
แนวคิด Meta R2R กับการพัฒนาระบบงานเชิงระบบ
แนวคิด Meta R2R เป็นกระบวนการที่เกิดจากการต่อยอดงานวิจัย R2R (Routine to Research) และแนวทางการบริหารจัดการแบบ LEAN โดยมุ่งเน้นการมองเชิงระบบผ่านการวิเคราะห์สายธารแห่งคุณค่า (Value Stream Mapping) เพื่อค้นหาจุดปัญหาและแนวทางการปรับปรุงระบบงานให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น อุปมาดัง “กุญแจไขประตูสู่นโยบาย” ที่ช่วยเปิดทางให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบและนโยบายที่เป็นรูปธรรม
ในกระบวนการวิจัย R2R นั้น นักวิจัยหลักของ Meta R2R ต้องมีผลงาน R2R อย่างน้อย 2 เรื่องขึ้นไป และต้องมีความเชื่อมโยงของหัวข้อวิจัยเข้าด้วยกัน เพื่อขยายสู่การวิเคราะห์ในระดับที่ลึกขึ้น แบ่งได้เป็น 3 ประเภทสำคัญ ได้แก่
1. Issue Based – เป็นการตั้งต้นจากประเด็นปัญหาที่สนใจร่วมกันภายในองค์กร เพื่อหาสาเหตุและแนวทางแก้ไขในหลายมิติ โดยใช้คำถามแบบพหุคำถาม (Multi-question) เพื่อค้นหาปัจจัยที่แท้จริงของปัญหา
2. Area Based – เป็นการเชื่อมโยงพื้นที่หรือสถานที่ทำงานวิจัยในประเด็นปัญหาที่คล้ายคลึงกัน เพื่อเรียนรู้ร่วมกันในระดับพื้นที่และพัฒนาระบบงานร่วมกันให้สอดคล้องกับบริบทจริง
3. Mega Project – เป็นการรวมพลังของหลายหน่วยงานหรือหลายโครงการ เพื่อแก้ไขปัญหาใหญ่ระดับองค์กรหรือระดับเขต โดยมีเป้าหมายให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายและยกระดับการจัดการคุณภาพอย่างยั่งยืน
กระบวนการ Meta R2R จึงเป็นการบูรณาการระหว่างการเรียนรู้จากงาน R2R หลายเรื่อง เข้ากับแนวคิด LEAN เพื่อให้เกิดระบบใหม่ โมเดลใหม่ และการตอบโจทย์เชิงนโยบายในระดับที่สูงขึ้น ขั้นตอนสำคัญของกระบวนการนี้ประกอบด้วย
• การตั้งคำถามวิจัย (Research Question) แบบพหุคำถาม
• การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Systematic Review)
• การออกแบบวิธีวิจัย (Research Methodology)
• การวิเคราะห์และสังเคราะห์ผลลัพธ์ (Result Discussion & Analysis Synthesis)
ผลลัพธ์ที่ได้จาก Meta R2R คือการเกิด “ระบบใหม่” และ “โมเดลใหม่” ที่ตอบโจทย์ปัญหาขององค์กรอย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งยังสามารถขยายผลไปสู่การกำหนดนโยบายที่เอื้อต่อการพัฒนาคุณภาพบริการในระดับกว้าง เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรด้วยการเรียนรู้จากงานประจำอย่างแท้จริง