ธมฺมนีติ ราชฺธมฺมกถา ๒๖๙
ภาษิตของพ่อ
ธมฺมนีติ ราชฺธมฺมกถา ๒๖๙
ปริภูโต มุหุ โหติ อติติกฺขญฺจ เวรวา
เอตญฺจ อุภยํ ญตฺวา อนุมชฺฌํ สมาจเร ฯ
โคลงสี่สุภาพ
ผู้ประพฤติอ่อนน้อม เกินขนาด ไปนา
ผู้หนึ่งผู้ใดอาจ ข่มได้
ผู้ประพฤติแกร่งกาจ ถูกผูก เวรนา
เมื่อทราบกระนี้แล้ว ประพฤติเพี้ยงพอควร
อธิบายศัพท์
อ่อนน้อม : แสดงกิริยาวาจานบนอบ ยอมแพ้ สวามิภักดิ์ มีกริริยาวาจานบนอบ
เกินขนาด : เกินสมควร
ข่ม : แสดงกิริยาวาจาให้เห็นว่าเหนือกว่า หรือ ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกว่าด้อยกว่า
แกร่งกาจ : แข็งกร้าว
ผูกเวร : จองเวร
เพี้ยง : เท่า เสมอ เหมือน ใช้ในโคลงแทนคำว่า เพียง
ถอดความ
ผู้ที่ประพฤติตนนอบน้อมจนเกินไป อาจทำให้ผู้อื่นข่มเหงรังแกได้ ผู้ที่ประพฤติตนแข็งกร้าวอาจถูกคนผูกใจเจ็บอาฆาตจองเวรได้ เมื่อรู้ดังนี้แล้วควรจะประพฤติตัวตามสมควร
แคทลียาควีนสิริกิติ์
ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต
