ผมมีอาการวูบ ระหว่างถ่ายปัสสาวะ (micturition syncope) ครั้งแรกเมื่ออายุยังไม่ถึง ๖๐ เหตุเกิดที่ห้องน้ำชั้นล่างของบ้านหลังที่อยู่ในปัจจุบัน ตอนนั้นหมดสติล้มตึงเสียงดัง และน่าจะหมดสติอยู่นานเป็นนาที ภรรยาต้องมาเขย่าตัวเรียก
คราวนี้เกิดเมื่ออายุย่าง ๘๐ ในวันครู ๑๖ มกราคม ๒๕๖๕ เวลาบ่ายโมงเศษๆ ในห้องน้ำชั้นล่างที่เพิ่งสร้างเพิ่มติดกับห้องนอนใหม่ ที่ดัดแปลงจากห้องรับแขกเดิม เตรียมให้ผู้สูงอายุนอนชั้นล่าง ไม่ต้องปีนบันได โดยคราวนี้ผมมีประสบการณ์แล้ว เมื่อเริ่มหน้ามืด ผมก็รีบนั่งลง และล้มตัวลงนอน แล้วก็หมดสติไปสั้นๆ น่าจะสองสามวินาที เมื่อได้สติก็รู้สึกตัวคล้ายเหตุการณ์ครั้งที่แล้วคือ นอนราบกับพื้นห้องน้ำสบายดีจัง ชีวิตช่วงที่สมองทำงานไม่เต็มที่เป็นชีวิตที่สบาย
เท่ากับผมมีประสบการณ์ “ตาย” สองครั้งแล้ว เป็นการตายช่วงสั้นๆ แล้วฟื้น ยังไม่ใช่ตายถาวร
แม้ว่าสาเหตุของอาการนี้ยังเข้าใจไม่ครบถ้วน (๑) แต่ก็มีคำอธิบายว่า เมื่อเบ่งปัสสาวะ จะมีการกระตุ้นเส้นประสาทสมองเส้นที่ ๖ (Vagus nerve) มีผลให้ความดันเลือดตก เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น มีความคล้ายคลึงกันมาก คือเกิดหลังจากผมกึ่งนั่งกึ่งนอนอยู่เป็นเวลานาน แล้วผลุนผลันลุกขึ้นไปยืนฉี่ ทำให้เกิดการกระตุ้นให้ความดันเลือดตกสองปัจจัย อันแรกคือจากการเปลี่ยนท่าร่างกาย (postural hypotension) อันหลังคือ จากการเบ่งปัสสาวะ ผมต้องเบ่งเพราะเป็นโรคต่อมลูกหมากโต
ที่จริงผมได้รับคำแนะนำเมื่อกว่า ๒๐ ปีมาแล้ว ตอนเกิดเหตุครั้งแรก ว่าให้นั่งถ่ายปัสสาวะ แต่ผมก็ละเลย จนมาเกิดเหตุครั้งที่สอง คงต้องระมัดระวังเพิ่มขึ้น
เอามาเล่า เพื่อประโยชน์ของผู้สูงอายุครับ
วิจารณ์ พานิช
๑๗ ม.ค. ๖๕
