ชื่อเรื่องก็น่าสนใจซะแล้ว อยู่อย่างมีศักดิ์ศรี ตายอย่างมีศักดิ์ศรี  ผมมีปัญหากับคำๆ นี้มาก ว่าจริงๆ แล้วมันคืออะไร คำๆ นี้มันมีแนวคิดมาจากไหนกัน ...

"เรื่องศักดิ์ศรีเป็นเรื่องการ รับรู้ อย่างหนึ่ง ที่ไม่จำเป็นต้องเหมือนกันสำหรับคนแต่ละคน บางคนศักดิ์ศรีคือการเป็นที่ยอมรับของคนอื่น บางคนศักดิ์ศรีคือผลงานความสำเร็จของตนเองในอดีต ..."

ตรงนี้มันเหมือนกับเป็นความภูมิใจในตัวเองใช่ไหมครับ  คนที่ชกหน้าคนอื่นเพราะเจ้าหมอนั่นมาหยามศักดิ์ศรีด้วยการมองหน้า นี่มันเป็นศักดิ์ศรี ใน sense เดียวกันหรือเปล่า 

ของผมมีอีกมุมมองหนึ่งว่าคำว่าศักดิ์ศรีนี่มันสัมพัทธ์มากๆ แม้แต่ในตัวเราเองมันก็อาจจะเปลี่ยนไปได้เหมือนกัน อีกประเด็นหนึ่งคือ ยิ่งไขว่คว้าหามันเท่าไร ก็จะยิ่งรู้สึกเหมือนมันจะขาดเอาเท่านั้น กลายเป็นประหนึ่งตัวอย่างข้างต้นที่หมกมุ่นกับการมีคนมองหน้า 

คำว่าศักดิ์ศรีมันเหมือนกับการที่เราเอาอะไรในตัวเราไปผูกไว้กับการ respect ของคนอื่นต่ออะไรบางอย่างในตัวเรา เป็นสิ่งที่ ในบางแง่มุมแล้วเรามองหามัน  (การที่คนเรา gain ศักดิ์ศรีมาได้ ความทุกข์ทางร่างกาย ...) ทำให้บางครั้งเรา protect มันเหมือนมันคือ definite truth จริงๆ แล้วเป็นอย่างนั้นหรือเปล่า??    ผมลองยก dilemma ทำนองว่า  ศัตรูให้พระเอกคลานลอดหว่างขา เพื่อแลกกับการได้เมืองคืน หรืออะไรทำนองนี้ เขาจะยึดอะไรเป็นหลักในการตัดสินใจ

อีกประเด็นหนึ่งคือ ผมรู้สึกว่าคำๆ นี้มันค่อนข้างจะคู่กับผู้ชายยังไงก็ไม่รู้  แต่สมัยนี้ผู้หญิงก็เรียกร้องศักดิ์ศรีกันมากขึ้นนะ หรือผู้หญิงสัมยก่อนเขาค่อนข้างจะเจียมเนื้อเจียมตัว เลยไม่ค่อยมี self   

กลับมาเรื่องการตาย ...

คำว่าศักดิ์ศรี เนี่ยในคำที่ชาวบ้านทั่วๆ ไปเขาใช้กันไหมครับ เท่าที่ผมอ่าน ชาวบ้านจำนวนหนึ่งตายอย่างสงบ ดีใจที่มีลูกหลานอยู่ใกล้ก่อนตาย หรืออยู่ใกล้พระธรรมก่อนตาย  ดูเหมือนสิ่งที่เขาเน้นหรือคนสมัยก่อนเน้นในเรื่องการตายคือการตายดีหรือตายอย่างสงบ เพราะสภาวะจิตขณะจะหลุดจากร่างนั้นสำคัญมาก  

ผมว่านะครับ สิ่งที่คนไข้ต้องการจากบุคลากรทางการแพทย์มากก็คือ การเห็นใจเข้าใจเขา (ไม่ใช่สงสาร)  เขาไม่ได้มองถึงเรื่องศักดิ์ศรีอะไร  หากแต่ในมุมมองของแพทย์แล้ว เราต้องคืนศักดิ์ศรีให้เขา เพราะเราได้เอาสิ่งนี้ไปจากเขาเสียนาน

ฝากข้อคิดเห็นแค่นี้ก่อนนะครับ อาจารย์จะต้องมีประเด็นเฉียบๆ ตามมาอีกแน่ รออ่านครับ