สรุป

โครงการสัมมนาวิชาการเรื่อง ขบวนการสหกรณ์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมได้อย่างไร

วันศุกร์ที่ 8 ตุลาคม 2553

ณ ห้องประชุมศูนย์การประชุมรัชนีแจ่มจรัส สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย

 

คุณศิริชัย ออสุวรรณ

  • สหกรณ์บางประเภทพัฒนาไปไกลมาก เช่นสหกรณ์ออมทรัพย์ มีระบบดำเนินงานได้มาตรฐาน มีเงินทุนสูงมาก
  • สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนเน้นเรื่องสังคมก็ประสบความสำเร็จ
  • สหกรณ์การเกษตรมีปัญหามาก เช่นไม่มีที่ดินทำกิน
  • ปัจจุบันนี้ มีการเปิดเสรีการค้า จะมีปัญหามากระทบสหกรณ์การเกษตรอย่างรุนแรง
  • เมื่อตลาดเป็นทุนนิยมเข้มแข็ง สหกรณ์ก็จะถูกเอาเปรียบมาก
  • ระบบสหกรณ์ต้องปรับตัว โดยเฉพาะสหกรณ์การเกษตร
  • จากการระดมสมองผนส. 5 การบริหารสหกรณ์ขาดความต่อเนื่อง ล่าช้า
  • สหกรณ์ขาดเงินทุน แต่มีอัตราดอกเบี้ยสูง อยากให้เปิดเวทีเสวนาระหว่างแหล่งเงินทุนกับสหกรณ์
  • ต้องดูแลภาพลักษณ์สหกรณ์และประชาสัมพันธ์
  • ควรต้องมีการเพิ่มขีดความสามารถสหกรณ์ สื่อให้ภาครัฐทราบผ่านระบบสหกรณ์ สหกรณ์ไทยยังส่งออกน้อยอยู่

 

คุณภาวัต ศุภสุวรรณ

  • เมื่อปี 2540 ไทยประสบวิกฤติแต่ผ่านมาได้เพราะสหกรณ์
  • แต่สหกรณ์ยังขาดโอกาสจากภาครัฐ
  • สมาชิกสหกรณ์ทั่วประเทศมีมากแต่ยังยากจน
  • ร้านค้าต่างประเทศมาขยายกิจการทำให้ร้านสหกรณ์อยู่ไม่ได้
  • เครดิตยูเนี่ยนเป็นภาคประชาชนอย่างแท้จริง
  • สหกรณ์ควบคุมระบบเศรษฐกิจ
  • ควรมีนักการเมืองเป็นปากเสียงให้สหกรณ์บ้าง
  • ควรบุกเบิกสหกรณ์ให้ไปสู่ระดับโลก
  • คนสหกรณ์อดทน อดออม และมุมานะ ควรจะกระตุ้นให้ภาครัฐให้สนใจ
  • สหกรณ์ให้การดำเนินชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง
  • เครดิตยูเนี่ยนเกิดจากศาลาเล็กๆ แต่วันนี้ใหญ่โตเพราะการสร้างคน

 

คุณ สุรพล ชัยมาลา

  • รัฐธรรมนูญไทยปี 2550 บอกว่า สหกรณ์เป็นอิสระ แต่รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุน
  • ในภาคสหกรณ์ก็กำลังผลักดันให้สหกรณ์เป็นอิสระ ถ้าทำได้ ขบวนการสหกรณ์จะก้าวหน้า
  • ขบวนการสหกรณ์เป็นสันติวิธี ต้องเริ่มต้นจากการช่วยเหลือตนเอง แล้วนำไปสู่การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

 

ศ.ดร. จีระ หงส์ลดารมภ์

 

  • คุณศิริชัยพยายามแยกแยะความสำเร็จเป็นสหกรณ์แต่ละชนิด
  • สัดส่วนต่อเกษตรต่อจีดีพี มีแค่ 10% แต่จ้างงานถึง 45%
  • อยากให้มององค์รวมว่าสหกรณ์คืออะไร
  • สหกรณ์ร้านค้าแย่กว่าสหกรณ์เกษตรเพราะเชยมาก
  • ควรรวมตัวคิดร่วมกัน
  • คุณภาวัตพูดดีเรื่องเครดิตยูเนี่ยน
  • เครดิตยูเนี่ยนเป็นกระบวนการการเงินยิ่งกว่าไมโครไฟแนนซ์ ถือว่าประสบความสำเร็จแค่ในมุมเล็กๆ
  • สมัยก่อน สหกรณ์ยังขาดการมองโลกในแง่ดี
  • แต่ 5 รุ่นนี้ มีการเรียนรู้ที่ดีขึ้น
  • ความสำเร็จคือรุ่น 1-5 ต้องกลับไปช่วยสหกรณ์
  • คุณสุรพลพูดถึงการบริหารจัดการซึ่งเป็นจุดอ่อนสหกรณ์
  • สหกรณ์ยังอ่อนเรื่องการพัฒนาคน
  • ควรลงทุนเรื่องทุนมนุษย์ในวงการสหกรณ์อย่างจริงจังและต่อเนื่อง
  • อดีตรมช.ชาติชายเคยเสนอให้มีการตั้งสถาบันกรรมาธิการสหกรณ์
  • ควรช่วยกันหาเส้นทางเดินและสร้างศักยภาพของรัฐบาล
  • หลักสูตรของสันนิบาตสหกรณ์ดี แต่เป็นดาวกระจาย ต้องมีการบริหารจัดการด้วย

 

รศ.ดร. ประเสริฐ จรรยาสุภาพ

  • ขอชื่นชมอาจารย์จีระที่มาช่วยวงการสหกรณ์
  • ท่านเอ็นนูก็มาช่วยขบวนการสหกรณ์มากมาย
  • ในการนำเสนอ ทั้ง 3 ท่านมีความรู้ความเข้าใจในสหกรณ์แต่ละประเภทดี
  • เศรษฐกิจเข้ามาเกี่ยวข้องกับสหกรณ์อยู่มาก
  • สหกรณ์ไม่ใช่แค่องค์การที่เป็นนิติบุคคลอย่างเดียว
  • กลุ่มเศรษฐกิจอื่นๆก็ใช้วิธีการสหกรณ์ด้วย
  • ในเรื่องสังคม โดยเฉพาะประชาธิปไตย สหกรณ์ช่วยเผยแพร่ประชาธิปไตยได้มาก
  • อย่ามัวแต่รอรัฐบาล ต้องดูแลว่าจะทำอะไรเองได้บ้าง
  • สหกรณ์ต้องขับเคลื่อนโดย 4S
  • System สหกรณ์ยังขาดระบบหลายเรื่อง เช่นร้านสหกรณ์กับร้าน modern trade มันต่างกันมาก มาตรฐานแต่ละสหกรณ์ต่างกันมาก
  • Space
  • Study การศึกษาวิจัย ยังขาดมาตรฐานการฝึกอบรมผู้บริหาร ยังขาดงานศึกษาวิจัยและพัฒนาบุคลากร
  • Solidarity เรามีขบวนการสหกรณ์มาก ต้องมีการทำให้มีเอกภาพ จะพัฒนาร่วมกันอย่างไร ต้องมีกรรมาธิการบางเรื่อง

 

ศ.ดร. จีระ หงส์ลดารมภ์

  • ถ้าแบ่งปันความรู้กัน ก็จะเกิดความรู้ที่ดี
  • ต้องเน้นการบริหารจัดการและพัฒนาทุนมนุษย์
  • ผมจะปรับหลักสูตรหลังจากนี้
  • การพูดถึงเรื่องอะไร ทำเป็น Panel Discussion ดีที่สุด

 

คุณ เอ็นนู ซื่อสุวรรณ

  • เห็นด้วยกับทุกท่านที่พูดไป
  • ปัญหาเรื่องนี้ เราพูดกันมานาน
  • ทุกปัญหาไม่มีอะไรแก้ไขไม่ได้
  • การทำหลักสูตรอย่างต่อเนื่องเป็นเรื่องที่ดี
  • ผนส.ที่จบไปอยู่จังหวัดใดมากที่สุดแล้วจับกลุ่มเครือข่ายทำโครงการแก้ปัญหา ต้องใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง มีความพอประมาณ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกัน มีคุณธรรม
  • ปัญหาต้องมาจากชุมชน ต้องร่วมกันคิด
  • จะแก้ปัญหาอย่างไร ต้องร่วมกันคิด
  • ทำให้เป็นแผน มีเจ้าภาพดำเนินการ นำผู้ชำนาญมาช่วย
  • ทำให้
  • เกิดการแก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม
  • เกิดกระบวนการเรียนรู้สู่การปฏิบัติ
  • เกิดกัลยาณมิตรและ กลไกเตรียมพร้อมในยามมีปัญหา
  • ควรเริ่มจากเครือข่ายเล็ก (รุ่นผนส.) แต่เปิดกว้างให้คนนอกเข้าได้
  • เปลี่ยนวิธีคิดแล้วจะเกิดการเปลี่ยนวิธีทำ
  • ควรนำเรื่องเศรษฐกิจมาคิดร่วมกันเป็นประเด็นสังคม

 

  • ต้องคิดบวก

 

ความเห็น

 

อาจารย์เต็มใจ

  • กระบวนการสหกรณ์ทำให้กระจายรายได้
  • ในเรื่องสหกรณ์ ต้องดูความเป็นจริงในปัจจุบัน สภาพแวดล้อมก็ลงโทษเราเหมือนกัน
  • สภาพการเงินที่จะวัดเป็นมูลค่าผลิตภัณฑ์ก็เปลี่ยนไป
  • จากการที่เป็นประธานสหกรณ์ออมทรัพย์ธรรมศาสตร์ ก็ได้ศึกษาสภาพแวดล้อมในมหาวิทยาลัย ต้องดึงเงินฝากจากคนมีรายได้ ให้ดอกเบี้ยให้เหมาะสมแล้วนำมาจุนเจือคนยาก มีการปันผลสูงสุด
  • สหกรณ์ออมทรัพย์เราได้มหาศาล เพราะไม่ต้องเสียภาษี แต่ต้องหมุนเงินเป็น เช่นหมุนเงินไปตราสารหนี้อีกรอบ
  • สหกรณ์ต้องมองว่าจะทำอะไรให้ประเทศ เพราะประเทศให้เรามามากแล้ว

 

ดร. ชาญชัย เพชรประพันธ์กุลภาควิชาการสหกรณ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

  • วงการสหกรณ์เป็นสิ่งที่โชคดี เรามีบางอย่างเหนือระบบเศรษฐกิจ
  • เราเข้าใจผิดเกี่ยวกับสหกรณ์ สหกรณ์เป็น not-for-profit organization ต้องมีกำไรบ้าง ไม่ใช่องค์กรภาครัฐ
  • ทำให้กำหนดนโยบายและแผนที่ผิด
  • อีกเรื่องคือ ธรรมาภิบาล

 

เชิดศักดิ์

  • ที่ท่านพูดมาถูกทั้งนั้น
  • เห็นใจเกษตรกรมานานแล้ว
  • เมื่อเราเกษียณแล้ว เราก็ยังมีหุ้นอยู่ แต่เราก็ยังจน
  • ถ้าองค์กรต่างๆโตขึ้น แต่ปันผลก็ไม่ได้มากตาม
  • เราต้องเป็นที่พึ่งของเราเอง
  • สหกรณ์ 7 ประเภทร่วมกันเสนอรัฐบาล ตั้งเป็นสหกรณ์กิจการแห่งชาติ ให้ชาวบ้านเป็นสมาชิก เช่น ในโคราช ก็ตั้งสหกรณ์แบบนี้ให้คนมาใช้สหกรณ์กิจการแห่งชาติ เมื่อโตก็ขยายมาจังหวัดอื่น ทำให้สหกรณ์อยู่ได้
  • สหกรณ์ต้องเชื่อมโยง share และต่อยอด
  • ปัจจุบันนี้ คนลงทุนในสหกรณ์ไม่ถึงร้อยละ 2

 

รองประธานเครือข่ายสหกรณ์ฯ (ชายเสื้อฟ้า)

  • ความสุขที่แท้จริงอยู่ที่ตัวเลขทางเศรษฐกิจใช่ไหม
  • สัจจะล้วนๆใช้ในการแก้ปัญหาชนบท
  • ควรไปจัดการหนี้ของสมาชิกโดยนำมาใช้ที่สหกรณ์ สหกรณ์ทำหน้าที่เก็บข้อมูลพัฒนาสมาชิก
  • ต้องทำให้ครอบครัวสมาชิกออมให้ได้ก่อน
  • ความสุขที่แท้จริงคือ สมาชิกรู้จักพอ บริหารตนเองเป็น คิดล่วงหน้า
  • ควรมีการพัฒนาความรู้สมาชิกให้เขารู้จักบริหารหนี้สิน การให้ความรู้ต้องมีการกำกับถึงที่

 

ประสิทธิ์ บุญสม (ผนส. 4)

  • ทุกท่านพูดถูกหมด
  • ในฐานะที่เป็นเกษตรกร ส่วนต่างกำไรควรจะส่งกลับคืนให้เกษตรกร
  • เกษตรกรก็พึ่งหน่วยงานรัฐ แต่รัฐต้องจริงใจช่วยให้อยู่ดีกินดี

 

รอบสรุป

คุณศิริชัย ออสุวรรณ

  • บางส่วนสหกรณ์ประสบความสำเร็จ บางส่วนมีปัญหา
  • เราสร้างกระแสสหกรณ์ จากการฟังทุกท่าน ท่านก็อยากช่วยสหกรณ์เพื่อให้กลับไปช่วยสังคม
  • ควรมีเวทีความคิดแบบนี้บ่อยๆ
  • ควรสร้างเวทีการมีส่วนร่วมในขบวนการสหกรณ์ จะเชิญผนส. 1-5 มารวมตัวกัน และบุคลากรแต่ละระดับมาช่วยกัน จะนำความรู้ไปเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
  • ขอให้เชื่อมั่นระบบและขบวนการสหกรณ์ ทำงานด้วยความรักและสามัคคี

 

คุณ ภาวัต ศุภสุวรรณ

  • อยากเห็นสหกรณ์เราเหมือนประเทศอื่น
  • สหกรณ์เรารวมตัวแล้วจะเป็นหนึ่งใหญ่โตได้

 

คุณ สุรพล ชัยมาลา

  • ธุรกิจทุกประเภทมันต้องมี cost ต้องมีการหารายได้มาปันผลสมาชิก
  • สมาคมเศรษฐศาสตร์สหกรณ์ผลักดันจรรยาบรรณสหกรณ์
  • อยากให้ภาครัฐกำหนดนโยบาย โดยสหกรณ์ดำเนินงานเอง
  • อยากเห็นขบวนการสหกรณ์ไทยรวมกันเป็นหนึ่งเดียวก่อน 100 ปี

 

รศ.ดร. ประเสริฐ จรรยาสุภาพ

  • เราต้องขับเคลื่อนโดยใช้หัวขบวนของสหกรณ์ แต่เรามีหลายหัว ต้องมีการสร้างเวทีมาทำงานร่วมกัน อาจมีกรรมการร่วม

 

คุณ เอ็นนู ซื่อสุวรรณ

  • ผู้นำที่ดีต้องเป็นผู้ตามที่ดี ต้องสร้างความเข้าใจ ความรู้
  • การให้ความรู้ ควรเน้นให้ทำบัญชีครัวเรือน
  • ควรจัดเป็นกลุ่มอาชีพแลกเปลี่ยนความรู้ ช่วยกัน
  • ทำตามคำสอนศาสนาที่ตนนับถือ
  • คนไทยต้องเชื่อในหลวงแล้วจะประสบความสำเร็จ

 

ศ.ดร. จีระ หงส์ลดารมภ์

 

  • หัวข้อนี้ ถ้าเราพูดถึงกระบวนการ ถือว่ายังไม่สำเร็จ เรารวมกันแค่หลวมๆ การเรียนผนส.เป็น informal network
  • ถ้าเรามีค่านิยมคล้ายๆกัน เราก็ร่วมมือกันทำได้
  • หลักสูตรรุ่น 6 จะมี panel discussion มากขึ้น
  • ควรนำวิทยากรที่มาพูด มาวิเคราะห์ว่ารุ่น 6 มีพัฒนาการอะไรบ้าง
  • การสร้างภาพลักษณ์ของสหกรณ์เป็นเรื่องสำคัญ
  • สิ่งสำคัญขององค์กรคือความพอใจของลูกค้า ไม่ใช่แค่กำไร
  • ผนส.ควรรวมตัวกันทำงาน
  • ควรร่วมกันทำงานเป็นภูมิภาค
  • ต้องสำรวจศักยภาพในการทำงานร่วมกัน
  • วงการสหกรณ์ต้องคิดให้ลึก