ชนิดของกรรม
กรรมในพุทธศาสนาจำแนกได้หลายแบบ ซึ่งจะยกมากล่าวในที่นี้คือกรรม แบ่งออกเป็น 2 ชนิด และกรรม 4 ชนิด คือ
1. กรรม 2 ชนิด
1.1 กุศลกรรม - กรรมฝ่ายดี
1.2 อกุศลกรรม - กรรมฝ่ายชั่ว
1.1 กุศลกรรม คือ กรรมฝ่ายดี เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “กุศลกรรมบถ 10” หมายถึง วิถีแห่งการกระทำความดี 10 หรือเรียกว่า “สุจริต” แยกสุจริตได้ 3 หมวด จาก 10 ประการมี รายละเอียดดังต่อไปนี้
1. ปาณาติปาตา เวรมณี - เว้นจากการฆ่าสัตว์
2. อทินนาทานา เวรมณี - เว้นจากการถือเอาสิ่ง ของที่เจ้าของไม่ได้ให้
3. กาเมสุ มิจฉาจาราเวรมณี - เว้นจากการประพฤติผิดในกาม
-->> เรียกว่า กายสุจริต 3
4. มุสาวาทา เวรมณี - เว้นจากการพูดเท็จ
5. ปิสุณาย วาจาย เวรมณี - เว้นจากการพูดส่อเสียด
6. ผรุสาย วาจาย เวรมณี - เว้นจากการพูดคำหยาบ
7. สัมผัปปลาปา เวรมณี - เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ
-->> เรียกว่า วจีสุจริต 4
8. อนภิชฌม - ไม่คิดโลภอยากได้ของผู้อื่น
9. อพาบาท - ไม่คิดพยาบาทปองร้ายเขา
10. สัมมาทิฏฐิ - เห็นชอบตามคลองธรรม
-->> เรียกว่า มโนสุจริต 3
1.2 อกุศลกรรม คือ กรรมฝ่ายชั่ว เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “อกุศลกรรมบถ 10” หมายถึง วิถีแห่งการกระทำความชั่ว 10 หรือเรียกว่า “ทุจริต” โดยแยกทุจริตออกได้ 3 หมวดจาก 10 ประการนั้น มีรายละเอียดดังต่อไปนี้
1. ปาณาติบาต - การฆ่าสัตว์
2. อทินนาทาน - การถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้
3. กาเมสุมิจฉาจาร - การประพฤติผิดในกาม
-->> เรียกว่า กายทุจริต 3
4. มุสาวาท - การพูดเท็จ
5. ปิสุณวาจา - การพูดส่อเสียด
6. ผรุสวาจา - การพูดคำหยาบ
7. สัมผัปปลาปะ - การพูดเพ้อเจ้อ
-->> เรียกว่า วจีทุจริต 3
8. อภิชฌา - คิดโลภอยากได้ของเขา
9. พยาบาท - คิดปองร้ายคนอื่น
10.มิจฉาทิฏฐิ - เห็นผิดจากคลองธรรม
-->> เรียกว่า มโนทุจริต 3