2. กรรม 4 ชนิด ในกุกกุโรวาทสูตร มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ และในกรรมวรรคอังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต พระพุทธองค์ทรงจำแนกกรรมไว้ 4 ชนิดคือ

2.1 กรรมที่เป็นฝ่ายดำ (กรรมชั่ว)

2.2 กรรมที่เป็นฝ่ายขาว (กรรมดี)

2.3 กรรมที่เป็นทั้งฝ่ายดำและฝ่ายขาว

2.4 กรรมที่ไม่ดำไม่ขาว

2.1 กรรมที่เป็นฝ่ายดำ (กรรมชั่ว) มีวิบากเป็นฝ่ายดำ (ฝ่ายชั่ว) คือ อกุศลกรรมอันเกิดจากอกุศลเจตนา 3 ประเภท ได้แก่

2.1.1 กายทุจริต - การประพฤติชั่วทางกาย

2.1.2 วจีทุจริต - การประพฤติชั่วทางวาจา

2.1.3 มโนทุจริต - การประพฤติชั่วทางใจ

2.2 กรรมที่เป็นฝ่ายขาว (กรรมดี) มีวิบากเป็นฝ่ายขาว (ฝ่ายดี) คือ กุศลกรรมอันเกิดจากกุศลเจตนา 3 ประเภท ได้แก่

2.2.1 กายสุจริต - การประพฤติดีทางกาย

2.2.2 วจีสุจริต - การประพฤติดีทางวาจา

2.2.3 มโนสุจริต - การประพฤติดีทางใจ

2.3 กรรมที่เป็นทั้งฝ่ายดำและฝ่ายขาว มีวิบากเป็นฝ่ายดำและฝ่ายขาว (ฝ่ายชั่วผสมกับฝ่ายดี) คือ การกระทำทั้งดีและชั่ว อันเกิดจากกุศลเจตนาและอกุศลเจตนาในคราวเดียวกัน (ปะปนกันหรือติดต่อกัน) เช่น ชายหนุ่มคนหนึ่งเดินเลียบฝั่งคลองมา ขณะนั้นตาเหลือบมองเห็นหญิงสาวกำลังจะจมน้ำตาย จึงกระโดดลงไปช่วยขึ้นมาจากน้ำ ขณะที่ชายหนุ่มได้สัมผัสกับร่างของหญิงสาวคนนั้น จิตก็เกิดพิศวาส จึงถือโอกาสจับโน่นคลำนี่ นี่ก็แสดงให้เห็นว่าชายหนุ่มผู้นี้มีเจตนาทั้ง 2 อย่างคือ กุศลเจตนาและอกุศลเจตนาที่เกิดขึ้นปะปนหรือติดต่อกัน

2.4 กรรมที่ไม่ดำไม่ขาว ไม่มีวิบากทั้งฝ่ายดำและฝ่ายขาว ย่อมเป็นไปเพื่อความสิ้นกรรม คือ การกระทำที่เกิดจากเจตนาที่จะละทั้งกรรมดำและกรรมขาว ซึ่งเป็นเจตนาก่อให้เกิดกรรมที่นำไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์โดยสิ้นเชิง กรรมชนิดนี้ ได้แก่ มรรคมีองค์ 8