ค่านิยมที่ควรละเว้น
ค่านิยมที่ควรละเว้น
ดร.ถวิล อรัญเวศ
ค่านิยม คือ สิ่งที่กลุ่มคนหรือสังคมหนึ่งเห็นว่าเป็นสิ่งที่มีคุณค่า
เป็นสิ่งที่ถูกต้อง ดีงาม น่ายกย่อง
และควรปฏิบัติ เป็นสิ่งที่คนในสังคมนั้น ๆ ยึดถือและช่วยใน
การตัดสินใจ เลือกที่จะกระทำหรือไม่กระทำ
ค่านิยมที่ดี ๆ ของไทยได้แก่ การประหยัด
อดออม มีวินัย เคารพกฎหมาย ใช้ของไทย กินของไทย
ใช้ของไทย แต่งกายแบบไทย ๆ รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เป็นต้น
ค่านิยมที่ไม่ควรนิยม หรือ ข้าฯ นิยม คือ
การทำอะไรตามใจตนเอง โดยไม่คำนึงถึงความถูกต้อง
ความเหมาะสมดีงาม ควร ไม่ควร การไม่สนใจว่าจะเกิด
ผลกระทบอย่างไรตามมา หรือใครจะเดือดร้อน ไม่สน
แต่ยึดถือความสุข ความพอใจของตนเป็นสำคัญ
ตัวอย่าง ค่านิยมที่ไม่ควรนิยม หรือควรละเว้น มีดังนี้
1. ให้ความสำคัญด้านวัตถุมากกว่าทางด้านจิตใจ
(วัตถุนิยม) หรือตัดสินคนที่เปลือกภายนอก เช่น มีรถเบ็นซ์หรือ
เปล่า แต่งตัวโก้หรูไหม เป็นต้น
2. ฟุ้งเฟ้อ ฟุ่มเฟือย สุรุ่ยสุร่าย
นิยมสินค้ามียี่ห้อ หรือแบรนด์เนม แบรนด์โก้หรู ดีเด่นเกินฐานะ
มีราคาแพงเกินดี เปลี่ยนของใช้ราคารแพงบ่อย ๆ ต้องทันสมัยตลอด แต่ไม่ดูความเหมาะสม
รายรับรายจ่ายของตนเองว่าเป็นอย่างไร เดือดร้อนไหม
3. รักสนุก สุขนิยม ใช้ชีวิตสำราญ
ผลาญทรัพยากร นิยมแลกเปลี่ยนคู่นอน คนเจ้าสำราญ เสเพลย์
สวิงกิ้ง
4. กลัวความอ้วน ยอมอดอาหาร
ไม่ดูแลสุขภาพตนเอง กลัวไม่สวยไม่หล่อ โดยกินยาเพื่อลด
ความอ้วน แต่ไม่สนใจที่จะปฏิบัติตนในด้านการกิน เช่น ไม่กินตามใจปาก
เลือกทานอาหารให้พอประมาณ มีโภชเนมัตตัญญุตา รู้จักประมาณตนเอง
ในการบริโภคอาหาร เป็นต้น
5. เห็นแก่เงินเห็นแก่ได้
ทำทุกอย่างเพื่อให้ได้มาซึ่งเงิน โดยไม่คำนึงถึงศีลธรรมจรรยา
ความถูกต้อง สามารถเปลือยเนื้อหนังเพื่อแลกกับเงินทำอะไรก็ต้องเอาเงินเข้าล่องานถึงจะสำเร็จ
มีคำที่ท่านกล่าวไว้ว่า
เงินนะ เปรียบเสมือนอสรพิษ
เงินนะ ตกใส่เหล็ก เหล็กก็บิ่น
ตกใส่หิน หินก็ลอย
ตกใส่หอย หอยก็อ้า
ตกใส่หญ้า หญ้าก็ตาย
ตกใส่ทราย ทรายก็ทรุด
ตกใส่มนุษย์ ทำให้มนุษย์หมดคุณธรรม"
6. ค่านิยมทางเพศไม่รักนวลสงวนตัว
ต้องการมีเสรีทางเพศเกินขอบเขต ไม่สนใจในฮีตสิบสอง
คองสิบสี่ ปล่อยตัวจนเลยเถิด เกินขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม
ของไทย
7. เชื่อโชคลาง
ชอบแห่ไปสักการะขอโชคลาภจากต้นไม้ ศาลพระภูมิ หรือขอ
เลขเด็ดเอาไปแทงหวย อยากรวยลางลัด ลุ่มหลงหวยจนหมดเนื้อ
หมดตัว เพราะเล่นไม่เป็น ไม่เอาเป็นลงท้าย คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหา
เป็น เป็นต้น
8. ชอบอิงผู้มีอำนาจ
เป็นชาวเกาะ อ้างอิงอำนาจเพื่อนำไปใช้ในทางที่เป็นประโยชน์ต่อ
ตัวเองและพวกพ้อง ไม่สนใจความถูกต้อง แต่ชอบความถูกใจ คิดว่า
ตัวเองใหญ่ เป็นลูกหรือญาติกับผู้ใหญ่ผู้มีสี ใครแตะต้องไม่ได้
9. ชอบฝ่าฝืนกฎจราจร
ไร้ระเบียบวินัย ขับรถเร็วเกินกฎหมายกำหนด ขับรถไม่มี
จรรยาบรรณของวิชาชีพการขอรับใบขับขี่ ใม่เคารพกฎจราจร ขับย้อนศร
จนเคยตัว
10. ขาดสัมมาคารวะ
วาจากระแข็งกระด้าง พูดจาหยาบคาย ประเภทขวานผ่าซาก
พูดจาไร้หางเสียง ท่าทางกร่าง ไม่สนใจผู้อาวุโส ปู่ ย่า ตายาย
ครู อาจารย์ ยอมหัก ไม่ยอมงอ เป็นต้น
11. อ้างศักดิ์ศรีสถาบันการศึกษาในทางที่ก่อให้เกิดการทะเลาะวิวาท
ไม่อดกลั้น อดทน ไม่รู้จักข่มจิตข่มใจไว้ยามโกรธ หุนหัน
พลันแล่น โดยไม่ดูเหตุดูผลที่ดีงาม จนทำร้ายร่างกาย หรือเข่นฆ่ากันถึงกับเลือดตกยางออก ฯลฯ
สรุปแล้ว สิ่งใดที่เป็นสิ่งไม่ดีไม่งาม และขัดกับจารีดประเพณีวัฒนธรรมอันดีงามของไทยที่บรรพบุรุษปลูกฝังไว้ดีแล้ว ถือว่าเป็นค่านิยมที่ไม่ดี ควรร่วมกันสานต่อแต่ในสิ่งที่ดีงามไว้ แต่ควร
ละทิ้งค่านิยมที่ไม่ดี ไม่นิยม ไม่เผยแพร่ออกไปให้เสียหายต่อ
ภาพลักษณ์ที่ดีงามของชาตินั้นเอง......
