การแบ่งระดับของผู้ป่วย

วันที่ 21 พฤษภาคม 2550

วันจันทร์ สัปดาห์ที่ 3 ในสิงคโปร์ สภาพอากาศ : ฝนตกตั้งแต่เช้า แต่แป๊บเดียว งาน : ช่วงเช้าอยู่ห้อง urodynamic study ช่วงบ่ายอยู่ clinic (มันก็ที่เดียวกันนั่นแหละ) ครอบครัว : น้องแป้งตื่นเช้า ไปโรงเรียนได้ทันเวลา เมื่อวานเจ้าจ้าตื่นขึ้นมาหลังจากไปส่งพ่อ ร้องไห้อยู่นานเป็นชั่วโมง ชีวิตส่วนตัว : เนื่องจากในช่วงเช้าว่างงาน เพราะคนไข้ส่วนใหญ่ไม่ให้เข้าไปดูเวลาตรวจ urodynamic ผมได้สังเกตเห็นลักษณะบางอย่างของที่นี่ ผมพอจะสรุปได้คร่าวๆว่า เขาจะแบ่งคนไข้ออกเป็น 2 พวก พวกแรกคือกลุ่มที่จ่ายเงินเองทุกบาทหรือที่เรียกว่า class P (pay) กลับกลุ่มที่ 2 คือกลุ่มที่ไม่ต้องจ่าย เรียกว่า class S (subsidized) เรียกง่ายๆว่าสังคมสงเคราะห์ คำนี้หายไปจากบ้านเรากว่า 6 ปีแล้วตั้งแต่มีพรบ.ประกันสุขภาพถ้วนหน้า เขาเปลี่ยนเป็นสิทธิประโยชน์แทน ในกลุ่ม P นั้นเป็นกลุ่มที่จ่ายเงินเองทุกบาท ถือเป็นคนไข้ชั้นดี มีหมอที่เป็น consultant ดูแลเอง พวกแพทย์ฝึกหัดหรือ fellow ไม่ต้องดู หรือบางทีแค่ดูง่ายๆ เช่นสั่งยา การผ่าตัดจะทำโดย consultant (แต่บางครั้งก็มีการลักไก่บ้าง เมื่อคนไข้สลบไปแล้ว ฮา) ในกลุ่ม S รัฐบาลจะสงเคราะห์เท่าไหร่ผมไม่แน่ใจ เพราะเคยได้ยินมาเลาๆว่า ในกลุ่มนี้อาจจะสามารถแบ่งย่อยได้อีก ขึ้นกับว่าเขาจะจ่ายเท่าไหร่ (ไม่แน่ใจจริงๆครับ) กลุ่มนี้แหละที่พวกเราสามารถดูแลเขาได้เต็มที่ คนที่จะเข้ากลุ่มนี้ส่วนมากเป็นชนชั้นแรงงาน แต่ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มไหน ที่บัตรคิวของทุกคนผมจะเห็นคำว่า “ขอบคุณที่เลือก KKH” เสมอครับ นี่คงเป็นเหตุผลส่วนหนึ่งกระมัง ที่ทำให้โรงพยาบาลของเขาร่ำรวย หมอมีรายได้สูง เพราะคนไข้กลุ่ม P จ่ายหนัก รายได้ส่วนใหญ่ก็ตกไปที่หมอ แบ่งรายได้กับโรงพยาบาลกันเท่าไหร่ไม่กล้าถาม แต่ทุกคนยินดีอย่างยิ่งที่จะตรวจคนไข้และรับไว้เป็นเจ้าของไข้ เท่าที่สังเกตดูพบว่า อัตราส่วนระหว่างคนไข้ สังเกตเห็นว่า น่าจะมีกลุ่ม P มากกว่ากลุ่ม S ราวๆ 3:2 ในความเห็นส่วนตัว ผมคิดว่าระบบนี้มีทั้งดีและเสีย ที่ดีก็คือว่า มันคล้ายๆกับระบบที่เราเคยมีกันในสมัยก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงพรบ. รายได้ส่วนหนึ่งได้มาจากกลุ่มคนที่สามารถจ่ายเงินสดให้โรงพยาบาลได้ แต่ที่ประเทศเราไม่มีการแบ่งรายได้ให้หมอ เงินเข้าโรงพยาบาลล้วนๆ หมอก็กินเงินเดือนตามระเบียบ ทำมากน้อยแค่ไหนก็ได้เงินเท่ากันทุกเดือน เราจึงเห็นการเกี่ยงงานกันมากกว่า บางครั้งมาทำงานสาย เพราะมันแต่ทำคลินิกกัน เป็นต้น ที่เห็นชัดว่าดีคือ โรงพยาบาลมีรายได้ ข้อเสียคือ การแบ่งชั้นแบบนี้ทำให้ผมรู้สึกได้เลยว่า มันเป็นระบบทุนนิยมอย่างชัดเจน เห็นได้ชัด ใครทำมากได้มาก ใครทำน้อยได้น้อย ดังนั้นจึงแย่งกันทำงาน นี่ยังไม่ได้สังเกตลึกลงไปว่า มีการรักษาแบบไม่จำเป็นบ้างหรือไม่ เช่นผ่าตัดมาก (เพราะเพิ่งมาอยู่ไงครับ) ในการ set ผ่าตัด เมื่อคนไข้ถามว่าการรักษาต่างกันหรือผลต่างกันหรือไม่ในแต่ละ class คุณครูผมก็จะบอกคนไข้ไปตรงๆว่า ผลต่างกันแน่ๆ ขึ้นอยู่กับการผ่าตัดโดยใคร ผู้เชี่ยวชาญ (consultant) ผ่าตัด ผลก็ดีกว่าเห็นๆ (ว่ากันไปนั่น ) คำเปรียบเทียบเกี่ยวกับเรื่องนี้คือ การนั่งโดยสารไปกับ Singapore airline มันต่างกับ Tiger air อยู่แล้ว แม้ว่ามันจะถึงที่หมายเหมือนกัน ที่บ้านเรา การผ่าตัดโดยผู้เชี่ยวชาญ หรือการฝากแบบพิเศษนั้น ทำกันแบบมุบมิบ คนไข้ต้องจ่ายเงินให้หมอต่างหาก รายได้ไม่มีการแบ่งให้โรงพยาบาล ไม่ต้องแสดงรายได้ส่วนนี้ให้กับสรรพากร แต่ตอนนี้ก็มีความพยายามที่จะจัดระบบการดูแลพิเศษขึ้นที่โรงพยาบาลหลายแห่ง เท่าที่เคยเห็นชัดเจนก็คือที่รามาธิบดี จุฬาลงกรณ์ ที่ม.อ. ทราบว่าที่อื่นๆก็เริ่มทำกัน ระบบนี้จะดีหรือไม่ สร้างรายได้ให้โรงพยาบาลมากขึ้นหรือไม่ คำตอบก็คือใช่ เราอาจจะสามารถเรียกหมอให้กลับมาในระบบรัฐบาลมากขึ้น (หมายความว่าแทนที่จะไปผ่าตัดที่โรงพยาบาลเอกชน คนไข้สามารถให้หมอผ่าตัดในโรงพยาบาลรัฐบาลแทน เพราะยังไงเสียก็ราคาถูกกว่าอยู่ดี) แต่ก็ยังมีคำถามถึงเรื่องของจริยธรรมบ้างเหมือนกัน เรื่องนี้วิเคราะห์กันเอาเองนะครับ ช่วงบ่ายผมได้มีโอกาสออกตรวจพร้อมคุณหมอชินสวน เธอเป็น medical officer (MO) ซึ่งก็คือแพทย์ที่กำลังใช้ทุนแบบที่บ้านเรานั่นแหละ ทำไมต้องอยู่กับ MO ก็เพราะว่าครูหาญอยากให้ผมดูอย่างเดียวในสัปดาห์นี้ ดังนั้นจะนั่งอยู่กับใครก็ได้ วันนี้เลิกงาน 18.30 น. กว่าจะกลับถึงที่พักก็ประมาณ 19.30 น. เหนื่อยแทบสลบ

การแบ่งระดับของผู้ป่วย

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน