(สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ผู้สร้างพระราชวังบวรมงคลสถาน)

      

        จากวังหน้า พระราชวังบวรสถานมงคล

      พิพิธภัณฑสถาณแห่งชาติ พระนคร ตั้งอยู่ในบริเวณ "พระราชวังบวรสถาณมงคล" หรือ "วังหน้า" สร้างขึ้นเมื่อพุทธศักราช 2325 ในคราวเดียวกับการสร้างพระบรมมหาราชวัง เมื่อครั้งต้นรัตนโกสินทร์ พระราชวังบวรสถานมงคลแห่งนี้เคยเป็นที่ประทับของสมเด็จพระบวรราชเจ้า และสมเด็จกรมพระราชวังบวรฯถึง 5 พระองค์ ดังนี้

      สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท

      สมเด็จพระอนุชาธิราชในพระบาทสมเด็จพระพุธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 ทรงดำรงตำแหน่งอิสริยยสเป็นพระมหาอุปราช เมื่อ พ.ศ.2325-2346

      สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์

      สมเด็จพระอนุชาธิราชในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น พระมหาอุปราช เมื่อ พ.ศ. 2352-2360

      สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิ์พลเสพย์

      พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 สมเด็จพระปิตุฉาธิราชในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงดำรงพระราชอิสริยยศเป็นพระมหาอุปราช เมื่อ พ.ศ. 2367-2375

      พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว

      พระอนุชาธิราชในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 ทรงดำรงพระอิสริยยศเสมอพระเจ้าแผ่นดิน เมื่อ พ.ศ. 2394-2408

      สมเด็จกรมพระราชวังบวรวิชัยชาญ

      พระโอรสองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นพระมหาอุปราช เมื่อ พ.ศ. 2411-2428

      ในรัชสมัยในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้ทรงยกเลิกตำแหน่งอุปราชวังหน้าภายหลังจากการที่สมเด็จกรมพระราชวังบวรวิชัยชาญทิวงคต พระราชวังแห่งนี้ได้ถูกทิ้งร้างลง จึงโปรดเกล้าฯให้ย้าย "มิวเซี่ยมหลวงศาลาสหทัยสมาคมหรือหอคองคอเดีย ในพระบรมราชวัง มาจัดตั้งแสดง ณ พระที่นั่งศิวะโมกขพิมาน พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ และพระที่นั่งอิศราวินิจฉัย เมื่อพุทธศักราช 2430 และเรียกชื่อว่า "พิพิธภัณฑ์วังหน้า"

      จนมาเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

      พุทธศักราช 2469 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยุ่หัว รัชกาลที่ 7 โปรดเกล้าฯพระราชทานพระราชมณเฑียรในพระราชวังบวรสถานมงคลทั้งหมดให้จัดตั้งเป็น "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสำหรับพระนคร" และให้จัดตั้งพระที่นั่งศิวโมกขพิมานให้เป็นสถานที่จัดแสดง ศิลาจารึก คัมภีร์ ใบลาน สมุดไทย ตำราโบราณ เรียกว่า "หอสมุดวชิรญาณ"

      พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยุ่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดเมื่อวันที่ 10 พฤสจิกายน พ.ศ.2469 เนื่องในวันเฉลิมพระชนม์พรรษา ต่อมาประเทศไทยได้เปลี่ยนแปลงการปกครอง จากสมบูรณาญาสิทธิราช มาเป็นระบอบประชาธิปไตย รัฐบาลได้จัดตั้งกรมศิลปาการ และได้ประกาศตั้งเป็น "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร" เมื่อ 2477

ที่มา : แผ่นพับแจกของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

ของ :  พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

เรียบเรียง :  วาทิน ศานติ์ สันติ