ธมฺมนีติ ๕๕ ปณฺฑิตฺกถา แถลงบัณฑิต
ภาษิตของพ่อ
ธมฺมนีติ ๕๕ ปณฺฑิตฺกถา แถลงบัณฑิต
ปรทารํ ชเนตฺติํว เลฑฺฑุํว ปรสนฺตกํ
อตฺตาว สพฺพสตฺตานํ โย ปสฺสติ ส ปณฺฑิโต ฯ
โคลงสอง
มองเมียผู้อื่นแล้ว คิดแม่ตนไปแคล้ว คลาดคล้ายกันเลย
มองทรัพย์ผู้อื่นไซร้ ดุจดั่งก้อนหินไร้ ค่าสิ้นยินดี
มองสรรพสัตว์เหมาะหมั้น ดุจดั่งตัวเองนั้น แน่แท้นักเทียว
มองได้สามอย่างนี้ ปราชญ์บ่งระบุชี้ ว่าผู้บัณฑิตา
อธิบายศัพท์
แคล้วคลาด : รอดไป พ้นไป
สรรพสัตว์ : สัตว์ทั้งปวง
หมั้น : คำโทโทษของคำว่า มั่น
บัณฑิตา : ผู้ทรงความรู้ ผู้มีปัญญา นักปราชญ์
ถอดความ
มองภรรยาผู้อื่นเป็นเหมือนดังแม่ของตน มองทรัพย์สินของผู้อื่นเหมือนเป็นก้อนหินที่ไม่มีค่าควรชื่นชม มองสิ่งมีชีวิตต่างๆ เหมือนกับเป็นตนเอง มองได้ทั้งสามประการดังนี้ นักปราชญ์ยกย่องว่าเป็นผู้มีปัญญา
ดอกชมนาด
ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต
