สรุป
โครงการสัมมนาวิชาการเรื่อง “ขบวนการสหกรณ์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมได้อย่างไร”
วันศุกร์ที่ 8 ตุลาคม 2553
ณ ห้องประชุมศูนย์การประชุมรัชนีแจ่มจรัส สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย
คุณศิริชัย ออสุวรรณ
- สหกรณ์บางประเภทพัฒนาไปไกลมาก เช่นสหกรณ์ออมทรัพย์ มีระบบดำเนินงานได้มาตรฐาน มีเงินทุนสูงมาก
- สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเน้นเรื่องสังคมก็ประสบความสำเร็จ
- สหกรณ์การเกษตรมีปัญหามาก เช่นไม่มีที่ดินทำกิน
- ปัจจุบันนี้ มีการเปิดเสรีการค้า จะมีปัญหามากระทบสหกรณ์การเกษตรอย่างรุนแรง
- เมื่อตลาดเป็นทุนนิยมเข้มแข็ง สหกรณ์ก็จะถูกเอาเปรียบมาก
- ระบบสหกรณ์ต้องปรับตัว โดยเฉพาะสหกรณ์การเกษตร
- จากการระดมสมองผนส. 5 การบริหารสหกรณ์ขาดความต่อเนื่อง ล่าช้า
- สหกรณ์ขาดเงินทุน แต่มีอัตราดอกเบี้ยสูง อยากให้เปิดเวทีเสวนาระหว่างแหล่งเงินทุนกับสหกรณ์
- ต้องดูแลภาพลักษณ์สหกรณ์และประชาสัมพันธ์
- ควรต้องมีการเพิ่มขีดความสามารถสหกรณ์ สื่อให้ภาครัฐทราบผ่านระบบสหกรณ์ สหกรณ์ไทยยังส่งออกน้อยอยู่
คุณภาวัต ศุภสุวรรณ
- เมื่อปี 2540 ไทยประสบวิกฤติแต่ผ่านมาได้เพราะสหกรณ์
- แต่สหกรณ์ยังขาดโอกาสจากภาครัฐ
- สมาชิกสหกรณ์ทั่วประเทศมีมากแต่ยังยากจน
- ร้านค้าต่างประเทศมาขยายกิจการทำให้ร้านสหกรณ์อยู่ไม่ได้
- เครดิตยูเนี่ยนเป็นภาคประชาชนอย่างแท้จริง
- สหกรณ์ควบคุมระบบเศรษฐกิจ
- ควรมีนักการเมืองเป็นปากเสียงให้สหกรณ์บ้าง
- ควรบุกเบิกสหกรณ์ให้ไปสู่ระดับโลก
- คนสหกรณ์อดทน อดออม และมุมานะ ควรจะกระตุ้นให้ภาครัฐให้สนใจ
- สหกรณ์ให้การดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง
- เครดิตยูเนี่ยนเกิดจากศาลาเล็กๆ แต่วันนี้ใหญ่โตเพราะการสร้างคน
คุณ สุรพล ชัยมาลา
- รัฐธรรมนูญไทยปี 2550 บอกว่า สหกรณ์เป็นอิสระ แต่รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุน
- ในภาคสหกรณ์ก็กำลังผลักดันให้สหกรณ์เป็นอิสระ ถ้าทำได้ ขบวนการสหกรณ์จะก้าวหน้า
- ขบวนการสหกรณ์เป็นสันติวิธี ต้องเริ่มต้นจากการช่วยเหลือตนเอง แล้วนำไปสู่การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
ศ.ดร. จีระ หงส์ลดารมภ์
- คุณศิริชัยพยายามแยกแยะความสำเร็จเป็นสหกรณ์แต่ละชนิด
- สัดส่วนต่อเกษตรต่อจีดีพี มีแค่ 10% แต่จ้างงานถึง 45%
- อยากให้มององค์รวมว่าสหกรณ์คืออะไร
- สหกรณ์ร้านค้าแย่กว่าสหกรณ์เกษตรเพราะเชยมาก
- ควรรวมตัวคิดร่วมกัน
- คุณภาวัตพูดดีเรื่องเครดิตยูเนี่ยน
- เครดิตยูเนี่ยนเป็นกระบวนการการเงินยิ่งกว่าไมโครไฟแนนซ์ ถือว่าประสบความสำเร็จแค่ในมุมเล็กๆ
- สมัยก่อน สหกรณ์ยังขาดการมองโลกในแง่ดี
- แต่ 5 รุ่นนี้ มีการเรียนรู้ที่ดีขึ้น
- ความสำเร็จคือรุ่น 1-5 ต้องกลับไปช่วยสหกรณ์
- คุณสุรพลพูดถึงการบริหารจัดการซึ่งเป็นจุดอ่อนสหกรณ์
- สหกรณ์ยังอ่อนเรื่องการพัฒนาคน
- ควรลงทุนเรื่องทุนมนุษย์ในวงการสหกรณ์อย่างจริงจังและต่อเนื่อง
- อดีตรมช.ชาติชายเคยเสนอให้มีการตั้งสถาบันกรรมาธิการสหกรณ์
- ควรช่วยกันหาเส้นทางเดินและสร้างศักยภาพของรัฐบาล
- หลักสูตรของสันนิบาตสหกรณ์ดี แต่เป็นดาวกระจาย ต้องมีการบริหารจัดการด้วย
รศ.ดร. ประเสริฐ จรรยาสุภาพ
- ขอชื่นชมอาจารย์จีระที่มาช่วยวงการสหกรณ์
- ท่านเอ็นนูก็มาช่วยขบวนการสหกรณ์มากมาย
- ในการนำเสนอ ทั้ง 3 ท่านมีความรู้ความเข้าใจในสหกรณ์แต่ละประเภทดี
- เศรษฐกิจเข้ามาเกี่ยวข้องกับสหกรณ์อยู่มาก
- สหกรณ์ไม่ใช่แค่องค์การที่เป็นนิติบุคคลอย่างเดียว
- กลุ่มเศรษฐกิจอื่นๆก็ใช้วิธีการสหกรณ์ด้วย
- ในเรื่องสังคม โดยเฉพาะประชาธิปไตย สหกรณ์ช่วยเผยแพร่ประชาธิปไตยได้มาก
- อย่ามัวแต่รอรัฐบาล ต้องดูแลว่าจะทำอะไรเองได้บ้าง
- สหกรณ์ต้องขับเคลื่อนโดย 4S
- System สหกรณ์ยังขาดระบบหลายเรื่อง เช่นร้านสหกรณ์กับร้าน modern trade มันต่างกันมาก มาตรฐานแต่ละสหกรณ์ต่างกันมาก
- Space
- Study การศึกษาวิจัย ยังขาดมาตรฐานการฝึกอบรมผู้บริหาร ยังขาดงานศึกษาวิจัยและพัฒนาบุคลากร
- Solidarity เรามีขบวนการสหกรณ์มาก ต้องมีการทำให้มีเอกภาพ จะพัฒนาร่วมกันอย่างไร ต้องมีกรรมาธิการบางเรื่อง
ศ.ดร. จีระ หงส์ลดารมภ์
- ถ้าแบ่งปันความรู้กัน ก็จะเกิดความรู้ที่ดี
- ต้องเน้นการบริหารจัดการและพัฒนาทุนมนุษย์
- ผมจะปรับหลักสูตรหลังจากนี้
- การพูดถึงเรื่องอะไร ทำเป็น Panel Discussion ดีที่สุด
คุณ เอ็นนู ซื่อสุวรรณ
- เห็นด้วยกับทุกท่านที่พูดไป
- ปัญหาเรื่องนี้ เราพูดกันมานาน
- ทุกปัญหาไม่มีอะไรแก้ไขไม่ได้
- การทำหลักสูตรอย่างต่อเนื่องเป็นเรื่องที่ดี
- ผนส.ที่จบไปอยู่จังหวัดใดมากที่สุดแล้วจับกลุ่มเครือข่ายทำโครงการแก้ปัญหา ต้องใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง มีความพอประมาณ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกัน มีคุณธรรม
- ปัญหาต้องมาจากชุมชน ต้องร่วมกันคิด
- จะแก้ปัญหาอย่างไร ต้องร่วมกันคิด
- ทำให้เป็นแผน มีเจ้าภาพดำเนินการ นำผู้ชำนาญมาช่วย
- ทำให้
- เกิดการแก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม
- เกิดกระบวนการเรียนรู้สู่การปฏิบัติ
- เกิดกัลยาณมิตรและ กลไกเตรียมพร้อมในยามมีปัญหา
- ควรเริ่มจากเครือข่ายเล็ก (รุ่นผนส.) แต่เปิดกว้างให้คนนอกเข้าได้
- เปลี่ยนวิธีคิดแล้วจะเกิดการเปลี่ยนวิธีทำ
- ควรนำเรื่องเศรษฐกิจมาคิดร่วมกันเป็นประเด็นสังคม
- ต้องคิดบวก
ความเห็น
อาจารย์เต็มใจ
- กระบวนการสหกรณ์ทำให้กระจายรายได้
- ในเรื่องสหกรณ์ ต้องดูความเป็นจริงในปัจจุบัน สภาพแวดล้อมก็ลงโทษเราเหมือนกัน
- สภาพการเงินที่จะวัดเป็นมูลค่าผลิตภัณฑ์ก็เปลี่ยนไป
- จากการที่เป็นประธานสหกรณ์ออมทรัพย์ธรรมศาสตร์ ก็ได้ศึกษาสภาพแวดล้อมในมหาวิทยาลัย ต้องดึงเงินฝากจากคนมีรายได้ ให้ดอกเบี้ยให้เหมาะสมแล้วนำมาจุนเจือคนยาก มีการปันผลสูงสุด
- สหกรณ์ออมทรัพย์เราได้มหาศาล เพราะไม่ต้องเสียภาษี แต่ต้องหมุนเงินเป็น เช่นหมุนเงินไปตราสารหนี้อีกรอบ
- สหกรณ์ต้องมองว่าจะทำอะไรให้ประเทศ เพราะประเทศให้เรามามากแล้ว
ดร. ชาญชัย เพชรประพันธ์กุลภาควิชาการสหกรณ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
- วงการสหกรณ์เป็นสิ่งที่โชคดี เรามีบางอย่างเหนือระบบเศรษฐกิจ
- เราเข้าใจผิดเกี่ยวกับสหกรณ์ สหกรณ์เป็น not-for-profit organization ต้องมีกำไรบ้าง ไม่ใช่องค์กรภาครัฐ
- ทำให้กำหนดนโยบายและแผนที่ผิด
- อีกเรื่องคือ ธรรมาภิบาล
เชิดศักดิ์
- ที่ท่านพูดมาถูกทั้งนั้น
- เห็นใจเกษตรกรมานานแล้ว
- เมื่อเราเกษียณแล้ว เราก็ยังมีหุ้นอยู่ แต่เราก็ยังจน
- ถ้าองค์กรต่างๆโตขึ้น แต่ปันผลก็ไม่ได้มากตาม
- เราต้องเป็นที่พึ่งของเราเอง
- สหกรณ์ 7 ประเภทร่วมกันเสนอรัฐบาล ตั้งเป็นสหกรณ์กิจการแห่งชาติ ให้ชาวบ้านเป็นสมาชิก เช่น ในโคราช ก็ตั้งสหกรณ์แบบนี้ให้คนมาใช้สหกรณ์กิจการแห่งชาติ เมื่อโตก็ขยายมาจังหวัดอื่น ทำให้สหกรณ์อยู่ได้
- สหกรณ์ต้องเชื่อมโยง share และต่อยอด
- ปัจจุบันนี้ คนลงทุนในสหกรณ์ไม่ถึงร้อยละ 2
รองประธานเครือข่ายสหกรณ์ฯ (ชายเสื้อฟ้า)
- ความสุขที่แท้จริงอยู่ที่ตัวเลขทางเศรษฐกิจใช่ไหม
- สัจจะล้วนๆใช้ในการแก้ปัญหาชนบท
- ควรไปจัดการหนี้ของสมาชิกโดยนำมาใช้ที่สหกรณ์ สหกรณ์ทำหน้าที่เก็บข้อมูลพัฒนาสมาชิก
- ต้องทำให้ครอบครัวสมาชิกออมให้ได้ก่อน
- ความสุขที่แท้จริงคือ สมาชิกรู้จักพอ บริหารตนเองเป็น คิดล่วงหน้า
- ควรมีการพัฒนาความรู้สมาชิกให้เขารู้จักบริหารหนี้สิน การให้ความรู้ต้องมีการกำกับถึงที่
ประสิทธิ์ บุญสม (ผนส. 4)
- ทุกท่านพูดถูกหมด
- ในฐานะที่เป็นเกษตรกร ส่วนต่างกำไรควรจะส่งกลับคืนให้เกษตรกร
- เกษตรกรก็พึ่งหน่วยงานรัฐ แต่รัฐต้องจริงใจช่วยให้อยู่ดีกินดี
รอบสรุป
คุณศิริชัย ออสุวรรณ
- บางส่วนสหกรณ์ประสบความสำเร็จ บางส่วนมีปัญหา
- เราสร้างกระแสสหกรณ์ จากการฟังทุกท่าน ท่านก็อยากช่วยสหกรณ์เพื่อให้กลับไปช่วยสังคม
- ควรมีเวทีความคิดแบบนี้บ่อยๆ
- ควรสร้างเวทีการมีส่วนร่วมในขบวนการสหกรณ์ จะเชิญผนส. 1-5 มารวมตัวกัน และบุคลากรแต่ละระดับมาช่วยกัน จะนำความรู้ไปเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ขอให้เชื่อมั่นระบบและขบวนการสหกรณ์ ทำงานด้วยความรักและสามัคคี
คุณ ภาวัต ศุภสุวรรณ
- อยากเห็นสหกรณ์เราเหมือนประเทศอื่น
- สหกรณ์เรารวมตัวแล้วจะเป็นหนึ่งใหญ่โตได้
คุณ สุรพล ชัยมาลา
- ธุรกิจทุกประเภทมันต้องมี cost ต้องมีการหารายได้มาปันผลสมาชิก
- สมาคมเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ผลักดันจรรยาบรรณสหกรณ์
- อยากให้ภาครัฐกำหนดนโยบาย โดยสหกรณ์ดำเนินงานเอง
- อยากเห็นขบวนการสหกรณ์ไทยรวมกันเป็นหนึ่งเดียวก่อน 100 ปี
รศ.ดร. ประเสริฐ จรรยาสุภาพ
- เราต้องขับเคลื่อนโดยใช้หัวขบวนของสหกรณ์ แต่เรามีหลายหัว ต้องมีการสร้างเวทีมาทำงานร่วมกัน อาจมีกรรมการร่วม
คุณ เอ็นนู ซื่อสุวรรณ
- ผู้นำที่ดีต้องเป็นผู้ตามที่ดี ต้องสร้างความเข้าใจ ความรู้
- การให้ความรู้ ควรเน้นให้ทำบัญชีครัวเรือน
- ควรจัดเป็นกลุ่มอาชีพแลกเปลี่ยนความรู้ ช่วยกัน
- ทำตามคำสอนศาสนาที่ตนนับถือ
- คนไทยต้องเชื่อในหลวงแล้วจะประสบความสำเร็จ
ศ.ดร. จีระ หงส์ลดารมภ์
- หัวข้อนี้ ถ้าเราพูดถึงกระบวนการ ถือว่ายังไม่สำเร็จ เรารวมกันแค่หลวมๆ การเรียนผนส.เป็น informal network
- ถ้าเรามีค่านิยมคล้ายๆกัน เราก็ร่วมมือกันทำได้
- หลักสูตรรุ่น 6 จะมี panel discussion มากขึ้น
- ควรนำวิทยากรที่มาพูด มาวิเคราะห์ว่ารุ่น 6 มีพัฒนาการอะไรบ้าง
- การสร้างภาพลักษณ์ของสหกรณ์เป็นเรื่องสำคัญ
- สิ่งสำคัญขององค์กรคือความพอใจของลูกค้า ไม่ใช่แค่กำไร
- ผนส.ควรรวมตัวกันทำงาน
- ควรร่วมกันทำงานเป็นภูมิภาค
- ต้องสำรวจศักยภาพในการทำงานร่วมกัน
- วงการสหกรณ์ต้องคิดให้ลึก