สิ่งมีชีวิตมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับสิ่งแวดล้อม ถ้าสิ่งแวดล้อมเกิดความเสื่อมโทรมย่อมจะส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตอย่างแน่นอน การเพิ่มจำนวนประชากร การพัฒนาและการใช้เทคโนโลยีที่ไม่เหมาะสม ตลอดจนกิจกรรมต่างๆของมนุษย์ จึงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อม

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์กำลังประสบอยู่ในปัจจุบัน

สิ่งแวดล้อม(Environment) หมายถึงทุกสิ่งทุกอย่างรอบตัวเราเป็นสิ่งแวดล้อมทั้งสิ้นทั้งสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น ถ้าสิ่งแวดล้อมเกิดการเปลี่ยนแปลงไปในทางลบหรือถูกทำลาย และการเปลี่ยนแปลงนั้นสะสมตัวมากขึ้นจนธรรมชาติไม่สามารถที่จะปรับให้เข้าสู่สภาวะปกติหรือสภาวะสมดุลได้ทัน ผลที่เกิดขึ้นก็คือความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมนั้นๆซึ่งอาจจะมีผลต่อคุณภาพน้ำ คุณภาพอากาศ คุณภาพดิน การสูญเสียของพืชและสัตว์ การสูญเสียความงามตามธรรมชาติ ฯลฯ สิ่งต่างๆเหล่านี้ย่อมส่งผลกระทบมาถึงมนุษย์ไม่ทางตรงก็ทางอ้อมได้

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ล้วนมีสาเหตุมาจากการเพิ่มประชากรมนุษย์ ผลกระทบข้างเคียง ของการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ขนบธรรมเนียมประเพณี – วัฒนธรรม – ค่านิยม – ความเชื่อ และการยกระดับมาตรฐานการดำรงชีวิตของมนุษย์ในปัจจุบันนั่นเอง จากปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์กำลังเผชิญอยู่ อันจะส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่และชีวิตมนุษย์ในปัจจุบัน ซึ่งสามารถสรุปได้ 3 ประการที่สำคัญ คือ

1. ปัญหาการลดลงของทรัพยากรธรรมชาติ ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในประเทศเช่น ดิน น้ำ ป่าไม้ แร่ธาตุ และพลังงาน ถูกนำไปใช้เป็นวัตถุดิบเพื่อเพิ่มผลผลิตทาง อุตสาหกรรม ซึ่งส่งผลให้มีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติเพิ่มขึ้นทุกๆปี และส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตามมา

2. ปัญหาสารพิษ จากการผลิตสินค้าทั้งด้านการเกษตรและอุตสาหกรรมที่เพิ่มขึ้นทำให้มีการใช้สารเคมีต่างๆ ในปริมาณที่มากขึ้น จึงเป็นเหตุให้สารพิษเหล่านั้นถูกปลดปล่อยสู่สิ่งแวดล้อมมากขึ้น ซึ่งยากแก่การป้องกันได้ทั่วถึง ก่อให้เกิดอันตรายแก่มนุษย์และสิ่งแวดล้อม

3. ปัญหาของระบบนิเวศ กิจกรรมต่างๆของมนุษย์ในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและก่อให้เกิดสารพิษเป็นเหตุให้ระบบนิเวศน์ขาดความสมดุล ซึ่งก่อให้เกิดปรากฏการณ์ธรรมชาติต่างๆตามมา เช่น ความร้อนและความแห้งแล้งที่เกิดขึ้นในหลายภูมิภาคของโลก การเกิดอุทกภัย เป็นต้น

ปัญหาทั้ง 3 ประการเป็นปัญหาใหญ่ที่สำคัญ ซึ่งมาจากปัญหาย่อยๆหลายปัญหาด้วยกัน เช่นมลพิษทางน้ำ ทางอากาศ ทางเสียง ขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล

สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ

1. การเพิ่มจำนวนประชากร ภายในระยะเวลาไม่กี่สิบปีมานี้ ประชากรของโลกได้เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็ว เมื่อจำนวนประชากรเพิ่มขึ้นความต้องการปัจจัยขั้นพื้นฐานในการดำรงชีวิตของมนุษย์ซึ่งได้แก่อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค และสิ่งอำนวยความสะดวกสบายต่างๆก็เพิ่มมากขึ้นเป็นเงาตามตัว มนุษย์จึงจำเป็นต้องพัฒนาและผลิตสิ่งต่างๆเหล่านี้ให้พอเพียงกับความต้องการ ทำให้มีการนำทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ลดลงทุกๆปี ผลที่เกิดขึ้นตามมาก็คือ การเสียสมดุลธรรมชาติ ซึ่งก่อให้เกิดมลพิษ และปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ

2. การพัฒนาและการใช้เทคโนโลยีที่ไม่เหมาะสม การพัฒนาของมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาด้านเกษตรกรรมหรือการพัฒนาด้านอุตสาหกรรม ได้มีการนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้อย่างมากมายจนเกิดเป็นการทำลายธรรมชาติ เช่น การสร้างเขื่อนเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าและชลประทาน มีส่วนทำให้พื้นที่ป่าสูญเสียไป การทำเหมืองแร่ นอกจากทำลายสภาพป่าแล้ว ยังทำให้น้ำและดินเสียหายอีกด้วย เป็นต้น และในปัจจุบัน ได้มีการนำเทคโนโลยีใหม่ๆมาช่วยในการพัฒนาก็ยิ่งเพิ่มความเสียหายมากขึ้นทั้งนี้เนื่องจากการใช้เทคโนโลยีดังกล่าวกระทำไปเพื่อสนองความต้องการของมนุษย์เท่านั้นไม่ได้นำมาเพื่อป้องกัน และแก้ไขปัญหาที่จะเกิดขึ้น ดังนั้น เราจึงพบว่า ปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆที่เกิดขึ้นในปัจจุบันมีส่วนมาจากการใช้เทคโนโลยีของมนุษย์เกือบทั้งสิ้น เช่น การใช้ปุ๋ยและยาปราบศัตรูพืช เพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร ได้ก่อให้เกิดการตกค้างของสารพิษทั้งตามพื้นดินในน้ำ ในอากาศ และในพืชผักผลไม้และจะตกค้างมาถึงมนุษย์เมื่อบริโภคอาหารที่มีสารพิษนั้นเข้าไป การใช้น้ำยาสารเคมีในกระบวนการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรม น้ำเสียจากกระบวนการดังกล่าวถูกปล่อยทิ้งลงสู่แหล่น้ำ ทำให้เกิดการเน่าเสียตามมาเป็นต้น

3. การกระทำโดยตรงของมนุษย์ จากการศึกษาปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์กำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน จะพบว่าปัญหาดังกล่าวล้วนเป็นผลมาจากการกระทำของมนุษย์ทั้งสิ้น มนุษย์เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้สิ่งแวดล้อมเสียหายไปทั้งทางตรงและทางอ้อมอยู่ตลอดเวลา การกระทำของมนุษย์ที่สร้างความเสียหายให้กับสิ่งแวดล้อมจนเกิดเป็นมลพิษขึ้นมีมากมาย ที่สำคัญๆมีดังนี้

3.1 การทิ้งขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลลงบนพื้นดิน ถนนหนทาง และแหล่งน้ำ

3.2 การปล่อยน้ำเสียจากบ้านเรือน ชุมชน หรือโรงงานลงสู่แม่น้ำลำคลอง

3.3 การปล่อยควันพิษซึ่งเกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องจักรกลในโรงงานอุตสาหกรรมเข้าสู่อากาศ

3.4 การปล่อยไอเสียจากท่อไอเสียรถยนต์และยานพาหนะต่างๆ

3.5 การทำลายสาธารณสมบัติ เช่น สวนสาธารณะ สถานที่พักผ่อนหย่อนใจ เป็นต้น

ปัญหาสิ่งแวดล้อมนอกจากเกิดจากสาเหตุดังกล่าวนี้แล้ว ยังจากสาเหตุอื่นๆอีก เช่น การขยายตัวของเมืองอย่างรวดเร็วและขาดการวางผังเมืองเอาไว้ล่วงหน้า ขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อของมนุษย์ เป็นต้น

จะร่วมมือกันช่วยเหลือ ฟื้นฟูธรรมชาติ - - โดย การไม่ทำลายทรัพยากรที่มีอยู่ ช่วยกันปลูกป่าไม้เพื่อที่จะได้ทดแทนส่วนที่ได้ถูกทำลายไป

- ไม่ทิ้งขยะมูลฝอย สิ่งปฏิกูลต่างๆ ลงในแม่น้ำลำคลอง เพราะจะทำให้เกิดมลพิษทางน้ำ ทำให้น้ำเน่าเสีย และทำให้เกิดมลพิษทางอากาศตามมา ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพร่างกาย

- งดการใช้สารเคมีต่างๆ ซึ่งเป็นเหตุให้สารพิษเหล่านั้นถูกปลดปล่อยสู่สิ่งแวดล้อม อาจทำให้มีมลพิษทางอากาศได้และจะส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกาย

- ฝึกนิสัยของตนเองโดยการดำรงชีวิตอยู่อย่างเรียบง่าย ตามความเหมาะสม ไม่ใช่อยู่อย่างฟุ่มเฟือย

- พยายามศึกษาหาความรู้ จะทำให้เราสามารถเข้าใจปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นและมีค่านิยมที่ถูกต้อง

เพราะฉะนั้นการได้เรียนรู้ตั้งแต่ในเยาว์ จะทำให้สามารถเข้าใจสิ่งต่างๆได้ แม้จะต้องใช้เวลาก็ไม่ได้เป็นการสูญเปล่าแต่อย่างใดเพราะการสร้างพื้นฐานและเปลี่ยนค่านิยมที่ถูกต้องให้กับสังคมนั้น เวลาและความรับผิดชอบเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ถ้าชาวไทยทุกคนของเราได้เริ่มต้นรับผิดชอบอย่างจริงจังแล้วในวันนี้ อนาคตที่ไม่ไกลของทิศทางของสังคมคือลิ่งที่จะช่วยให้คุณภาพของสิ่แวดล้อมดำรงอยู่ได้ตลอดไป

นางกัญญาภัค ศรีสิงห์ รหัสนักศึกษา 53223551206 ศูนย์เมืองขุขันธ์