ครูกับวิชาชีพชั้นสูง

ครูคือแสง เทียนส่อง ให้สว่าง ยามหนทาง มืดมน จนสงสัย

ครูคือผู้ ผลักดัน ให้เดินไป ศิษย์อุ่นใจทุกครั้งที่หวั่นกลัว

ดังบทความที่กล่าวมาข้างต้นนี้ อาจกล่าวได้ว่า ครูคือผู้ชี้นำทางชีวิตของศิษย์นอกจากครูจะต้องมีหน้าที่เป็นผู้สอนนักเรียนให้มีความรู้ ความสามารถด้านวิชาการต่าง ๆ แล้วครูยังต้องรับบทบาทในการพัฒนาประเทศชาติ ในด้านต่าง ๆ อีกเช่น การพัฒนาสังคม การเมือง ศาสนาและวัฒนธรรม

ดังนั้นครูจึงต้องรับบทบาทในการสร้างสังคม ให้มีความเจริญก้าวหน้า หากครูให้การศึกษาแก่สมาชิกของสังคมอย่างไร สังคมก็จะเป็นอย่างนั้น เช่น การให้การศึกษาเรื่องระบอบประชาธิปไตยอย่างถูกต้อง สังคมก็จะเป็นประชาธิปไตย ดังพระบรมราชาโชวาทของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ความตอนหนึ่งว่า

“หน้าที่ของครูนั้นเป็นหน้าที่ที่มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นการปลูกฝังความรู้ความคิดและจิตใจให้แก่เยาวชน เพื่อที่จะได้เติบโตขึ้นเป็นพลเมืองดีและมีประสิทธิภาพของประเทศชาติในกาลข้างหน้า ผู้เป็นครูจึงจะจัดได้ว่าเป็นผู้ที่มีบทบาทเป็นสำคัญในการสร้างสรรค์ บันดาลอนาคตของชาติบ้านเมือง “ จากพระราโชวาทดังกล่าวข้างต้น เป็นเครื่องยืนยันให้เห็นถึงความสำคัญของครูที่มีต่อความเจริญของบุคคล และชาติบ้านเมืองเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งการการพัฒนาคนจะดำเนินไปอย่างถูกต้องก็เพราะมีระบบการศึกษาที่ดี และระบบการศึกษาจะดำเนินไปด้วยดีก็ต้องอาศัยครูที่มีคุณภาพ การพัฒนาทุกด้านก็จะประสบความสำเร็จภายในเวลาอันรวดเร็ว ในทางตรงกันข้ามถึงแม้เราจะมีหลักสูตรที่ดี มีอาคารเรียนที่ทันสมัย มีวัสดุอุปกรณ์พร้อมเพรียง แต่ทว่าในสถานศึกษามีครูไร้คุณภาพแล้ว การพัฒนาการศึกษาจะเป็นไปอย่างล่าช้า และยากยิ่ง ”

หน้าที่ความรับผิดชอบของครู หมายถึง กิจที่ครูต้องกระทำให้ได้ผลดีโดยสม่ำเสมอ การกระทำของครูเพื่อให้เกิดผลดีได้นั้นต้องอาศัยพื้นฐานของกฎระเบียบ แบบธรรมเนียม จริยธรรม จรรยาบรรณและคุณธรรมเป็นปัจจัยสำคัญด้วย

หน้าที่และความรับผิดชอบของครูเป็นส่วนสำคัญยิ่งในการประกอบวิชาชีพครูและการดำรงความเป็นครูของครูแต่ละคน งานครูอาจกำหนดได้ว่ามีงานสอนงานอบรม และงานพัฒนาศิษย์ให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ของหลักสูตรและแผนการศึกษาแห่งชาติ ครูต้องมีหน้าที่และรับผิดชอบมากมายกว้างขวางยิ่ง งานสอนเป็นหน้าที่ครูที่มุ่งไปที่ศิษย์ในด้านการให้ข้อมูลการให้เนื้อหาความรู้ เป็นการเผชิญกันระหว่างครูกับศิษย์ งานอบรมเป็นการจัดกระบวนการเรียนให้ศิษย์ได้มีประสบการณ์ต่างๆ ที่ครูวางแผนไว้เพื่อให้ศิษย์เติบโตและอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ส่วนงานพัฒนาศิษย์นั้นครูมีหน้าที่และความรับผิดชอบมากมายทั้งงานที่ต้องสัมผัสกับบุคคลภายนอกโรงเรียนและรวมถึงตัวครูเองด้วย

ความรับผิดชอบในหน้าที่ของครูเป็นพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของครูที่สังคมคาดหวัง เป็นภารกิจที่สังคมมอบหมายให้ผู้ประกอบวิชาชีพครูกระทำ และเป็นพันธกิจที่ผู้เป็นครูมอบให้กับสังคม

สังคมไทยให้ความสำคัญกับ "ครู" มาช้านาน และยกย่อง ครู เปรียบเสมือนเป็นแม่พิมพ์ของชาติ ที่จะเป็นแบบอย่างและอบรมเด็กให้มีความรู้ คู่ คุณธรรม ในความรู้สึกของคนไทยนั้น ครู ไม่ใช่ผู้มีอาชีพบอกความรู้ แต่คือผู้ที่สอนให้เด็กได้ค้นพบความรู้ควบคู่ไปกับประสบการณ์ชีวิต ในบางครั้งต้องแสดงบทบาทเป็นเสมือนนักจิตวิทยาให้คำปรึกษาแก่ลูกศิษย์เมื่อเขาเกิดปัญหาเพื่อให้เขาได้ค้นพบทางออกของปัญหาในเชิงสร้างสรรค์ จะได้สามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข บางครั้งครูยังเป็นทั้ง หมอ พยาบาล ยามเมื่อนักเรียนเจ็บป่วย ครู จึงเป็นผู้มีพระคุณในความนึกคิดของคนไทยมาแต่โบราณ ให้ความเคารพนับถือแสดงออกด้วยการกราบไหว้บูชา เช่น พิธีไหว้ครู ให้เกียรติครูยกย่องเป็นปูชนียบุคคล เป็นผู้ที่มีบทบาทหน้าที่สำคัญ เสียสละ อดทน

ดังนั้น คุณธรรมสำหรับครู ก็คือคุณงามความดีของบุคคลที่เป็นครู ซึ่งได้กระทำไปด้วยความสำนึกในจิตใจ โดยมีเป้าหมายว่าเป็นการกระทำความดี หรือเป็นพฤติกรรมทีดีซึ่งเป็นที่ยอมรับของสังคม เช่น ครูที่มีความเสียสละ ครูที่มีน้ำใจงาม ครูที่มีความเกรงใจ ครูที่มีความยุติธรรม ครูที่รักเด็กและรักเพื่อนมนุษย์ ครูที่มีความเห็นอกเห็นใจลูกศิษย์ และครูที่มีมารยาทที่งดงามถือว่าเป็นครูที่มีคุณธรรมทั้งสิ้น

แม้ว่าในปัจจุบันอาจจะมีข่าวที่กระทบต่อวงการครูบ้าง แต่ก็เป็นเพียงน้อยนิดที่เทียบไม่ได้เลยกับความตั้งใจ ความจริงใจของครูอีกหลายแสนคนที่ทุ่มเท ปฏิบัติหน้าที่เพื่อมุ่งหวังให้ลูกศิษย์ของตนประสบความสำเร็จและมีชีวิตที่ดี อาชีพครูเป็นอาชีพที่ไม่มีเวลาเลิกงาน ต้องเป็นครูตลอด 24 ชั่วโมง มีครูอีกหลายหมื่นคนที่อุทิศตัวเองเสี่ยงชีวิตที่จะอยู่ในพื้นที่ที่มีสถานการณ์ความไม่สงบเรียบร้อย เพื่อเป็นเสมือนดวงประทีปส่องสว่างเส้นทางสู่ความรู้ให้กับเด็กๆ มีครูจำนวนไม่น้อยที่ท่านต้องสละชีวิตให้กับอุดมการณ์ของความเป็นครู แม้ว่าอาชีพครู ในค่านิยมของเด็กๆ โดยเฉพาะสังคมในเมืองใหญ่ที่ยังยึดวัตถุนิยม ใช้ตัวเลขทางการเงินเป็นตัวชี้วัดการประสบความสำเร็จของชีวิต

ส่วนวิชาชีพชั้นสูงนั้น อาจกล่าวได้ว่า ครูคืออาชีพที่ต้องอาศัยวิชาความรู้ ความชำนาญ ที่มากยิ่งขึ้นไปอีกเข้าขั้นเชี่ยวชาญ และเชี่ยวชาญพิเศษเลยทีเดียว และต้องดูข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพและจรรยาบรรณของวิชาชีพ พ.ศ.2548 บัญญัติไว้ว่า วิชาชีพหมายความว่าวิชาชีพทางการศึกษาที่ทำหน้าที่หลักทางด้านการเรียนการสอนและการส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนด้วยวิธีการต่างๆ รวมทั้งการรับผิดชอบการบริหารสถานศึกษาในสถานศึกษาปฐมวัย ขั้นพื้นฐาน และอุดมศึกษา ที่ต่ำกว่าปริญญา ทั้งของรัฐ และเอกชน และการบริหารการศึกษา

ถึงเวลาแล้วที่สังคมไทยต้องตระหนักถึงความสำคัญของอาชีพครูให้มากขึ้น และมองอาชีพครูในมิติใหม่ ว่าไม่ใช่เป็นอาชีพที่ใครๆ ก็ทำได้ และผู้ที่เลือกเรียนวิชาชีพครูก็ไม่ควรจะที่พลาดหวังจากการสมัครเข้าคณะอื่น พร้อมกันนี้ ตัวครูเองก็ต้องปรับเปลี่ยนทัศนคติและความเคยชินที่ทำมานานเช่นกัน เพื่อให้ครูเป็นอาชีพที่มีเกียรติและศักดิ์ศรี สมกับเป็น “วิชาชีพชั้นสูง” ที่คนในสังคมยกย่องได้

จึงถือได้ว่า “ครู” เป็นบุคคลที่ควรยกย่องนับถือ และควรเคารพ เป็นอย่างมาก จึงควรยกย่องให้อาชีพ “ครู” เป็น “วิชาชีพชั้นสูง” อีกด้วย