ฝึกตนเองให้มีวินัยแห่งการเรียนรู้

จากจุดเริ่มของการเล่าเรื่อง นำสู่การจัดการความรู้             การเล่าเรื่องเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการความรู้ ที่จะให้ผู้ฟังได้ตั้งใจฟัง จับประเด็นความคิด  แล้วสร้างแบบจำลองความคิดของตนเองขึ้นมา (Mental Models) ทำความชัดเจนต่อสมมุติฐานที่ตนเองวางไว้ และมุ่งมั่นไปหาความรู้เพิ่มเติม มองเห็นว่าสามารถนำความคิดไปประยุกต์ใช้หรือดัดแปลงให้เกิดขึ้นได้จริง ด้วยทรัพยากรที่มีอยู่ และเหมาะสมกับบริบทขององค์กรที่ตนอยู่ หลังจากนั้นจัดความคิด /  แนวความคิด /  แบบจำลองความคิด ให้เป็นระบบ ( Systems thinking ) มีเป้าหมาย เราต้องการทำอะไรให้ชัดเจน ทำไปเพื่ออะไร ทำไปแล้วอะไรจะเกิดขึ้น เกิดขึ้นได้จริงตามสมมุติฐานที่ตั้งไว้ มากน้อยเพียงไร ด้วยทรัพยากรมากน้อยแค่ไหน และมีอยู่ในองค์กรแล้วหรือยัง  ต้องการอะไรที่มาสนับสนุนหรือการเชื่อมโยงกับงานใด เพื่อให้มันเกิดขึ้นได้ตจริง  สามารถวัดได้อย่างไรว่า มันเกิดขึ้นแล้ว  มี% ของการบรรลุเป้าหมายมากน้อยเพียงไร และเหมาะกับบริบทขององค์กร ตรงกับภารกิจ /  วิสัยทัศน์ขององค์กรหรือไม่   เมื่อได้คำตอบไว้อย่างเป็นระบบ แล้วนำความคิดนั้นไปขาย ( Shared Vision )ให้กับผู้นำและคนภายในองค์กร เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากความคิดที่มีอยู่ ให้เกิดความสมบูรณ์มากขึ้น  เห็นด้วยในความคิดร่วมกัน  แล้วร่วมกันเป่าประกาศ  สร้างกระแสให้คนภายในองค์กรทุกระดับเข้ามามีส่วนร่วม ( Team Learning )ให้มากที่สุด   ( มีจิตอาสา ) นำผู้ที่มีจิตอาสามาทำความเข้าใจ ในเป้าหมายและวัตถุประสงค์   และร่วมกันศึกษาค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติม   ร่วมกันหากิจกรรม     ตัวชี้วัดของการกระทำ และผู้รับผิดชอบในกิจกรรมนั้น ๆ  ระยะเวลาที่จะลงมือทำ   งบประมาณที่ต้องใช้ นำกิจกรรมนั้น ๆ  มาจัดลำดับให้เหมาะสม  โดยมองจาก งาน  คน  และองค์กร เช่น กิจกรรมงานนี้ต้องพัฒนาคนให้มีทักษะในการจะทำงานนั้น ๆ ก่อน  จัดงานให้เหมาะกับคน เมื่อคนมีทักษะแล้ว นำสู่กระบวนงานอย่างมีขั้นมีตอน เป็นต้น นำกิจกรรมที่จัดเรียงแล้วมาจัดทำเป็นแผนปฏิบัติงาน ด้วยการนำ ITเข้ามาช่วยในการจัดเก็บ และสื่อให้ทุกคนทราบ  แล้วร่วมลงมือปฏิบัติตามแผน  ขณะปฏิบัติมีการนัดหมายพูดคุยกัน เล่าสู่กันฟังเป็นระยะ ๆ  เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยน และจับประเด็นความคิด  เพื่อนำมาปรับปรุงงานให้ดีขึ้น   เห็นโอกาสแห่งความสำเร็จตามเป้าหมายได้เร็วขึ้น  ด้วยวิธีการดึงความรู้ที่ฝังลึกของแต่ละคนออกมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่องานและคุณภาพงานให้มากที่สุด   ทุกขณะที่มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ต้องมีการจดบันทึกสิ่งที่ทำไปแล้ว  เปรียบเทียบกับสิ่งที่ได้เรียนรู้ใหม่   ใช้ IT  มาช่วยในการจัดเก็บข้อมูลให้ถูกต้องครบถ้วน   มีการวิเคราะห์ข้อมูลเป็นระยะ ๆ เพื่อดูแนวโน้มการปรับเปลี่ยนในการทำงานและการขับเคลื่อนงาน  ร่วมกันสร้างพลังขับเคลื่อนซึ่งกันและกัน ( Personal mastery )  ให้บรรลุตามเป้าหมาย     หากมีอุปสรรคเกิดขึ้น สามารถปรับแนวคิดพลิกอุปสรรคให้เกิดเป็นโอกาสได้ทัน โดยจัดแผนสำรองรองรับ  และสามารถทำให้เกิดการยืดหยุ่น  เชื่อมโยง เอื้อให้แก่กันและกันได้     นำผลการวิเคราะห์มาสังเคราะห์  และประมวลให้เกิดเป็นองค์ความรู้ใหม่ที่เหมาะสมกับองค์กร  มีการพิสูจน์สมมุติฐานที่ตั้งไว้ แล้วว่า    บรรลุตามเป้าหมาย วัตถุประสงค์และภารกิจ วิสัยทัศน์ขององค์กร                นำองค์ความรู้ใหม่นั้นเผยแพร่ให้คนในองค์กรได้เรียนรู้ร่วมกันอีกครั้ง ด้วยวิธีการเล่าเรื่อง /  การติดบอดร์ /  Netword หรือ Intranet   เพื่อปลุกกระแสให้คนกล้าเข้ามาเรียนรู้  และยอมนำความรู้ที่ตนมีอยู่ ออกมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่น  สามารถปรับเปลี่ยนวิธีคิดของตนใหม่ มาเป็นบุคคลเรียนรู้    รู้จักวิธีการเรียนรู้ และสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้ ดั่ง  หลักสำคัญ 5 ประการของการเป็นบุคคลเรียนรู้ ( Peter Senqe ) ที่ดิฉันพยายามทำความเข้าใจที่ได้อ่านจากการลงบทความในหนังสือคลีนิกแพทย์ ที่อจ. วิจารณ์ พานิชได้เขียนไว้ในองค์กรแห่งการเรียนรู้ ปี2546 คือ1.    Mental Models แบจำลองความคิด2.    Systems thinking การคิดเชิงระบบ3.    Building Shared Vision สร้างวิสัยทัศน์ร่วม4.    Team Learning เรียนเป็นทีม <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">5.    Personal Mastery ความเชี่ยวชาญในการสร้างพลังแห่งตน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 54pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 54.0pt" class="MsoNormal">สิ่งเหล่านี้ คือการฝึกตนเองให้มีวินัยแห่งการเรียนรู้</p>นอกจากเผยแพร่ในองค์กรแล้ว นำองค์ความรู้นั้นออกสู่นอกองค์กร เพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ให้เกิดเป็นเกลียวความรู้เพิ่มเติม ทำให้ความรู้นั้นไม่สูญหายไปไหน มีการต่อยอดความคิดจากรุ่นสู่รุ่นไปเรื่อย  ๆ ดั่งคำที่เค้าว่า                “  การจะจัดการความรู้ได้  ต้องรู้ที่จะจัดการ  ”            “  มีความคิด แต่ไม่นำลงสู่การปฏิบัติ ก็เหมือนไม่ได้คิด  ”                “ รู้จักวิธีการเรียนรู้ สามารถทำให้เรียนรู้ได้ตลอดชีวิต  ”            “  ศึกษา  /  เรียนรู้ ธรรมชาติของคน งาน และองค์กร เพื่อรู้บริบทของตนเอง  ”                “  จะเรียนรู้จากผู้อื่น ต้องมีใจแบ่งปัน เป็นผู้รู้จักให้เสียก่อน  ”                “  ยิ่งให้ยิ่งได้รับ ”  “  รู้ที่จะปรับให้เหมาะกับตนเอง”                “ คนเราจะเข้าใจกันมากขึ้น  ต้องตั้งใจฟังกันให้ดี ๆ รู้จักถามอย่างสร้างสรรค์ และเข้าเชื่อมสัมพันธ์อย่างจริงใจ  ”                “  คนเรามีปัญหาเกิดขึ้น เนื่องจากการฟัง และการสื่อไม่ตรงกัน  ”