ความเห็น


“เนื่องด้วยพระมหากษัตริย์ทรงอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญและกฏหมาย เมื่อมีเอกสารแต่งตั้งรัฐบาลไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลปรกติหรือรัฐบาลที่เกิดจากการรัฐประหาร เมื่อมีผู้นำทูลเกล้ามา ท่านจำเป็นต้องเซ็นเพราะเป็นหน้าที่ภายใต้รัฐธรรมนูญที่กำหนดไว้”

เรื่องนี้มี ๒ ประเด็น นั่นคือเมื่อมีรัฐประหาร อำนาจอธิปไตยอยู่ที่ใคร

แนวทางที่ ๑ เมื่อมีการรัฐประหาร รัฐธรรมนูญเดิมยังมีผลบังคับใช้อยู่ การรัฐประหารยังไมมีความชอบธรรม และยังเป็นการกระทำที่ผิดรัฐธรรมนูญ รัฐบาลที่มีความชอบธรรมในขณะนั้นกำลังต่อต้านการรัฐประหาร กษัตริย์ซึ่งเป็นตัวแทนอธิปไตยปวงชนตามรัฐธรรมนูญในขณะนั้นย่อมสามารถปฏิเสธความชอบธรรมของการรัฐประหารได้ ตัวอย่างเช่น กรณีของฆวน คาร์ลอส กษัตริย์สเปน (https://www.youtube.com/watch?v=EqofjnO7JOE) ที่เมื่อทรงมีพระราชดำรัสต่อต้านรัฐประหาร ฝ่ายรัฐประหารก็ขาดความชอบธรรมทันที เพราะการรัฐประหารนั้น อ้างสถาบันกษัตริย์เป็นเครื่องมือทางการเมือง

แนวทางที่ ๒ ยอมรับว่าการรัฐประหารนั้นสำเร็จลงแล้ว รัฐธรรมนูญเดิมหมดสภาพไปแล้วโดยปริยาย ในระหว่างที่ยังไม่มีรัฐธรรมนูญใหม่ อำนาจอธิปไตยในฐานะประมุขรัฐยังอยู่กับพระมหากษัตริย์ตามหลักความสืบเนื่องแห่งรัฐ จนกว่าคณะรัฐประหารจะล้มล้างสถาบันกษัตริย์ลง พระมหากษัตริย์มีอำนาจปฏิเสธความชอบธรรมที่จะโอนอำนาจอธิปไตยของปวงชนให้กับคณะรัฐประหาร กรณีนี้เกิดขึ้นเมื่อในหลวงรัชกาลที่ ๙ ไม่ยอมรับรองการรัฐประหารของกลุ่มยังเติร์ก แต่กลับเสด็จไปโคราชกับพลเอกเปรมเพื่อต่อต้านการรัฐประหาร

ข้ออ้างที่ว่าพระมหากษัตริย์ไม่สามารถต่อต้านรัฐประหารได้ จึงเป็นข้ออ้างที่ฟังไม่ขึ้น ที่สำคัญการรัฐประหารแทบทุกครั้งในไทย ล้วนอ้างสถาบันกษัตริย์เป็นเหตุรัฐประหาร การปฏิเสธรัฐประหารของพระมหากษัตริย์โดยยึดข้างรัฐบาลที่มีความชอบธรรมตามรัฐธรรมนูญเดิมหมายความว่าการรัฐประหารเหล่านั้นย่อมล้มเหลวไปโดยทันที

อันที่จริงตามประวัติศาสตร์ก็ไม่ใช่ว่าพระมหากษัตริย์ไทยจะลงพระปรมาภิไธยรับรองการรัฐประหารทุกครั้งไป หรือมีการสนองพระบรมราชโองการเสมอไป

ในหลวงรัชกาลที่ ๙ เคยมีพระบรมราชโองการโดยไม่มีใครลงนามสนองพระบรมราชโองการ (นั่นคือทรงเป็นพระประสงค์ส่วนพระองค์) แต่งตั้งสฤษดิ์ เป็นผู้รักษาการพระนครฝ่ายทหาร ขณะที่สฤษดิ์รัฐประหารล้มจอมพล ป. พิบูลสงคราม

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี