11 กุมภาพันธ์ 2565
: ทีมงานหญ้าแห้งปากคอก(ท้องถิ่น)
ข่าวเริ่มจากประกาศปลดล็อกกัญชา (cannabis) กัญชง (hemp) ผสมในอาหาร เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์อาหาร
เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562 ลงวันที่ 27 สิงหาคม 2562 ตามประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนพิเศษ 218 ง วันที่ 30 สิงหาคม 2562 หน้า 1-3. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 429) พ.ศ.2564 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ.2522 เรื่อง ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีสารสกัดแคนนาบิไดออลเป็นส่วนประกอบ ลงวันที่ 9 สิงหาคม 2564, ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 138 ตอนพิเศษ 198 ง วันที่ 27 สิงหาคม 2564 หน้า 9-11.
โดยมีสาระสำคัญ ของการยกเว้นไม่เป็นยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ของกัญชา กัญชง ดังนี้
(1) สาร CBD (cannabidiol) (pure 99%) จากกัญชา และกัญชง ถูกยกเว้นไม่เป็นยาเสพติด สามารถนำไปผสมในอาหาร เครื่องสำอาง ได้
(2) สารสกัด (crude extract) ที่มี THC ปน ไม่เกิน 0.2% สามารถเป็นยา และผลิตภัณฑ์สมุนไพรได้
(3) และข้อยกเว้นอื่นๆ รายละเอียดตามประกาศฯ ทั้งนี้ จำหน่ายได้ภายในประเทศเท่านั้น มีระยะเวลา 5 ปี นับจากวันที่ 27 สิงหาคม 2562
สถานะกัญชาต่อการบังคับใช้กฎหมายช่วงก่อนประกาศกฎกระทรวง “กัญชาหลุดจากยาเสพติดแล้ว” ตั้งแต่วันที่ 9 ธันวาคม 2564
ข่าวเมื่อวันที่ 14 มกราคม 2565 ศาสตราจารย์พิเศษ วิชา มหาคุณ คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และ ผู้อำนวยการหลักสูตรนิติศาสตรดุษฎีบัณฑิตคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) และอดีตประธานแผนกคดีเยาวชนและครอบครัวในศาลฎีกา กล่าวถึงกรณี ความขัดแย้งระหว่างฝ่าย พรรคภูมิใจไทย กับทางเจ้าหน้าที่รัฐ กรณีจับผู้ปลูกกัญชา ภายหลังประมวลกฎหมายยาเสพติด ที่ประกาศใช้เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2564 สรุปว่า
(1) การเกิดขึ้นของประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ.2564 (ยกเลิก พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามยาเสพติด พ.ศ.2519 พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522) มาจากแรงผลักดันของอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา (2557-2559) ปัจจุบันองคมนตรี ในประเด็นเจตนารมณ์ของกฎหมายกัญชา สนช. ปรับมาเป็นให้กัญชานำมาใช้ได้ แต่ในทางการแพทย์ การวิจัย การศึกษา
(2) ปัจจุบันกัญชาตามประมวลกฎหมายยาเสพติดเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2564 และใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 9 ธันวาคม 2564 กัญชาหลุดจากยาเสพติดไปแล้ว และมีบัญญัติในมาตรา 8 ว่า บรรดากฎกระทรวง ระเบียบ ประกาศ ตาม พ.ร.บ.ฉบับเดิม ให้ใช้อยู่ แต่ต้องไม่ขัด หรือแย้งกับประมวลฯ ฉบับปัจจุบัน กรณีตำรวจจับกุมกัญชาต้องไปดูว่า มันขัดประมวลฯหรือไม่ ต้องเทียบให้ชัดกับประกาศรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขที่กำหนดว่า สิ่งที่ไม่เป็นยาเสพติดมีอะไรบ้าง ซึ่งกัญชาไม่มีที่กำหนดไว้ในประเภทของยาเสพติดแต่อย่างใด
(3) มาตรา 9 บัญญัติให้การลงโทษผู้กระทำผิด หรือขออนุญาต หรืออนุญาต ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์เงื่อนไข ในกฎกระทรวง ระเบียบ ประกาศ ดังนั้น การลงโทษ จะเกิดได้ ต่อเมื่อมีการออกกฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศนั้น เป็นเรื่องทางเทคนิค ตามหลักการคือ ความผิดบางอย่าง มันผิด เพราะกฎหมายบัญญัติให้ผิด ที่ต้องใช้กันอย่างระมัดระวัง แต่บางอย่าง มันเป็นความผิดโดยธรรมชาติ อันนี้จะพิจารณาลงโทษได้ง่ายกว่า เช่นไปขโมยของเขา แบบนี้ คือ ผิดโดยธรรมชาติ จะบอกว่า ว่าไม่รู้ไม่ได้ แต่บางเรื่อง มันไม่ผิด ที่ประชาชนจะไม่รู้ เพราะ มันมีความซับซ้อน มีรายละเอียด อย่าเหมารวมว่าชาวบ้านรู้หมด เพราะท่านๆ เอง ก็อาจจะไม่รู้
(4) ขอเตือนในกระบวนการบังคับใช้กฎหมายต้องดูเจตนารมณ์ของกฎหมาย ไปดูรายละเอียดให้ลึกๆ ต้องไปดูเทคนิคการใช้ ต้องไปดู พ.ร.บ. วิธีพิจารณาคดียาเสพติด จุดสำคัญหลักกฎหมายอาญาวางไว้ตั้งแต่ กฎหมายโรมัน และใช้กันอยู่ว่า “ไม่มีกฎหมาย ไม่มีความผิด ไม่มีกฎหมาย ไม่มีโทษ” และอยู่ในมาตรา 2 ของประมวลกฎหมายอาญา ดังนั้น อย่าไปกล่าวหาใครทำผิด แต่ให้พิจารณาให้รอบคอบ ถี่ถ้วน ให้ดูว่าผิดอย่างไร และจะต้องลงโทษอย่างไร ขอให้ระมัดระวัง
ข้อโต้แย้งปัญหาการปลูกกัญชาได้หรือยัง
หลังจากประกาศใช้ ประมวลกฎหมายยาเสพติด (ป.ยาเสพติด) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 9 ธันวาคม 2564 เป็นต้นไป กัญชายังเป็นยาเสพติดประเภท 5 หากจะปลูกต้องเป็นผู้รับอนุญาต เพราะว่ากัญชาจะถอดออกจากยาเสพติดได้ เป็นอำนาจรัฐมนตรีและ คณะกรรมการตามกฎหมายประมวลยาเสพติด รัฐมนตรีที่รับผิดชอบต้องรีบดำเนินการ ก่อนพ้นวาระ
สันติ ผิวทองคำ ผู้พิพากษา (17 มกราคม 2565 ได้สรุปว่า “กัญชา” ยังคงเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ตาม ปะมวลกฎหมายยาเสพติด ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2563 ซึ่งเป็นอนุบัญญัติที่ออกตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษฯ ไม่ถูกยกเลิก เพิกถอน หรือ ตายไปตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษฯ หากแต่ยังคงมีผลใช้บังคับอยู่เช่นเดิม ภายใต้เงื่อนไข 2 ประการคือ
(1) ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2563 ต้องไม่ขัดกับบทบัญญัติแห่ง ประมวลกฎหมายยาเสพติด ประเด็นนี้เห็นว่า “ไม่มีบทบัญญัติ” มาตราใดของ ประมวลกฎหมายยาเสพติด บัญญัติว่า “กัญชา” (Cannabis) พืชในสกุล Cannabis วัตถุหรือสารที่อยู่ในพืชกัญชา เช่น ยาง น้ำมัน “ไม่ถือเป็นยาเสพติด ตาม ประมวลกฎหมายยาเสพติด” ส่วนมาตรา 29 (5) ของ ประมวลกฎหมายยาเสพติด เป็นเพียงการยกตัวอย่าง
(2) มีกฎกระทรวง หรือ ประกาศ ที่ออกตามความแห่ง มาตรา 29 วรรคสอง ของประมวลกฎหมายยาเสพติด ประกาศรายชื่อยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ออกมาบังคับใช้โดยเฉพาะแล้ว บัญญัติว่าการระบุชื่อยาเสพติดให้โทษว่ายาเสพติดให้โทษชื่อใดอยู่ในประเภทใดตาม มาตรา 29 (5) และการเพิกถอนหรือเปลี่ยนแปลงชื่อหรือประเภทยาเสพติดให้โทษดังกล่าว ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ป.ป.ส. ประกาศ กำหนด ซึ่ง ณ วันที่ ประมวลกฎหมายยาเสพติด มีผลใช้บังคับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ป.ป.ส. ยังไม่ได้ออกประกาศ ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภทตาม มาตรา 29 (5) ออกมาบังคับใช้
สรุปสาระสำคัญว่า
(1) ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2563 บัญญัติให้ “กัญชา” (Cannabis) พืชในสกุล Cannabis วัตถุหรือสารที่อยู่ในพืชกัญชา เช่น ยาง น้ำมัน เป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ยังมีผลใช้บังคับตามความแห่ง พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 8
(2) ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2563 มิได้ขัดหรือแย้งกับ บทบัญญัติมาตราใดๆของ ประมวลกฎหมายยาเสพติด และ มาตรา 29 (5) ของ ประมวลกฎหมายยาเสพติด
(3) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ป.ป.ส. ยังไม่ได้ออกประกาศ ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภทตาม มาตรา 29 ออกมาบังคับใช้ ทดแทน ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2563
(4) “กัญชา” (Cannabis) พืชในสกุล Cannabis วัตถุหรือสารที่อยู่ในพืชกัญชา เช่น ยาง น้ำมัน ยังคงเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ตาม มาตรา 29 (5) แห่ง ประมวลกฎหมายยาเสพติด อยู่เช่นเดิม หมายเหตุ กัญชง เรียก Hemp ส่วนคำว่า marijuana หมายถึงกัญชาที่อยู่ในรูปที่สำหรับพร้อมใช้สูบ และอาจรู้จักกันในหลายชื่อเช่น pot, weed, harsh หรือชื่อเป็นทางการ คือ cannabis
ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ปลดล็อก "กัญชา" จากยาเสพติด มีผลบังคับใช้ในอีก 120 วัน
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2565 ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 35 ง วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2565 หน้า 8 ลงนามโดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ความว่า
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 29 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายยาเสพติด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ 1 ให้ยาเสพติดให้โทษที่ระบุชื่อดังต่อไปนี้ เป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด (3) สารสกัดจากทุกส่วนของพืชกัญชาหรือกัญชง ซึ่งเป็นพืชในสกุล Cannabis ยกเว้นสารสกัดดังต่อไปนี้
(ก) สารสกัดที่มีปริมาณสารเตตราไฮโดรแคนนาบินอล (tetrahydrocannabinol, THC) ไม่เกินร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนัก เฉพาะที่ได้รับอนุญาตให้สกัดจากพืชกัญชาหรือกัญชงที่ปลูกภายในประเทศ
(ข) สารสกัดจากเมล็ดของพืชกัญชาหรือกัญชง ที่ได้จากการปลูกภายในประเทศ
ข้อ 2 กรณียาเสพติดให้โทษตามข้อ 1 ที่เป็นสารควบคุมคุณภาพในการตรวจวิเคราะห์และควบคุมคุณภาพของการตรวจสารเสพติดในร่างกาย ซึ่งเป็นเครื่องมือแพทย์ตามกฎหมายว่าด้วยเครื่องมือแพทย์ และต้องใช้ตามวัตถุประสงค์ของเครื่องมือแพทย์นั้น ให้ยกเว้นจากการเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5
ข้อ 3 ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ทั้งนี้ จากประกาศข้างต้น จะส่งผลให้รายชื่อยาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ไม่มีกัญชา-กัญชง จะเหลือเพียง พืชฝิ่น เห็ดขี้ควายหรือพืชเห็ดขี้ควาย และ “สารสกัด” จากทุกส่วนของพืชกัญชาหรือกัญชง ซึ่งเป็นพืชในสกุล Cannabis ที่มีปริมาณสาร ทีเอชซี (THC) เกินร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนักเท่ากับส่วนต่างๆ ของกัญชาและกัญชง ที่ไม่ใช่ “สารสกัด” จะสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างถูกกฎหมาย
ข้อสังเกตการตีความกัญชาเป็นยาเสพติด
ตีความแยก 2 ส่วน ไม่ถือเป็นยาเสพติดอีกต่อไป คือ (1) ต้น ใบ ดอก ฯลฯ เป็นชิ้นส่วนที่เป็นทั้งต้น ตั้งแต่ราก ลำต้น ถึงใบ ดอก ทุกปริมาณน้ำหนักหรือทุกจำนวนต้น และ (2) สารสกัดฯ คือไม่ใช่ตัวดังเดิม ไม่ใช่ตัวเริ่มแรก แต่เป็นตัวต่อมาที่สกัดแยกสารได้แล้ว สารสกัดไม่เกิน 0.2%
แต่มีผู้โต้แย้งว่า ชิ้นส่วนกัญชา ถ้าเอาไปสกัดสารได้เกิน 0.2% ก็ถือว่าครอบครองยาเสพติด กล่าวคือ เมื่อแยกสารสกัด รวมความถึงที่เอาต้นไปสกัดภายหลังฯแล้วเกิน 0.2% ด้วย เห็นว่า เป็นการตีความที่ใช้เหตุผลประกอบไม่ถูกต้อง เพราะตามประกาศได้แยกชัดเจนแล้วว่า ส่วนที่เป็น "ต้น ใบ ดอก" กับ ส่วนที่เป็น "สารสกัด" ออกจากกัน
การตีความว่า ต้นใบดอกถ้าเอาไปสกัดได้ สารสกัดเกิน 0.2% ถือเป็นยาเสพติดนั้น จึงเป็นการตีความที่ผิดเจตนารมณ์ของกฎหมายที่ได้แยกส่วน “ต้นใบดอกออกจากสารสกัด” ไว้แล้ว มิเช่นนั้นประกาศจะระบุแยกออกเป็นสองส่วนไปด้วยเหตุผลใด
ในการพิจารณาตีความดูจากประกาศกระทรวงสาธารณสุข ข้อ 1(3) ต้องเป็น "สารสกัด" เสียก่อน แล้วจึงมาดู (ก) หรือ (ข) ดังนั้นหากไม่ใช่ "สารสกัด" เสียแล้วก็ไม่ต้องดูไปอย่างอื่นต่อ เพราะ ยาเสพติด คือ ข้อ 1 (1), (2), (3) ส่วนสารสกัด… (1), (2) ไม่เกี่ยวกับกัญชา จึงตัดไปก่อน ดังนั้น การปลูกต้นกัญชาที่บ้าน จึงไม่เข้า (3) สารสกัด
อ้างอิง
กฎหมาย
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562, ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนพิเศษ 218 ง วันที่ 30 สิงหาคม 2562 หน้า 1-3,http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/218/T_0001.PDF
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 429) พ.ศ.2564 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ.2522 เรื่อง ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีสารสกัดแคนนาบิไดออลเป็นส่วนประกอบ ลงวันที่ 9 สิงหาคม 2564, ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 138 ตอนพิเศษ 198 ง วันที่ 27 สิงหาคม 2564 หน้า 9-11, http://food.fda.moph.go.th/law/data/announ_moph/P429.PDF
พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ.2564, ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 138 ตอนที่ 73 ก วันที่ 8 พฤศจิกายน 2564 หน้า 1-80, http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2564/A/073/T_0001.PDF
พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2564 มีผลใช้บังคับวันที่ 9 ธันวาคม 2564, ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 138 ตอนที่ 73 ก วันที่ 8 พฤศจิกายน 2564 หน้า 81-89, https://justicechannel.org/wp-content/uploads/2021/11/T_0081.pdf
ประมวลกฎหมายยาเสพติด ยกเลิก พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 ประกาศลงราชกิจจานุเบกษามีผลบังคับใช้ เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2564 โดยเดิมตาม พ.ร.บ.กัญชา เป็นยาเสพติดประเภท 5, https://justicechannel.org/new-laws/new-narcotics
พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ.2564 พระราชบัญญัติฯ มีผลใช้บังคับวันที่ 9 พฤศจิกายน 2564 ประมวลฯ มีผลใช้บังคับวันที่ 9 ธันวาคม 2564 เมื่อประมวลฯ มีผลบังคับใช้ ให้ยกเลิกกฎหมาย/ประกาศ/คำสั่ง รวม 24 ฉบับ (รายละเอียดตามมาตรา 4)
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ.2565 ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนพิเศษ 35 ง วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2565 หน้า 8, https://www.thaipost.net/hi-light/82204/
ประกาศ กระทรวงสาธารณสุข เรื่องระบุชื่อยาเสพติดให้โทษประเภท 5 พ.ศ.2563 ฉบับลงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2565 ระบุรายชื่อยาเสพติดประเภท 5 พ.ศ.2565 โดยมี 1) พืชฝิ่น 2) เห็ดขี้ควายหรือพืชเห็ดขี้ควาย และ 3) สารสกัดจากทุกส่วนของกัญชากัญชงที่มีค่า thc เกิน 0.2% โดยไม่ได้ระบุชื่อพืชกัญชา
ข่าว
ประกาศราชกิจจานุเบกษาให้กัญชา cbd ผสมอาหารได้, มติชน, 31 สิงหาคม 2562, https://www.matichon.co.th/politics/news_1649821
ปลดล็อกกัญชา-กัญชง, ไทย PBS, 31 สิงหาคม 2562, https://fb.watch/b696plUUUw/
“รสนา” หนุนใช้กัญชาเป็นอาหารสุขภาพถูกกฎหมาย เร่งให้ปลูกได้บ้านละ 6 ต้น, ผู้จัดการออนไลน์, 18กุมภาพันธ์ 2564, https://mgronline.com/onlinesection/detail/9640000016414
“กัญชาเสรี” ที่ยังไม่เสรีจริงในมุมมองของเกษตรกร-ผู้ประกอบการสายเขียว, โดยวัชชิรานนท์ ทองเทพ, BBC Thai, 4 พฤศจิกายน 2564, https://www.bbc.com/thai/thailand-59160053
ป.ป.ส. ยืนยัน 'กัญชา' ปลูกโดยไม่ได้รับอนุญาต ผิดกฎหมาย, workpointTODAY, 11 มกราคม 2565,https://workpointtoday.com/update-cannabis/
ปลูกกัญชา เสรีไม่ผิดกฎหมาย ศุภชัย ลั่นใครถูกจับภูมิใจไทยพร้อมส่งทนายช่วย, Amarin TV, 11 มกราคม 2565, https://liff.line.me/1454988218-NjbXbq18/v2/article/qo6B8zm?utm_source=lineshare
ป.ป.ส. ยัน "กัญชา" ยังเป็นยาเสพติดประเภท 5 คนทั่วไปปลูกไม่ได้ผิดกฎหมาย : ไทยรัฐออนไลน์, ข่าวอาชญากรรม, 11 มกราคม 2565, https://www.thairath.co.th/news/crime/2285888
"ศุภชัย" สวนกลับป.ป.ส.กัญชาไม่ใช่ยาเสพติด ยก ม.29 ชี้ไม่มีถ้อยคำบอกปลูกแล้วผิด จี้ยึดเจตนารมณ์กม., สยามรัฐออนไลน์, 11 มกราคม 2565, https://siamrath.co.th/n/312734
“วิชา” เตือน จนท.รัฐ ใช้กฎหมาย ต้องระวัง ย้ำ “กัญชา” หลุดจาก “ยาเสพติด” แล้ว, โพสต์ทูเดย์, 14 มกราคม 2565, https://www.posttoday.com/politic/news/673009?
ยังไม่จบ ! "นิพิฎฐ์" ท้า “ศุภชัย” ให้กล้าปลูกกัญชาหน้าบ้านสัก 6 ต้น อย่าทำเป็นอีแอบ, สยามรัฐออนไลน์, 17 มกราคม 2565, https://siamrath.co.th/n/314336
กัญชา: ทำความเข้าใจกฎหมายปลดกัญชาออกจากยาเสพติด, BBC Thai, 18 มกราคม 2565,https://www.bbc.com/thai/thailand-60035754
"กัญชา" ยังคงเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 ตาม ป.ยาเสพติด อยู่หรือไม่ โดย สันติ ผิวทองคำ ผู้พิพากษา, 17 มกราคม 2565, ใน กัญชาถูกกฎหมาย หรือยังเป็นยาเสพติด เคลียร์ชัดจบที่นี่, ฐานเศรษฐกิจ, 19 มกราคม 2565, https://www.thansettakij.com/economy/510792
“ปลดล็อกกัญชา” พ้นยาเสพติด แต่ “ไม่ใช่เสรี” เช็คจุดที่ยังผิดกฎหมาย!, กรุงเทพธุรกิจ, 20 มกราคม 2565,
https://www.bangkokbiznews.com/social/983713
น่าคิด!‘ปธ.วิทยาลัยสมุนไพร’ชง‘ทางออก’ปลดล็อกกัญชาพ้นบัญชียาเสพติด, แนวหน้า, 24 มกราคม 2565, https://www.naewna.com/local/630682
ราชกิจจาประกาศ ปลดล็อก “กัญชา-กัญชง” พ้นยาเสพติด, ประชาชาติธุรกิจ, 9 กุมภาพันธ์ 2565, https://www.prachachat.net/general/news-861880
LIVE: ปลดล็อก "กัญชา" พ้นยาเสพติด ปลูกได้ถูกกฎหมาย, คนชนข่าว, 9 กุมภาพันธ์ 2565 เวลา 13.30-14.00 น., https://www.youtube.com/watch?v=-iblp0t54ng
