การร่วมสร้างสรรค์ในการศึกษา หมายถึง การที่นักเรียนร่วมมือกับครูและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นๆ อย่างกระตือรือร้นในการกำหนดประสบการณ์การเรียนรู้และผลลัพธ์ของตนเอง โดยมีประเด็นสำคัญ ดังนี้:
- นักเรียนในฐานะหุ้นส่วนที่กระตือรือร้น: นักเรียนได้รับการมองว่าเป็นผู้มีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้อย่างแข็งขัน ไม่ใช่เพียงผู้รับข้อมูลอย่างเดียว
- การออกแบบหลักสูตรร่วมกัน: นักเรียนมีส่วนร่วมในการให้ข้อมูลเกี่ยวกับเนื้อหาวิชา กิจกรรม และการประเมินผล เพื่อให้มั่นใจว่ามีความเกี่ยวข้องและดึงดูดใจ
- การเรียนรู้แบบปรับเปลี่ยนได้: การร่วมสร้างสรรค์ช่วยให้นักเรียนปรับการเรียนรู้ให้เข้ากับความต้องการ ความสนใจ และเป้าหมายเฉพาะบุคคล
- ความรับผิดชอบร่วมกัน: นักเรียนมีส่วนร่วมรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตนมากขึ้นผ่านการร่วมสร้างสรรค์ ร่วมกับครู
- การมีส่วนร่วมที่เพิ่มขึ้น: การร่วมสร้างสรรค์นำไปสู่การมีส่วนร่วมและแรงจูงใจของนักเรียนที่สูงขึ้น เนื่องจากได้มีเสียงของตนในการศึกษาของตน
การร่วมสร้างสรรค์ในระบบสุขภาพ
การร่วมสร้างสรรค์ในระบบสุขภาพ หมายถึง การที่ผู้ป่วยและผู้ให้บริการสุขภาพร่วมมือกันในฐานะหุ้นส่วนที่เท่าเทียมกัน เพื่อออกแบบ ส่งมอบ และประเมินผลบริการสุขภาพ โดยมีประเด็นสำคัญ ดังนี้:
- การดูแลที่ยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง: การร่วมสร้างสรรค์ให้ความสำคัญกับผู้ป่วยเป็นหลัก โดยยอมรับความเชี่ยวชาญจากประสบการณ์ที่ผู้ป่วยมี
- การตัดสินใจร่วมกัน: ผู้ป่วยและผู้ให้บริการร่วมกันตัดสินใจเกี่ยวกับแผนการรักษาและการส่งมอบการดูแล
- ผลลัพธ์ที่ดีขึ้น: การร่วมสร้างสรรค์นำไปสู่การดูแลที่มีความเฉพาะบุคคล มีประสิทธิภาพ และน่าพึงพอใจมากขึ้นสำหรับผู้ป่วย
- ต้นทุนที่ลดลง: การมีส่วนร่วมของผู้ป่วยในฐานะหุ้นส่วนช่วยให้เกิดการใช้ทรัพยากรด้านสุขภาพอย่างเหมาะสมและลดความสูญเปล่า
- ผู้ป่วยที่เข้มแข็งขึ้น: การร่วมสร้างสรรค์ช่วยสร้างความรู้ ทักษะ และความมั่นใจให้ผู้ป่วยในการจัดการสุขภาพของตนเอง
- ความสัมพันธ์ที่เปลี่ยนแปลง: การร่วมสร้างสรรค์ช่วยเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์แบบดั้งเดิมระหว่างผู้ป่วยและผู้ให้บริการให้กลายเป็นความสัมพันธ์ที่มีการเรียนรู้และเคารพซึ่งกันและกัน
โดยสรุป การร่วมสร้างสรรค์ทั้งในการศึกษาและระบบสุขภาพ เป็นการเปลี่ยนไปสู่รูปแบบที่ร่วมมือกัน โดยนักเรียน/ผู้ป่วยเป็นหุ้นส่วนที่กระตือรือร้นร่วมกับครู/ผู้ให้บริการในการกำหนดประสบการณ์และผลลัพธ์ของตนเอง ซึ่งนำไปสู่ประสบการณ์ที่มีความเฉพาะบุคคล น่าสนใจ และมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ระหว่างนั่งประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ เรื่อง Co-Creation for Sustainable Development in Good Health and Well-Being จัดโดย รพ. มทส. เช้าวันที่ ๑๓ กันยายน ๒๕๖๗ พญ. ปิยวรรณ ลิ้มปัญญาเลิศ ผอ. สรพ. บรรยายเรื่อง Co-Creation of Hospital Care and Primary Care for Sustainable Development and Well-Being สะกิดให้ผมได้รู้จักความยิ่งใหญ่ของกระบวนการ Co-Creation หรือการร่วมสร้างสรรค์
จึงถามเพื่อน เอไอ เพอร์เพล็กซิตี ว่า Please explain the meaning and use of co-creation in education and in healthcare. และบอกให้ตอบเป็นภาษาไทย ได้คำตอบดังข้างบน
การร่วมสร้างสรรค์ เป็นเครื่องมือเชิงกุศโลบายสำหรับผู้นำการเปลี่ยนแปลง ใช้ในการเปลี่ยนขาดเรื่องที่ซับซ้อน มีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่แตกต่างหลากหลาย ดังจะได้นำเสนอในโอกาสต่อไป
วิจารณ์ พานิช
๑๓ ก.ย. ๖๗
บนรถตู้ ระหว่างเดินทางกลับจากโคราช