ธมฺมนีติ ๒๕ สิปฺปกถา
ภาษิตของพ่อ
มทนฺตมทนํ สตฺถํ ขลานํ กุรุเต มทํ
จกฺขุสงฺขารกํ เตชํ อุลูกานมิวนฺธกํ ฯ
โคลงสี่สุภาพ
คัมภีร์ฝึกนรพ้น ความเขลา ขึ้นนา
แต่ฝึกพาลมัวเมา มากได้
เฉกไฟส่องตาเรา ปรากฎ ภาพนา
พาลดุจนกแสกไซร้ มืดแต้แลหาย
อธิบายศัพท์
คัมภีร์ : หนังสือตำราที่สำคัญทางศาสนาหรือโหราศาสตร์
นร : คน ชาย
พาล : คนชั่วร้าย คนเกเร
เฉก : เช่น เหมือน
นกแสก : นกชนิดหนึ่ง หากินในเวลากลางคืน ในเวลาพลบค่ำหรือเวลากลางคืนจะมีความคล่องแคล่วว่องไวกว่าเวลากลางวัน
แต้ : เฉพาะ อย่างเดียว เท่านั้น (แผลงจากคำว่า แต่)
ถอดความ
หนังสือตำราฝึกฝนคนทั่วไปให้พ้นจากความโง่เขลา แต่สำหรับคนชั่วร้ายกลับหลงระเริงมากยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับแสงไฟส่องทำให้ดวงตามองเห็นภาพ ส่วนคนชั่วเปรียบเหมือนกับนกแสกพอค่ำลงก็จะออกหากิน
ดอกจำปี
ขอบคุณภาพประกอบจากอินเทอร์เน็ต
