ผมอ่านเรื่องการก่อเจดีย์ทรายที่ท่านผู้เขียนได้เขียนไว้ ก็รู้สึกได้ความรู้เพิ่มเติมมาก

ส่วนกระผมนั้นเคยได้รับคำเล่า จากคุณปู่ คุณย่า คุณตา คุณยาย นั้น จะอีกแบบหนึ่ง แต่ก็คงไม่แตกต่างกันเท่าไรนัก  และอาจเป็นกลอุบายของพรรพบุรุษ ของท้องถิ่นนำมาใช้ให้ลูกหลานเกิดความสามัคคีกันก็ได้

เนื่องจากเมื่อผมเป็นเด็ก เมื่อถึงเดือน ห้าชาวบ้านจะมีการหยุดทำงานกันสองช่วง เขาเรียกกันว่าตอม ความว่าหยุดงาน เขาตอมเล็ก หยุด เจ็ดวัน ตอมใหญ่เขาหยุดสิบห้าวัน ที่หยุดนี้ เนื่องมาจากสาวๆในหมู่บ่านเวลาหมดหน้าทำนา เขาจะเลี้ยงไหมทอผ้ากัน ตลอดทั้งปี ก็จะใช้ ตอมเดือนห้านี้และเป็นวันหยุด ก็จะมีการละเล่นแบบประเพณี ก็คือ ตอนเช้าจะรวบรวมหนุ่มสาว มารำตรุตไปตามบ้านต่างๆเพื่อรับเงินบ้านละเล็กบ้านละน้อยมารวมกัน

พอตอนบ่ายก็จะมีผู้ที่มีอายุมากที่สุดประจำหมู่บ้าน ได้เชิญชวนให้แต่ละบ้านได้ให้ลูกหลานของตนเองไปร่วมขนทรายมาจากริมห้วย โดยท่านผู้อวุโสท่านนั้นจะต้องนุ่งขาวห่มขาว แล้วทำพิธีขุดดทรายใส่ให้ทุกคนขนกลับไปที่บริเวณกำหนดจัดงาน เมื่อขนทรายมาถึงแล้วทุกคนจะต้องกำทรายทีละกำ แล้วก็เอ่ยชื่อทุกคนในบ้านว่ากำนี้เป็นของใครกำนี้เป็นของใคร เพระคนแก่จะบอกว่านี่เป็นต่อรองกับยมพบาลไม่ให้เอาชีวิตของทุกในบ้านไป จะเอาชีวิตใครคนใดคนหนึ่งไปได้นั้น ยมพบาลต้องนับเม็ดทรายให้ได้ครบทุกเม็ดก่อนจึงจะเอาชีวิตผู้นั้นไปได้ ตอนเย็นก็มีการสวดมนต์ ตอนเช้าใส่บาตร แล้วก็เอาเงินที่หนุ่มสาวรำตรุตได้มาถวายพระ

ประเพนี นี้อาจจะเป็นกลอุบายให้ทุกคนมีความสามัคคีก็ได้ และอย่าคิดว่ากระผมมาอวดรู้อวดฉลาดอะไรเลยขอให้ถือเสียว่าเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันก็แล้วนะครับ

สุขว์ธน  ขิมทอง 083-4641744