สวัสดีครับ อาจารย์กมลวัลย์

ตอนผมนั่งคุย ไปเรื่อย ๆ ก็รู้สึกแบบอาจารย์ว่าเลยครับ  ที่นี่เขามีสิ่งยึดเหนี่ยวคอยกำกับ  สังคมสมัยก่อนไม่ว่าจะเป็นเรื่องจริงหรือไม่ แต่สิ่งที่เป็นวัฒนธรรม ความเชื่อเป็นตัวกำกับ ให้สังคมอยุ่เย็นสุข เพราะคนไม่กล้าทำไม่ดีครับ

เครื่องมือที่ทำให้เราเรียนรู้ชุมชน  เพื่อเข้าใจชุมชนในทุกมิติที่ สนุก และได้ผล อาจารย์โกมาตร สอน

1. แผนที่เดินดิน

2. ผังเครือญาติ ของคนที่น่าสนใจในชุมชน

3. ผังองค์กรของชุมชน ทั้งที่เป็นทางการ และ ไม่เป็นทางการ

4. ประวัติศาสตร์ของชุมชน

5. ปฏิทินชุมชน

6. ระบบสุขภาพชุมชน

7. ประวัติชีวิต ของคนในชุมชน

เครื่องมือที่ทำ ต้องมีแนวคิด และปรัชญาที่ถูกต้องในการทำด้วยนะครับ ถึงจะมีความหมาย และมีคุณค่า เวลาเราจะทำงานอะไร เราก็ใช้ชุมชนที่เรารู้จักเป็นอย่างดี  เป็นศูนย์กลาง

community base 

ของการดำเนินงาน  แทนการใช้ระบบราชการเป็นศูนย์กลางแต่ ไม่เหมาะกับชุมชนเอาเสียเลย ครับ