นิยามและสาขาของปรัชญากล่าวกันว่า Pythagorus เป็นคนแรกที่ใช้ศัพท์ Philosophy คนเรียก พิธาโกรัสว่า คนมีปัญญา แต่เขาปฏิเสธ โดยกล่าวว่า “ ปัญญา ” เป็นของพระเจ้า ส่วนมนุษย์เป็นได้แค่รักปัญญาเท่านั้น ( รุ่งเรือง บุญโญรส , 2512 : 23 ซึ่งเป็นที่ยอมรับและนิยมใช้กันอยู่ทั่วไป คำว่า “philosophy ” ซึ่งในภาษาไทยจะใช้คำว่า “ ปรัชญา” นั้นเป็นภาษากรีก ซึ่งประกอบด้วย 2 คำ “Philos ” กับ “Sophia ” คำว่า “Philos ” จะหมายถึง ความรัก ความเลื่อมใส ส่วนคำว่า “Sophia ” หมายถึง ความรู้ ปัญญา ดังนั้นคำว่า philosophy ในด้านนิรุกติศาสตร์จึงมีความหมายว่า ความรักในความรู้ หรือความรักในปัญญา ( Gerald,1988:2) ในพจนานุกรมWebster คำว่า philosophy หมายถึง “Love of Wisdom or Love of Knowledge” ซึ่งหมายถึงความรักในปัญญา หรือ ความรักในความรู้ ( Webster’s New World Dictionary of American Language ,1962 : 1099 ) วิลล์ ดิวแรนท์ ( Will Durant1944 :2-3 ) กล่าวว่า Philosophy คือ การแปลความหมายของเรื่องที่ไม่รู้ เช่น วิชาอภิปรัชญา และการแปลความหมายของสิ่งที่ทราบเหมือนกัน แต่ยังไม่แจ่มแจ้ง เช่น วิชาจริยศาสตร์ เป็นเสมือนสนามเพลาะแนวหน้า ในอันที่จะโอบล้อมความจริง ศาสตร์ต่างๆเป็นเสมือนอาณาเขตหรือพื้นที่ที่ยึดได้แล้ว และเบื้องหลังของศาสตร์ต่างๆ นั้น ก็คือเขตแดนที่ปลอดที่ความรู้ และศิลปะจะใช้สร้างโลกอันไม่สมบูรณ์ และมหัศจรรย์ของเราขึ้นมา เฮอร์แมน ลอตเซ ( Herman Lotze,1988 : 345 ) กล่าวว่า Philosophy เปรียบเสมือนมารดา ถูกลูกอกตัญญูทิ้งให้ชอกชํ้า Philosophy เป็นศาสตร์ที่ครอบคลุมไว้ซึ่งสรรพวิชา ไม่ว่าจะเป็น ดาราศาสตร์ คณิตศาสตร์ วิชาฟิสิกส์ และ สรีรศาสตร์ ก็ล้วนถือกำเนิดมาจากวิชา Philosophy วิลล์ ดิวแรนท์ ( Will Durant,1944 :2-3 ) กล่าวว่า Philosophy คือ การแปลความหมายของเรื่องที่ไม่รู้ เช่น วิชาอภิปรัชญา และการแปลความหมายของสิ่งที่ทราบเหมือนกัน แต่ยังไม่แจ่มแจ้ง เช่น วิชาจริยศาสตร์ เป็นเสมือนสนามเพลาะแนวหน้า ในอันที่จะโอบล้อมความจริง ศาสตร์ต่างๆเป็นเสมือนอาณาเขตหรือพื้นที่ที่ยึดได้แล้ว และเบื้องหลังของศาสตร์ต่างๆ นั้น ก็คือเขตแดนที่ปลอดที่ความรู้ และศิลปะจะใช้สร้างโลกอันไม่สมบูรณ์ และมหัศจรรย์ของเราขึ้นมา เฮอร์แมน ลอตเซ ( Herman Lotze,1988 : 345 ) กล่าวว่า Philosophy เปรียบเสมือนมารดา ถูกลูกอกตัญญูทิ้งให้ชอกชํ้า Philosophy เป็นศาสตร์ที่ครอบคลุมไว้ซึ่งสรรพวิชา ไม่ว่าจะเป็น ดาราศาสตร์ คณิตศาสตร์ วิชาฟิสิกส์ และ สรีรศาสตร์ ก็ล้วนถือกำเนิดมาจากวิชา Philosophy<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt; text-align: justify" class="MsoNormal">อิมรอน มะลูลีม(2539:7-8)ได้สรุปคำนิยามของคำว่าปรัชญาในทัศนะของนักคิดบางท่านดังต่อไปนี้</p>เพลโต “ปรัชญานั้นมุ่งหมายให้มีความรู้ในสิ่งอันเป็นนิรันดร์ ในลักษณะอันเป็นแก่นแท้ของสิ่งต่างๆ” อริสโตเติล “ปรัชญาก็คือวิทยาการที่สืบสวนค้นคว้าหาลักษณะของสิ่งที่มีอยู่ ดังที่เป็นอยู่ในตัวของมันเอง และคุณลักษณะซึ่งเป็นของมันตามลักษณะของมันเอง” เคร็ด “ไม่มีประสบการณ์อันใดของมนุษย์ไม่มีสิ่งใดในอาณาเขตทั้งหมดแห่งความจริงจะอยู่นอกเหนือขอบเขตแห่งปรัชญา” บรอด “ความมุ่งหมายของปรัชญาก็คือเพื่อนำเอาผลของวิทยาการต่างๆ เข้าไปรวมกับผลของประสบการณ์ด้านศาสนาและจริยธรรมของมนุษยชาติ แล้วก็มาใคร่ครวญถึงผลทั้งหมดนั้นด้วย ความคิดที่จะไปให้ถึงข้อสรุปทั่วไป อันหนึ่งที่เกี่ยวกับลักษณะของสากลจักรวาลและสถานภาพกับอนาคตของเรา” คานท์ “ปรัชญาคือวิทยาการและข้อวิจารณ์ในเรื่องปัญญา” ฟิตเช่“ปรัชญาคือวิชาเกี่ยวกับความรู้” คอมเต้ “ปรัชญาคือวิทยาศาสตร์แห่งวิทยาการทั้งมวล” สเปนเซอร์ “ปรัชญาคือความรู้ที่รวมกันอย่างสมบูรณ์ เป็นข้อสรุปทั่วไปของความเข้าใจในปรัชญาและการรวมกันของข้อสรูปทั่วไปทั้งหลายของวิทยาศาสตร์” เบอร์แทรนด์ รัสเซล “ปรัชญาคือดินแดนอันไม่จำกัดเจ้าของ ซึ่งมีอยู่ระหว่างวิทยาศาสตร์กับศาสนา (ศาสนวิทยา)” ในอิสลามคำที่มักใช้แทนคำว่า “ philosophy ” คือ คำว่าหิกมะฮ์ ( Hikmah ) ซึ่งมักใช้ในภาษาอังกฤษว่า “Wisdom ” คำว่า หิกมะฮ์จะถูกกล่าวไว้ในอัลกุรอานบ่อยครั้ง เช่น โองการที่ 2 :269 ซึ่งความว่าความหมายของปรัชญาการศึกษา ชัยบานี (Shaybani, :30) ได้ให้ความหมายของปรัชญาการศึกษาว่าหมายถึง การนำทัศนะแนวคิดหรือวิธีการทางปรัชญามาใช้กับการศึกษา และอีกความหมายหนึ่งคือกิจกรรมทางความคิดทีเป็นระบบที่ใช้ปรัชญาเป็นแนวทางในการจัดระบบและกำหนดแนวทางของการศึกษา <p> </p>