การบริหารจัดการอารมณ์
การบริหารจัดการอารมณ์
ดร. ถวิล อรัญเวศ
ในแต่ละวันคนเราจะมีอารมณ์ไปต่าง ๆ นานา สุดแท้แต่
สภาพแวดล้อมและสิ่งที่มาทำให้เกิดอารมณ์ บางครั้งสนุก
บางครั้งทุกข์ บางครั้งโล่งใจ บางครั้งคับข้องใจ บางครั้งก็เป็น
พระ บางครั้งก็เป็นมารปะปนกันไปเช่นนี้เป็นวงเวียนไม่รู้จบ
ตามธรรมดาของอารมณ์ของคนเราถ้าเปรียบก็ประดุจกับ
สายน้ำ ซึ่งจะไหลจากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ ประดุจว่าใฝ่ต่ำ ไม่ดี
ต้องประคับประคอง ยกระดับจิตให้มีอารมณ์ที่สูง ให้ฉลาดทาง
อารมณ์ และเฉียบคมทางปัญญา
ดังนั้น เขาจึงมีการพูดเปรียบเปรยไว้ว่า
เสียใจ จะพาไปนรก
ดีใจ จะพาไปสวรรค์
สุขใจ เย็นใจ จะพาไปนิพพาน
อนึ่งมีการพูดกันทีเล่นทีจริงว่า
ถ้าอยากให้ผู้บริหาร ผู้หลักผู้ใหญ่ เสียผู้เสียคน ต้องแกล้ง
ทำให้ผู้บริหารคนนั้นโมโหโกรธ หรือโกรธจนสุดขีด จนไม่
สามารถควบคุมอารมณ์ของตนเอาไว้ได้สุดท้ายก็จะเห็น
ภาพลักษณ์ของผู้บริหารที่ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ประดุจ
ยักษ์บ้าง ประดุจมารบ้าง ประดุจตัวตลกบ้างที่แสดงอาการ
ออกมาให้ได้รู้
พุทธภาษิตที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการอารมณ์ของตนเอง
เช่น
การฝึกจิต เป็นการดี
จิตที่ฝึกดีแล้ว จะนำประโยชน์สุขมาให้
ชนะตนนั้นแหละเป็นดี
ในหมู่มนุษย์ คนที่ฝึกฝนจิตใจ หรือควบคุมอารมณ์ของ
ตนเองเอาไว้ได้ คนนั้นจะเป็นคนประเสริฐสุดในหมู่มนุษย์
เป็นต้น
การบริหารจัดการอารมณ์ให้มีสุข
1. มองโลกในแง่ดี
ให้คิดเป็นบวกหรือมองคนในแง่ดีเอาไว้ก่อน อย่าเพิ่งไปคิดว่า
เขาจะมาคิดไม่ซื่อต่อเรา คิดทรยศต่อเรา ขอให้ดำรงตน ตั้งตนเอาไว้ชอบก่อน
2. มีอารมณ์ขัน
สร้างอารมณ์ขันให้กับตนเองเป็นครั้งคราวด้วยเสียงเพลงสนุกสนาน
หมอลำซิ่ง ขำขัน นิทานก้อม เป็นต้น
3. ไม่ยึดมั่นถือมั่น
บางครั้งบางเวลา เมื่อยามรู้สึกเครียดหรือคับข้องใจด้วยเหตุใดก็แล้วแต่
ต้องทำจิตให้ปล่อยวาง ปลงให้ตก
4. อดกลั้นอดทนไว้
ยามใดที่เกิดวิกฤติแห่งชีวิต ความเลวร้ายมาปะทะ ก็ให้อดทนเอาไว้
เพราะความอดทน เป็นบันไดขั้นต้นที่จะนำให้รอดพ้นได้
5. ทำใจให้รู้เท่ารู้ทัน
ทราบปัญหา แยกแยะสาเหตุแห่งปัญหา พิจารณาหาวิธีแก้ปัญหา
นำวิธีที่ดีที่สุดมาเป็นมรรคาดับทุกข์นั้นต่อไป
6. สกัดกั้นอารมณ์ร้ายด้วยใจเมตตาธรรม
ดังคำที่พระท่านเทศน์โกรธคือโง่ โมโหคือบ้าสติมาปัญญาจะเกิด
สติเตลิดปัญญาจะห่างหาย
สรุป
การบริหารจัดการอารมณ์ด้วยใจใสสะอาดปราศจากสิ่งชั่วร้ายมาครอบงำ
