สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสสอนอะไร

ตลอดระยะเวลา ๔๕ ปีหลังจากที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ พระองค์ทรงเพียรสั่งสอนเหล่าเวไนยนิกรด้วยความสงสารทุกถ้วนหน้า โดยไม่แบ่งชั้นวรรณะถึง ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ ซึ่งรวมสรุปลงเหลือเพียงแค่ ๒ ข้อเท่านั้นคือ

๑. ทุกข์
๒. หนทางพ้นทุกข์
หรือ ๑. เมตตาตน ๒. เมตตาสัตว์

เหตุแห่งทุกข์ มี ๓ ประการคือ

๑. ความโลภ

๒. ความโกรธ

๓. ความหลง

หนทางดับทุกข์ มี ๓ ประการ คือ

๑. ทาน

๒. ศีล

๒.๑ เว้นจากการเบียดเบียน ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต
๒.๒ เว้นจากการลักขโมย
๒.๓ อย่าไปประพฤติผิดในกาม
๒.๔ เว้นจากการพูดปด พูดเพ้อเจ้อ
๒.๕ อย่าไปดื่มเหล้ามายา

๓. ภาวนา

หนทางดับทุกข์จะขาดข้อใดข้อหนึ่งไม่ได้