบันดาลของเทพผู้เป็น

ใหญ่ (Theistic Determinism ) เรียกสั้น ๆ ว่า “อิศวรกรณวาท”

ค. อเหตุอปัจจยวาท - การถือว่าสุขทุกข์ทั้งปวง เป็นไปสุดแต่โชคชะตาลอย ๆ ไม่มี

เหตุ ไม่มีปัจจัย (Indeterminism ) หรือ (Accidentalism) เรียกสั้น ๆ ว่า “อเหตุวาท”

การเห็นผิดตามทัศนะของ 3 ลัทธิข้างบนนี้ มีรายละเอียดตามพุทธพจน์ว่า “ภิกษุทั้งหลาย ลัทธิเดียรถีย์ทั้ง 3 ลัทธิเหล่านี้ ถูกบัณฑิตไต่ถาม ซักไซ้ไล่เลียงเข้า ย่อมอ้างการถือสืบ ๆ กันมา จัดเข้าในฝ่ายอกิริยทิฏฐิ คือ