ผมขอขอบคุณท่านอาจารย์หมอวิจารณ์เป็นอย่างมาก ที่กรุณานำ booklet ที่ตีพิมพ์ตั้งแต่มีนาคม 2553 มาเผยแพร่อีกครั้งหนึ่งผ่านบล็อกนี้ น่าเสียดายที่ข้อเสนอแนะในการป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันและมลพิษทางอากาศที่ปรากฏในหนังสือดังกล่าว มิได้มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปประยุกต์เท่าที่ควร ในปีนี้ปัญหาหมอกควันและมลพิษทางอากาศ จึงยังคงเป็นปัญหาขึ้นมาอีก และมีแนวโน้มที่จะขยายพื้นที่มากยิ่งขึ้นกว่าในอดีตที่ผ่านมา

ความจริงปัญหาหมอกควันและมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นในภาคเหนือของไทยและประเทศเพื่อนบ้านนี้ ทีมงานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ในเรื่องนี้ ได้เคยให้สัมภาษณ์สื่อต่างๆอย่างต่อเนื่องในช่วงปี พ.ศ. 2549-2550 ว่า ช่วงที่อันตรายที่สุดในแต่ละปีคือช่วงปลายฤดูหนาวถึงต้นฤดูร้อน (กุมภาพันธ์-มีนาคม) ซึ่งเป็นช่วงที่สภาพความกดอากาศสูง และสภาพอากาศค่อนข้างนิ่ง ไม่ค่อยมีลมพัดมากนัก ทำให้อนุภาคขนาดเล็กที่เกิดจาการเผาที่อยู่ในบรรยากาศในระดับที่เราอาศัยอยู่ ไม่ถูกพัดพาขึ้นไปสู่ชั้นบรรยากาศที่สูงขึ้นไป ทำให้เกิดการกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่อยู่นาน (นั่นคือมีความเข้มข้นของสารมลพิษทางอากาศมาก) จึงทำให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับโรคระบบทางเดินหายใจและมะเร็งปอดแก่ผู้ที่ต้องอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว ในเดือนมีนาคม 2550 ปัญหาหมอกควันในภาคเหนือได้เป็นข่าวไปทั่วโลก และในปีนี้ ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม การเผาป่า รวมทั้งซากพืชผลทางเกษตรกรรม ซึ่งเป็นสาเหตุของปรากฏการณ์ของหมอกควันและมลพิษทางอากาศ ยังมิได้รับการป้องกันแก้ไขเท่าที่ควร และหน่วยงานต่างๆที่น่าจะมีส่วนร่วมในเริ่องนี้ (รวมทั้งสถาบันอุดมศึกษาเองด้วย) ยังมิได้ระดมสรรพกำลังที่มีอยู่ มาบูรณาการมาตรการทั้งหลาย ให้เกิดมรรคผลได้ทันต่อสถานการณ์

คุณภาพอากาศที่ดีเป็นสิ่งที่เป็นยอดปรารถนาของทุกคน เราควรจะรู้อะไรเกี่ยวกับเรื่องนี้ เพื่อให้ได้สิ่งนี้อย่างยั่งยืน ขอเชิญผู้ที่สนใจในเรื่องนี้ในระดับสากล ลองติดตามศึกษาได้จากหนังสือชื่อ Air Quality and Modeling สำนักพิมพ์ InTech ตีพิมพ์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2555 นี้เอง มี Sunil Kumar & Rakesh Kumar เป็นบรรณาธิการ มีทั้งหมด 10 บท เขียนโดยนักวิจัยที่มีชื่อเสียงจากหลายประเทศ อาทิเช่น สหรัฐอเมริกา เยอรมนี ฝรั่งเศส โปแลนด์ โรมาเนีย ไนจีเรีย เมกซิโก ญี่ปุ่น อินเดียและไทย โดยเฉพาะบทที่ 10 เป็นเรื่อง PM10 and Its Chemical Composition : A Case Study in Chiang Mai, Thailand เขียนโดยนักวิจัยไทยชื่อ ดร. สมพร จันทระ ซึ่งเคยเป็นนักวิจัยหลักในโครงการวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนจาก สกว. มาแล้ว หนังสือเล่มนี้สามารถดาวน์โหลดได้ฟรีที่ลิงค์ต่อไปนี้

http://www.intechopen.com/books/air-quality-monitoring-and-modeling