ชุมชนพึ่งตนเอง สามารถวัดได้จากขีดความสามารถอย่างน้อย 4 ประเด็น คือ

1. เป็นชุมชนเรียนรู้ด้วยตนเองและมีจิตใจที่พร้อมที่จะเรียนรู้ไปตลอดชีวิต ใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาตัวเอง

2. เป็นชุมชนรู้จักคิดและตัดสินใจได้อย่างอิสระ ไม่ใช่พึ่งข้อมูล ความเห็น คำแนะนำจากคนอื่นอย่างเดียว

3. เป็นชุมชนที่จัดการ ‘ทุน’ ของตนเองอย่างมีประสิทธิภาพ

4. เป็นชุมชนที่มี “ธรรมาภิบาล” ( good governance ) ชุมชนมีสำนึกในกระบวนการตัดสินใจ การบริหารจัดการโปร่งใส กระจายอำนาจตรวจสอบได้ (เสรี พงศ์พิศ 2549 : 124)