วันที่ ๑๑ - ๑๓ กันยายน ๒๕๖๗ ผมไปร่วมประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ ที่จัดโดย รพ. มทส. ที่โรงแรมแคนทารี นครราชสีมา ตอนบ่ายวันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๖๗ ได้เข้าฟังห้องย่อยที่ ๑ เรื่อง Wellness for Well-Being โดยมี ศ. นพ. ประเสริฐ อัสสันตชัย กับ พญ. บุษกร โลหารชุน เป็นวิทยากร ได้เรียนรู้ในระดับ transformative learning
ช่วยให้ผมได้เข้าใจความหมายของคำว่า wellness ว่ากว้างขวางกว่าเรื่องบริการเพื่อหาเงินอย่างที่ผมเข้าใจอยู่เดิม ที่เป็น wellness ชั่วคราว โดย wellness ถาวรเป็นเรื่องของ lifestyle ที่กำหนดโดยตนเอง มากกว่าเรื่องบริการ
เช้ามืดวันที่ ๑๓ จึงถามเพื่อน เอไอ เจมิไน ได้คำตอบที่ดีมากดังนี้
“เวลเนส: สุขภาพที่ดีรอบด้าน
เวลเนส หรือ สุขภาพดี นั้นไม่ได้หมายถึงเพียงแค่ร่างกายที่แข็งแรงปราศจากโรคภัยไข้เจ็บเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสุขภาพจิตใจ อารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณด้วย เป็นการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมที่มุ่งเน้นการสร้างสมดุลในทุกด้านของชีวิต เพื่อให้เรามีความสุขและมีความเป็นอยู่ที่ดี
เวลเนสมีความสำคัญอย่างไร?
- ป้องกันโรค: การดูแลสุขภาพแบบเวลเนสช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน และโรคความดันโลหิตสูง
- เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน: เมื่อร่างกายและจิตใจแข็งแรง เราจะมีสมาธิในการทำงานมากขึ้น
- สร้างความสัมพันธ์ที่ดี: การมีสุขภาพจิตที่ดีจะช่วยให้เราสามารถสร้างและรักษาความสัมพันธ์กับผู้อื่นได้ดีขึ้น
- เพิ่มความสุขในชีวิต: การดูแลตัวเองทั้งร่างกายและจิตใจจะช่วยให้เรามีความสุขและพึงพอใจในชีวิตมากขึ้น
มิติต่างๆ ของเวลเนส
- สุขภาพกาย: การออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ
- สุขภาพจิต: การจัดการกับความเครียด การฝึกสมาธิ การคิดบวก
- สุขภาพอารมณ์: การแสดงออกถึงความรู้สึกอย่างเหมาะสม การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น
- สุขภาพสังคม: การมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม การสร้างเครือข่ายสนับสนุน
- สุขภาพจิตวิญญาณ: การค้นหาความหมายในชีวิต การเชื่อมต่อกับสิ่งที่ใหญ่กว่าตนเอง
- สุขภาพในการทำงาน: การทำงานที่สอดคล้องกับความสามารถและความสนใจ
- สุขภาพทางการเงิน: การวางแผนทางการเงินที่ดี
- สุขภาพสิ่งแวดล้อม: การดูแลสิ่งแวดล้อม
วิธีดูแลสุขภาพแบบเวลเนส
- กำหนดเป้าหมาย: กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนและวัดผลได้
- สร้างนิสัยที่ดี: พยายามสร้างนิสัยที่ดีต่อสุขภาพ เช่น การออกกำลังกายเป็นประจำ การกินอาหารที่มีประโยชน์
- จัดสรรเวลา: จัดสรรเวลาให้กับกิจกรรมที่ส่งเสริมสุขภาพ
- ขอความช่วยเหลือ: หากคุณรู้สึกว่าต้องการความช่วยเหลือ ให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เช่น แพทย์ นักจิตวิทยา หรือโค้ชสุขภาพ
การดูแลสุขภาพแบบเวลเนสเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า เพราะจะช่วยให้คุณมีสุขภาพที่ดี มีความสุข และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในระยะยาว”
ช่วยให้ผมได้เข้าใจพลวัตทางสังคม ที่มีการบัญญัติศัพท์ใหม่ๆ เพื่อการสื่อสารสังคม เพื่อเป้าหมายที่หลากหลาย และในหลายกรณีมีความซับซ้อนซ่อนเร้นเรื่องผลประโยชน์ และผมตีความว่า วาทกรรม wellness นั้นลึกๆ แล้วก็คือเรื่อง สุขภาพ หรือสุขภาวะในมิติที่ครบด้านนั่นเอง ไม่มีอะไรใหม่
นำผมสู่การใคร่ครวญว่า คนเราจะมี wellness ได้ ต้องมีภูมิคุ้มกัน และมีพลังฟันฝ่าสภาพสังคม หรือกระแสสังคม ที่มี illness อยู่เต็มไปหมด ต้องไม่ถูก illness เหล่านี้แตะต้อง หรือชักจูงไป
คิดใหม่ wellness คือ healthy lifestyle นั่นเอง ที่นำหรือชี้ทิศทางโดย “ค่านิยม” (values) และเจตคติ (attitude) ที่ถูกต้อง สองคำนี้ ในความหมายของท่านพุทธทาส ก็คือ “ธรรมะ” นั่นเอง
แต่ผมเถียงว่า ค่านิยมและเจตคติที่ดี หนุนโดยความรู้ความเข้าใจสรรพสิ่งอย่างแท้จริงมั่นคง จนไม่คลอนแคลนไปกับกระแสสังคมทุนนิยมบริโภคนิยมที่หลอกลวงไดยเราไม่รู้ตัว
ผมจึงสรุปว่า ชีวิตเราจะมี wellness ต้องรู้เท่าทัน “ความลวง” ในสังคมและโลก ไม่ถูกกระแสความลวงพัดพาไปในเส้นทางที่ถูกหลอกให้มี illness lifestyle
วิจารณ์ พานิช
๑๓ ก.ย. ๖๗
ห้อง ๑๙๐๑ โรงแรมแคนารี นครราชสีมา
