ทำความดีด้วยใจ จะได้ผลบุญแรง
ดร. ถวิล อรัญเวศ
การทำความดีนั้น เป็นสิ่งที่ทำได้โดยยาก ตรงกันข้ามกับการทำ
ความชั่วกลับทำได้ง่ายกว่า
เพราะอะไร ?
เพราะความดี เป็นการสร้างบารมี อาจจะเจอกับความยากลำบาก
เจอกับปัญหาต่าง ๆ นานา
บางครั้งอาจจะต้องเจอคำนินทา หรือคำสบประมาทได้
แต่คนผู้ประสงค์จะทำดี ต้องมีใจเข้มแข็งเอาชนะปัญหา
อุปสรรค หรือมารที่จะมาคอยผจญไม่ให้เราได้ทำความดีโดยราบรื่น
หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาแม้จะมีมากถึง 84,000
พระธรรมขันธ์ก็จริง แต่ถ้าสรุปโดยย่อก็มีเพียง 3 ประการ คือ
“ละชั่ว ทำดี และทำใจให้บริสุทธิ์ผ่องใส” เท่านั้น
อนึ่ง ในการทำความดีนั้น ถ้าเราทำความดีเพื่อความดีจริง ๆ
ก็จะพบแต่ความสุขใจ ความเบิบานสำราญใจ แต่ถ้าเราคิดจะทำความดี
เพราะมีเงื่อนไขหรือเหตุปัจจัยอะไรที่แอบแฝงอยู่จากการกระทำนั้น
บางครั้งก็อาจจะทำให้เราต้องเกิดความทุกข์ใจได้ หรืออาจจะทำให้
การทำความดีนั้นสะดุดลงได้ เพราะเจอมามาคอยผจญ
ดังนั้น ท่านจึงสอน หรือให้คำแนะนำเราไว้ว่า ไม่ควรทำความดีเพราะเหตุปัจจัย ดังต่อไปนี้
1. ทำดีเพราะหิวโหยอยากให้คนอื่นเขาเห็นว่าเราดี
เหตุผล
ท่านกล่าวว่า ความหิวโหยนี้ เปรียบดังกับเปรต หรืออสุรกายที่กำลังหิวโหย
อยากได้ส่วนบุญส่วนกุศลที่คนหรือญาติกำลังจะอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลไปให้
เมื่อถึงวันพระเวียนมาถึง เปรตก็จะพากันมารอคอยรอรับส่วนบุญส่วนกุศลที่ญาติ
จะทำบุญอุทิศไปให้ แต่ถ้าไม่ได้ก็จะทุกข์ทรมานหรือไม่ก็เที่ยวหลอกหลอนคน
ให้หวาดกลัวไปตามกันก็มี
2. ทำดีเพราะเพียงเพื่ออยากได้รางวัลเท่านั้น
เหตุผล
ท่านอยากแนะนำให้เราว่า รางวัลนั้นให้คิดเสียว่าเป็นเพียง
อานสงส์หรือผลพลอยได้จากที่เราได้ทำดี แต่ไม่ควรสร้รงเงื่อนไข
ไว้ว่า ถ้าไม่มีรางวัลให้ เราก็จะไม่ทำความดี
เพราะการคิดทำความดีแบบนั้น ท่านเปรียบเหมือนเด็กน้อย ต้องคอยให้รางวัล
คอยให้ดาวหรือสิ่งของเพื่ออยากให้เขาทำดีต่อ ๆ ไป ถ้าไม่ได้รางวัล ก็ไม่อยากทำความดีนั้นเลย
3. ทำดีเพียงเพราะอยากได้ความรักจากสาวสวย (หรือหนุ่มหล่อ)
แต่ไม่เสมอต้นเสมอปลาย
เหคุผล
ท่านเปรียบกับชายหนุ่มที่เห็นสาวสวยอยากได้ความรักจากเธอ ก็แสร้งทำความดีต่อหน้าก็มี
แต่ถ้าเผลอหรือลับหลังก็เป็นอีกแบบหนึ่ง ไม่ได้เกิดจากน้ำใสใจจริงแต่อย่างใด
หรือไม่เสมอต้นเสมอปลาย ต่อหน้าเป็นอีกอย่าง แต่พอลับหลังเธอ ก็เป็นอีกอย่าง ดังคำพังเพยว่า
“ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก” (ต่อหน้าทำเป็นดี แต่พอลับหลังก็นินทาหรือหาทางทำร้าย
หน้าไหว้หลังหลอก ก็ว่า) ทำนองนั้น
อย่างนี้ต้องระวังให้มากนะครับ คนเราจะเป็นคู่รักกันจริง ๆ ต้องทำความดีเสมอต้นเสมอปลาย
ทั้งต่อหน้าและลับหลังจึงจะยั่งยืน มั่นคงดังเสาหิน หรือดังวิสัยทัศน์ที่ว่า “มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน”
4. ทำดีเพื่อหวังลาภ ยศ ตำแหน่งในทางทุจริต
เหตุผล
ลาภยศ ต้องได้มาด้วยผลงาน ด้วยความบริสุทธิ์
ท่านเปรียบกับคนที่อยากได้ยศ ตำแหน่งสูงขึ้น แต่ใช้วิธีการที่ไม่บริสุทธิ์ ไม่ได้ด้วยเล่ห์
ก็ต้องเอาด้วยมนต์ ไม่ได้ด้วยมนต์ ต้องเอาด้วยกล ไม่ได้ด้วยกล ก็ต้องเอาด้วยคาถา
หรือเสน่ห์หมอผี เช่น ต้องให้สินจ้าง
รางวัล ให้สินบนหรือวัตถุอย่างอื่น ๆ ไม่ได้เกิดจากผลงานของตนเองแต่ประการใด
ข้อนี้ ต้องช่วยกันต่อต้าน ถ้าอยากให้คนดีจริง ๆ มีที่ยืน อย่าปล่อยให้คนชั่วลอยนวล
เพราะคนไม่ดีมาครองบ้านครองเมือง ท่านว่าจะเป็นภัยเป็นอันตรายอย่างใหญ่หลวงต่อชาติบ้านเมือง
5. ทำดีตามกระแส
เหตุผล
ไม่อยากให้เราทำดีเพียงกับไฟดังกับ “ไฟไหม้ฟาง”
ท่านเปรียบกับคนทำดีตามแฟชั่น หรือทำดีเอาหน้า อยากให้คนเห็นว่าเรารวย เวลาจะทำดี
ต้องทำเอาหน้า ไปกู้เงินหรือสร้างหนี้สินเพื่อทำบุญเอาหน้า ทำเอิกเกริกใหญ่โต ไม่คุ้มค่า
แถมทุกข์ตามมา ไม่ควรทำ แต่ควรทำแบพอเพียง ตามฐานานุรูปจะสุขใจ ไม่ควรคิดทำบุญเอาหน้า
หรือคิดว่าตนเองมีเกียรติศักดิ์ศรีสูงส่ง ต้องไม่เป็นรองใคร พึงทำความดีโดยไม่ต้องคิดว่าเราจะได้อะไร
ทำความดีโดยไม่หวังว่าจะได้อะไรนั้นแหละ ท่านจะได้อะไร…..
หลายอย่างที่เป็นคุณงามความดีในชีวิตเรา ต้องสร้างสมเอง เพราะบุญ ๆ นี้ไม่มีการปันแจก
แหกไม่ได้ดังกับไม้ผ่ากลาง
อยากได้ต้องทำเองเท่านั้น
มีข้อคิดการทำความดี หลวงวิจิตรวาทการ ได้ประพันธ์ไว้ว่า
"อันที่จริง คนเขา อยากให้เราดี
แต่ถ้าเด่น ขึ้นทุกที เขาหมั่นไส้
จงทำดี แต่อย่าเด่น จะเป็นภัย
ไม่มีใคร อยากเห็นเรา เด่นเกิน"
ท่านเพียงให้ข้อคิดว่า การทำความดีบางครั้ง ต้องระมัดระวัง อย่าเด่นหรือทำเกินหน้าเกินตา
ทำอย่างมีสัมมาคารวะ ไม่คิดแข่งใคร ไม่ยกตนข่มท่าน
ขอฝากแนวทางการทำความดี
อยากได้ดี ไม่ทำดี นั้นมีมาก
ดีแต่อยาก หากไม่ทำน่าขำหนอ
อยากได้ดี รีบทำดี อย่ารีรอ
มัวแต่ขอ รอแต่ดี ไม่ดีเลย
อย่าริหัด ผัดวัน ประกันพรุ่ง
ว่าเริ่มรุ่ง เราจะสู้ มิรู้ถอย
ผลวันหน้า อย่าเฝ้าหวัง เพียงแต่คอย
อย่าปล่อย วันเวลา ล่วงไปฟรี
จงรีบหมั่น ขยันไว้ ในวันนี้
เพื่อโชคดี มีชัย ในวันหน้า
วันนี้เราเหน็ดเหนื่อย เมื่อย กายา
วันข้างหน้า เราคงพบโชค ประสบชัย
การทำความดีบางครั้ง ต้องอ่อนน้อมถ่อมตน อย่าเด่นมาก
ถ่อมตน คนรัก อวดนัก คนชัง อย่าอยากเด่นดังจนเกินตัว
ขอให้มีสุขสวัสดิ์ สุขกาย สุขใจ ไร้โรคร้าย ดังกับโควิด 19 และ
โอมิครอน และ สมหวังในสิ่งพึงปรารถนา ทุกประการนะครับ
