เข้ามาดูเรื่อง สิทธิเด็ก แต่ไฉนไปโยง ศีลห้า ก็ยากที่จะเข้าใจ....
คัมภีร์วิสุทธิมรรค ประมวลหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาที่ว่าด้วยศีลไว้หลายนัย เช่น
- โลกิยศีล (ศีลของผู้ยังพัวพันอยู่ในโลก) และ โลกุตตรศีล (ศีลของผู้ข้ามพ้นโลก)
- หีนศีล (ศีลหยาบ) มัชฌิมศีล (ศีลกลาง) และ ปณีตศีล (ศีลละเอียดอ่อน)
- อัตตาธิปไตยศีล (ศีลถือตนเป็นใหญ่) โลกาธิปไตยศีล (ศีลถือโลกเป็นใหญ่) ธรรมาธิปไตยศีล (ศีลถือธรรมเป็นใหญ่)
- ฯลฯ
โลก ในที่นี้ หมายถึง สังคม นั่นคือ คนอาจถือศีลตามกฎเกณฑ์สังคม เช่นเกรงกลัวต่อกฎหมาย หรือเกรงคำลูกหลานครหา.... ถ้าถือทำนองนี้ ก็อาจจัดเป็น โลกิยศีล หีนศีล มัชฌิมศีล อัตตาธิปไตยศีล โลกาธิปไตยศีล...
....
อีกประเด็นหนึ่ง ศีลจะมีไต้ก็ต้องเกิดจาก เจตนางดเว้น (วิรัติ) ซึ่งอาจจำแนกได้ ๓ ประการ
- สัมปัตตวิรัติ คือ ผู้มีศีลเพราะเจตนาจะงดเว้นเมื่อมีอารมณ์มากระทบ เช่น เห็นสิ่งของสวยงามในห้าง อยากจะขโมย แต่คิดว่าไม่ควร จึงงดเว้น... หรือยุงกัด ใคร่จะตบ แต่คิดว่า มันก็รักชีวิต ไม่ควรฆ่า จึงขยับตัวหรือเป่าให้มันหนีไป อย่างนี้ก็เรียกว่า สัมปัตตวิรัติ
- สมาทานวิรัติ คือ ผู้รับศีลมาแล้ว พอใคร่จะขโมย หรือตบยุง ก็นึกได้ว่า เราเพิ่งรับศีลมา ข้อสองห้ามขโมย ข้อแรกห้ามฆ่าสัตว์ จึงได้งดเว้น... อย่างนี้เรียกว่า สมาทานวิรัติ
- สมุจเฉทวิรัติ คือ ผู้มีเจตนางดเว้นเพราะบรรลุธรรม ข้อนี้จัดเป็นศีลของพระอริยบุคล เรียกว่า สมุจเฉทวิรัติ (เจตนางดเว้นโดยการตัดขาด)
คงจะไม่เกี่ยวกับ สิทธิเด็ก แต่เชื่อมโยงกับความเห็นข้างต้นที่อ้างถึง...
เจริญพร