เรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับน้ำประปา

น้ำ และเหลือคลอรีนในปริมาณที่เหมาะสมตามเกณฑ์คุณภาพน้ำดื่ม ขององค์การอนามัยโลกกำหนด จึงไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ
เราทราบกันดีว่าน้ำที่น่าดื่อมจะต้องใสสะอาด ปราศจากสี ไม่มีกลิ่นและรสชาติต้องจืดสนิท แต่น้ำประปาที่เปิดจากก๊อก มักจะมีกลิ่น
เหม็นของคลอรีน ซึ่งการประปานครหลวงใช้ฆ่าเชื้อโรคในน้ำและเหลือในปริมาณที่พอเหมา เพื่อคอยฆ่าเชื้อโรคที่จะมาปนเปื้อนหลังจาก
ที่น้ำออกจากระบบประปาไปสู่บ้านเรือน ดังนั้น เมือได้กลิ่นคลอรีน จึงเป็นสัญลักษณ์หนึ่งที่แสดงว่าน้ำประปามีคุณภาพที่สะอาด ปราศ
จากเชื้อโรคที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย หากไม่ชอบกลิ่นคลอรีนสามารถกำจัดได้ง่ายมาก เพียงแค่รองน้ำใส่ภาชนะที่สะอาดทิ้งไว้ 20-30
นาที หรือนำไปต้ม กลิ่นคลอรีนก็จะระเหยหมดไปเอง  ทำให้น้ำประปาน่าดื่มยิ่งขึ้นตัวร้อยขา (ตัวสงกรานต์หรือเพรียงน้ำจืด)
     ในภาวะการณ์ ปัจจุบันน้ำประปาเป็นปัจจัยสี่ในการดำรงชีวิตของประชาชนโดยทั่วไป ดังนั้นจึงกไม่น่าแปลกใจว่าสื่อมวลชน
หรือประชาชนให้ความสนใจช่วยตรวจสอบดูแล เฝ้าระวัง – คุณภาพน้ำประปาในด้านกายภาพ คือ ดูจากปรากฏการณ์ด้วยสายตา หรือสัมผัส
ด้วยจมูกไม่ว่าน้ำจะมีสี มีกลิ่น หรือมีสัตว์ประหลาดแปลกปลอม โดยเฉพาะที่สื่อมวลชนและประชาชนให้ความสนใจกันมาก คือ ตัว 100 
ขา หรือตัวสงกรานต์ ซึ่งมีให้พบเห็นบ่อย ๆ ในต่างจังหวัดหรือแม้แต่กรุงเทพมหานคร
     ตัว 100 ขา  เป็นพวกหนอนมีปล้อง เช่น  ปลิงน้ำจืด ทางวิทยาศาสตร์จัดอยู่ใน Phylum : Annelida,Class : Polychaeta
มีหลายชนิด เท่าที่พบในขณะนี้ มี 2 Family ได้แก่
     - Sylidae พบที่ฉะเชิงเทรา
     - Nereidae พบในกรุงเทพมหานคร
จะมีขนาดแตกต่างกันไป ตัวแก่จะมีขาตามปล้องสำหรับเคลื่อนไหวในน้ำ และคืบคลานในที่ชื้นแฉะหรือซอกมุมที่อับชื้น ลำตัวอาจมีความ
ยาว ถึง 6 – 10 ซม.
     สถานที่  ส่วนใหญ่จะพบในทะเล เซตน้ำกร่อย หรือปากแม่น้ำ คลองที่เชื่อมติดกับทะเล ตัวแก่บางชนิดสามารถมีชีวติในน้ำจืดได้จะอยู่
กันท้องน้ำโดยปกติจะพบตัวแก่จำนวนไม่มากนักในน้ำจืด จากการพลัดหลงเข้าไป แต่ตัว 100 ขา  ไม่สามารถจะแพร่พันธุ์หรือผสมพันธุ์ได้
ในน้ำจืด เนื่องจากสภาพตามธรรมชาติไม่อำนวย จากหลักฐานการศึกษาไม่เคยพบตัวอ่อนในน้ำจืด
     สถานที่พบในกรุงเทพมหานคร
     1.  พลัดหลงมาตามแม่น้ำลำคลอง ตามกระแสน้ำขึ้น -  ลง และในช่วงฝยตกน้ำล้นจากคบองไปตามสนาม หญ้า โรงรถซึ่งเป็นจุดต่ำสุด
ของบ้านแล้วคืบคลานไปหาที่เย็น ๆ เปียกชื้น จึงมักพบได้ตามตุ่มน้ำ กะละมังที่มีน้ำขังหรือบริเวณที่มีตะไคร่น้ำเกาะ
     2.  ตามท่อระบายน้ำซึ่งมีทางออกสู่คูคลอง ตัว 100 ขาสามารถเข้าสู่ท่อระบายน้ำทิ้งจนถึงห้องน้ำได้  แล้วซุกตัวอยู่ตามซอกมุมที่อับชื้น
     3. พบอยู่ในสายยางซึ่งวางไว้กับพื้นที่มีสภาพชื้นแฉะเพราะตัว 100  ขา ไม่สามารถทนความร้อน แสดงแดดหรือแสงไฟได้ และ
ต้องอยู่ในที่มีความชื้นสูง ต้องคืบคลานเข้าหาที่ทึบแสงและที่มีความชื้นอยู่เสมอ บางครั้งจะพบตัว 100  ขา ในภาชนะที่คว่ำอยู่บนพื้น
เพื่อหลบแสงแดด เมื่อหงายภาชนะใส่น้ำประปาโดยไม่สังเกตจะพบตัว 100 ขา อยู่ในภาชนะนั้นก่อนแล้ว
     อาหาร ตัว 100 ขา จะกินพวก plankton และสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ในน้ำเป็นอาหารเพราะมีเขี้ยวมันจึงสามารถจัดกินสัตว์ตัวเล็ก ๆ
เป็นอาหารได้ด้วย ในช่วงสืบพันธุ์จะกินอาหารน้อยมากและเกือบไม่กินเลย สัตว์ประเภทนี้มีความต้องการก๊าซออกซิเจนมากใน การดำรง
ชีวิตจึงมีผิวหนังและขาแบนบางใสเพื่อให้ก๊าซออกซิเจนในน้ำแพร่ผ่านได้ดี
     การสืบพันธุ์ ตัวสงกรานต์จะอาศัยอยู่ตามผิวพื้นของทะเบเมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ ตัวแก่จะมาอยู่กันเป็นกลุ่ม ๆ เพื่อให้ไขซึ่งจะอยู่
ส่วนปลายของลำตัวจะหลุดออกมาผสมกับน้ำเชื้อตัวอ่อนจะล่องลอยไปกับกระแสน้ำ ตัวแก่จะตายไปเมื่อมีการผสมพันธุ์กันทุกครั้งหมุนเวียน
ไปอย่างนี้เรื่อยไป จะพบว่าในเดือนมีนาคม ถึง พฤษภาคม ซึ่งเป็นช่วงที่มีฝนตกซุกของทุกปีจะพบตัวสงกรานต์ได้มาก ที่สุดเนื่องจากเป็น
ฤดูช่วงผสมพันธุ์ของมัน
     ตัว 100  ขา หรือตัวสงกรานต์ไม่สามารถอยู่ในระบบประปาได้  เนื่องจาก
     1. บ่อกรองน้ำประกอบด้วยชั้นถ่านและชั้นหินเอนทราไซด์ ขนาด  0.85  มม. หนา 80 ซม.  และทรายขนาด 0.6 มม. หนา 40 ซม.
มีประสิทธิภาพกรองของสารหรือสิ่งมีชีวิต ขนาด 0.2 ไมครอน (1 ไมครอน = 0.001 มม.)  ได้ ไข่ของตัว 100  ขามีขนาดใหญ่ถึง 100-
200 ไมครอน จึงไม่สามารถผ่านบ่อกรองน้ำได้อย่างแน่นอน
     2. ในระบบเส้นท่อจ่ายน้ำ ถ้าตัว 100  ขา หรือไข่เกิดพลัดหลงเข้าไปด้วยสาเหตุใกก็แล้วก็ไม่สามารถจะดำรงชีวิตอยู่ได้เนื่องจากคลอรีน
และแรงดันในน้ำประปาทำลายโครงสร้างลำตัว  และผิวหนังที่บอบบาง จากการทดลองกับตัว 100 ขา  ตัวขนาด 6 ซม. ถ้ามีคลอรีนเพียง
0.5  มิลลิกรัม/ลิตร  จะตายภายใน 30-40 นาที (ในสภาพไม่มีแรงดันน้ำ)
     - ไข่และตัวอ่อนไม่สามารถแพร่พันธุ์ได้ในสภาวะที่มีคลอรีน และแรงดันภายในเส้นท่อ และจากวงจรชีวิตของมัน ตัว 100 ขา ต้อง
ใช้เวลานานถึง 20 วัน จึงเป็นตัวอ่อน

อันตรายต่อมนุษย์
     จากการเอกสารอ้างอิงต่าง ๆ พบว่าสิ่งมีชีวิตในกลุ่มตัว 100  ขา หรือตัวสงกรานต์ไม่สร้างมลพิษและอวัยวะต่าง ๆ รวมถึงเขี้ยวและลำตัว
ไม่ก่อให้เกิดมลพิษแต่อย่างใด ไม่ทำให้เกิดอันตรายหรือเกิดผื่นคันหรือเป็นพิษใด ๆ ทั้งสิ้น นอกจากตัว 100 ขา เป็นสัตว์ที่เห็นแล้วน่า
รังเกียจ