ทำไงมันจะตื่น
UNDP ให้โอกาสนักการศึกษาไทยหลายคนไปดูงานการศึกษาที่มลรัฐฟอริด้า ประเทศสหรัฐอเมริกาเป็นเวลาเกือบ ๑ เดือน ขณะนั้น ฟอริด้า กำลังทดลองปฏิรูปการศึกษา โดยใช้ เอกสารที่เรียกว่า Blue Print ๒๐๐๐ ดูตามเอกสารดังกล่าวแล้วเห็นว่า ทั้งนักบริหารและนักวิชาการของฝรั่งเขาเอาจริงเอาจังดีจริงๆ และเอกสารเขาเปิดเผยอย่างทั่วถึง ทำให้ทุกคนหากไม่เป็นคนขี้เกียจละก็ มีโอกาสได้ร่วมปฏิรูปการศึกษาอย่างเต็มที่ที่เดียว
คณะดูงานมีโอกาสได้ไปดูงานที่มลรัฐเคนตักกี้ด้วย มีหลายอย่างคล้ายๆการศึกษาในเมืองไทย ไม่รู้ว่าเป็นไปโดยบังเอิญหรือเราไปลอกแบบเขามาก็ไม่ทราบ แต่มีอยู่อย่างหนึ่ง คือ แลป (Lab) ของเขาไม่มีหลับเลย แถมผู้ปกครองมีส่วนช่วย และใช้ด้วย นี่ซิ มันต่างกับ แลป (Lab) ในโรงเรียนบ้านเราที่มันไม่ยอมตื่นเอาเสียเลย บางโรงเรียนยังแถมมีกุญแจปิดตายตู้เครื่องมือซะแน่นอีกด้วย ไม่มีรายงาน หรือองค์ความรู้ใดๆในห้องแลป ของโรงเรียนไทย แต่ของเขา มีสิ่งที่เรียกว่า Port folio ของนักเรียนเยอะแยะไปหมด มีตั้งแต่ผลงานระดับเณรน้อย ระดับปานกลาง ระดับดี และระดับมืออาชีพ อยากจะดูระดับไหนก็ดูได้ทุกเมื่อ
มีแลป (Lab) อย่างหนึ่งที่อาจารย์ใหญ่โรงเรียน Southside Elementary: Shelby County, Kentucky. มีความภาคภูมิใจอยากจะให้ดูซะจริงๆ แต่ไม่ค่อยมีท่านใดสนใจอยากดู อาจารย์ใหญ่ท่านรู้ได้ยังไงก็ไม่ทราบ เล่นคว้าข้อมือได้กึ่งลากกึ่งชวนรีบเดินไปดู Open Science Lab ที่ลือเลื่องของโรงเรียนของท่าน ไปถึงเห็นมีแต่สนามหญ้า หญ้ายาวเชียว มีโต๊ะทำท่าโย้เย้ ตั้งอยู่ข้างสนาม ๑ ตัว เก้าอี้ ๓ ตัว มีเก้าอี้ตั้งอยู่ด้านซ้ายมืออีก ๒ ตัว ผมไม่รู้เรื่องมาก่อน ก็ถามว่า ขอโทษครับ ไหนล่ะ Open Science Lab?
อาจารย์ท่านใจดี บอกว่านั่งลงซิ ก้มดูที่พื้นสนาม เห็นอะไรบ้าง? เห็นมีแต่หญ้า ท่านบอกว่า แล้วคูณรู้ไหมว่านั่นน่ะเขาเรียกว่าหญ้าอะไร? โอ/ ไม่ทราบครับ เขาเรียกว่าหญ้า Blue Grass ซึ่งเป็นหญ้าคุณภาพดีที่สุดของมลรัฐนี้ คุณรู้ไหม?ปศุสัตว์ที่ดีที่สุดของอเมริกาเขาเลี้ยงด้วยหญ้าชนิดนี้ละ เราต้องให้เด็กๆได้ศึกษาเพื่อจะได้สืบทอดทำฟาร์มที่มีชื่อเสียงต่อไป ถ้ามีเวลาอย่าลืมไปดูที่ห้องสมุดนะ เด็กๆของเราศึกษาเรื่องนี้อย่างเต็มที่เลย ถามว่า Open Science Lab มีเท่านี้เองหรือ? ยัง / มองดูลงไปใต้หญ้าซิ เห็นอะไร? มีแมลงตัวขาวๆ นั่นละตัวอะไร ไม่ทราบครับ ต้องศึกษาให้รู้ และยังมีแมลงอื่นๆอีก ๓๐ กว่าชนิด มีประมาณ ๒๒ ชนิดที่มีประโยชน์ต่อดิน มีประโยชน์ต่อการผุพังของเชลลูโลส ยิ่งไปกว่านั้น ดินยังแบ่งได้เป็นชั้นๆ มีความอุดมสมบูรณ์แตกต่างกัน นี่ถ้ามีต้นไม้เด็กๆก็จะได้ศึกษาส่วนต่างๆของต้นไม้ คุณประโยชน์ของมัน และอาจได้ศึกษาถึงเรื่องนกและสัตว์อื่นที่มีตามต้นไม้ ตลอดจนระบบนิเวศน์วิทยาด้วย
โอ้โฮ/ พี่แกไม่ต้องลงทุนอะไรเลย ก็มีแลป (Lab) ได้เรียนอย่างกว้างขวาง แถมความรู้ที่ได้เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง และนี่เป็นโรงเรียนประถมดอกนะ ถ้าเป็นโรงเรียนที่จัดการศึกษาสูงๆ เขาจะมีความก้าวหน้าขนาดไหน? ข้าพเจ้าอึ้ง "นึกถึงโรงเรียนบ้านเรา" ที่จริง Open Science Lab เราก็ทำได้ เป็นเพราะเราไม่ได้คิดเอง ความรู้ใกล้ตัวจะเรียกว่ามันอยู่ใต้อุ้งเท้าของเราเลยก็ว่าได้ แต่ไม่ได้ศึกษากันเอง และยิ่งไปกว่านั้น ยังทำลายทิ้งจนสูญพันธ์เสียมากต่อมาก คิดดูซี/ ผักตามท้องนา ตามป่า ตามห้วยหนองคลองบึงมีมากแค่ไหน ปัจจุบันนี้เหลืออะไรบ้าง? เห็นไหม เพราะเราไม่ค่อยทำ Open Science Lab นี่เอง
แค่เข้าใจแก่นของมัน ก็สามารถนำทุกอย่างมาประยุกต์ใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
ขอบคุณที่ทำให้มองเห็นภาพห้องแล็ปมีชีวิตชัดเจน...อยากทำค่ะ...แต่คงต้องใช้คำว่าพยายาม..บ้านเรามีตัวแปรเยอะ