การปั้น หรือประติมากรรม (Sculpture)หมายถึง การนำเอาวัสดุอ่อน ๆ เช่น ดินเหนียว ดินน้ำมัน ขี้ผึ้ง มาทำให้เป็นรูปที่ต้องการ ด้วยการสร้างสรรค์ให้เป็นรูปมิติหรือลวดลายต่าง ๆ มีลักษณะเป็น 3 มิติ มีความกว้าง ความยาว และความหนา ปั้นด้วยมือหรือเครื่องมือต่าง ๆ ปั้นได้ 3 แบบ ดังนี้

การปั้นเป็นผลงานทัศนศิลป์ที่น่าสนุก เพราะสามารถดูได้ด้วยตาและสัมผัสได้ด้วยมือ ได้บริหารกล้ามเนื้อนิ้วมือ มีความเพลิดเพลินที่ได้ปั้น แปะ ปะ ตัด

ขั้นแรกเราปั้นง่าย ๆเช่น ปั้นรูปเรขาคณิต คือ ทรงกลม ทรงสามเหลี่ยม ทรงสี่เหลี่ยม ซึ่งเป็นการปั้นประเภทลอยตัว รูทรงเหล่านี้สามารถดัดแปลงและต่อเติม ตัด พอก ให้เป็นสิ่งต่าง ๆ ได้ตามความคิดสร้างสรรค์

แบบนูนต่ำ หมายถึง การปั้นบนฐานรองรับ ให้เกิดรูปทรงนูนขึ้นจากฐานรองเพียงเล็กน้อย มองเห็นด้านหน้าเพียงด้านเดียว ด้านข้างมีส่วนหนาขึ้นเล็กน้อย เช่น เหรียญต่าง ๆ ได้แก่ เหรียญบาท เหรียญตรา เหรียญพระ และเหรียญรางวัล

การปั้นนูนต่ำกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

แผ่ดินให้เป็นฐานสำหรับสร้างผลงาน แล้วปั้นดินให้เป็นรูปแบน ๆ มาปะติด นักเรียนอาจจะสร้างเป็นรูปสวนดอกไม้ ทะเล บ้าน ตามจินตนาการโดยใช้ดินสอร่างคร่าว ๆ บนพื้นงานไว้ก่อน

แบบนูนสูง หมายถึง การปั้นบนพื้นหรือฐานรองรับ ให้เกิดรูปนูนสูงขึ้นมากกว่าแบบนูนต่ำ โดนสูงขึ้นประมาณครึ่งหนึ่งของลำตัว สามารถมองเห็นได้สองด้านคือด้านหน้าและด้านข้าง เช่น รูปปั้นฐานอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย รูปปั้นตามวัดต่าง ๆ