จากบทความก่อนหน้านี้ที่เนื้อหาเกี่ยวกับ ประโยชน์ของ MoHo ต่อการพัฒนาตนเอง ในบทความนี้ก็จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับ ประโยชน์ของ MoHo ต่อการพัฒนา “กลุ่มเปราะบาง” (สำหรับข้อมูลเบื้องต้นของ MoHo สามารถอ่านได้ที่บทความ : ประโยชน์ของ MoHo ต่อการพัฒนาตนเอง)
แล้ว กลุ่มเปราะบาง คือใครกันบ้าง?
กลุ่มเปราะบาง คือ กลุ่มประชากรที่มีความอ่อนแอ มีความสุ่มเสี่ยงสูงที่จะถูกชักจูง ครอบงำ และคุกคามจากปัจจัยเสี่ยงด้านต่าง ๆ เช่น วงจรชีวิต สุขภาพ สังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และภัยพิบัติทางธรรมชาติต่าง ๆ ตลอดจนขาดศักยภาพในการจัดการกับปัจจัยเสี่ยงที่เผชิญอยู่และผลกระทบที่ตามมา ตัวอย่างกลุ่มเปราะบาง เช่น กลุ่มประชากรที่ด้อยโอกาสทางเศรษฐกิจ ชาติพันธุ์ชนกลุ่มน้อย ผู้ไม่มีหลักประกันสุขภาพ เด็กในครัวเรือนยากจน ผู้สูงอายุ คนเร่ร่อนไร้บ้าน ผู้ติดเชื้อ HIV และผู้ที่มีภาวะเจ็บป่วยเรื้อรังซึ่งรวมถึงการเจ็บป่วยทางจิต เป็นต้น
โดยในบทความนี้จะขอเจาะไปที่กลุ่มของผู้สูงอายุเป็นหลัก โดยแนวโน้มของผู้สูงอายุในประเทศไทย เป็นดังนี้
ข้อมูล ณ ปี 2558 มีประชากรทั่วโลกที่อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไปถึงร้อยละ 12.3 ของประชากรทั้งหมด 7,540 ล้านคน ขณะที่ประเทศไทยเริ่มเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ*ระดับแรก (Aging Society) ตั้งแต่ปี 2548 โดยมีจำนวนผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 60 ปีประมาณร้อยละ 10 และจำนวนผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 65 ปี ร้อยละ 7
ด้านองค์การสหประชาชาติคาดว่าประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ*ระดับที่ 2 (Aged Society) ในปี 2564 โดยจำนวนผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 60 ปีจะเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 20 และอายุมากกว่า 65 ปี เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 14 หลังจากนั้นจะเข้าสู่*ระดับ 3 สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Super-aged Society) ในปี 2578 คือจะมีจำนวนผู้สูงอายุมากกว่า 65 ปี เพิ่มเป็นร้อยละ 20
*สังคมผู้สูงอายุมี 3 ระดับคือ
1. ระดับการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aging society) หมายถึง สังคมหรือประเทศที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 10 ของประชากรทั้งประเทศหรือมีประชากรอายุตั้งแต่ 65 ปีมากกว่าร้อยละ 7 ของประชากรทั้งประเทศ แสดงว่าประเทศนั้นกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ
2. ระดับสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged society) หมายถึง สังคมหรือประเทศที่มีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศหรือมีประชากรอายุตั้งแต่ 65 ปี มากกว่าร้อยละ 14 ของประชากรทั้งประเทศ แสดงว่าประเทศนั้นเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์
3. ระดับสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (Super-aged society) หมายถึง สังคมหรือประเทศที่มีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไปมากกว่า ร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศ แสดงว่าประเทศนั้นเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่
ประโยชน์ของ MoHo ต่อการพัฒนา “กลุ่มเปราะบาง” หรือในบทความนี้จะหมายถึง ผู้สูงอายุ
เนื่องจากอายุที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้ความเสื่อมของร่างกายและสมองก็เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ไปตามอายุ กิจกรรมบางอย่างที่เคยทำได้ ตอนนี้อาจจะไม่สามารถทำได้แล้ว รวมถึงความจำที่อาจจะจำเรื่องใหม่ ๆ ได้น้อยลงและลืมเรื่องเก่า ๆ เพิ่มมากขึ้น จนบางครั้งทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกว่าตนเองนั้นเป็นภาระของลูกหลานหรือคนที่ต้องคอยดูแล และรู้สึกหมดคุณค่าในตัวเอง ดังนั้นการดูแลและใส่ใจรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของผู้สูงอายุจะช่วยทำให้ผู้ป่วยรู้สึกว่าตนเองนั้นมีคุณค่า ซึ่ง MoHo เป็นแบบจำลองหนึ่งที่สามารถกระตุ้นเพื่อให้เกิดการปรับและเพิ่มความสามารถให้สามารถทำกิจกรรมที่ต้องการได้อย่างมีความสุข และเกิดคุณค่าเมื่อได้ทำกิจกรรมนั้น เช่น ผู้สูงอายุท่านหนึ่งอยากจะทำอาหาร เราก็ต้องให้ผู้สูงอายุกำหนดเป้าหมายว่าอยากทำเมนูอะไรบ้าง เมนูที่ต้องการจะทำมีขั้นตอนอย่างไรบ้าง แล้วตอนนี้ผู้สูงอายุมีความสามารถอะไรบ้างที่จะทำเมนูนี้ ต้องฝึกทักษะอะไรเพิ่มเติมบ้าง และจะฝึกได้อย่างไรบ้าง เพื่อให้ผู้สูงอายุเกิดการปรับและเพิ่มความสามารถ รวมถึงมีทักษะที่จะทำให้สามารถทำเมนูนี้ออกมาได้ จากนั้นก็ทำการดำเนินการตามเป้าหมายและขั้นตอนที่ได้กำหนดไว้ โดยมีการปรับและเพิ่มทั้งความสามารถ ทักษะ รวมไปถึงสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุสามารถทำเมนูนี้ออกมาได้จริง และมีความเป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น เมื่อสามารถทำเมนูที่อยากทำได้ผู้สูงอายุท่านนี้ก็จะมีความสุข เกิดความภาคภูมิใจ และเกิดคุณค่าจากการทำอาหารในครั้งนี้ นอกจากความสามารถ ทักษะ รวมไปถึงความรู้สึกต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการทำอาหารในครั้งนี้แล้วนั้น ยังอาจจะช่วยในการส่งเสริมหรือแก้ปัญหาทางสุขภาวะของผู้สูงอายุได้อีกด้วย
การมีอายุที่มากเพิ่มมากขึ้น ทำให้ระบบร่างกายรวมไปถึงสมองเกิดการเสื่อมถอยไปตามอายุ จนอาจจะไม่สามารถทำกิจกรรมบางอย่างที่เคยทำ และเริ่มที่จะลืมหรือจำบางสิ่งบางอย่างไม่ได้ไป แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีสิ่งที่อยากทำหรือไม่สามารถทำสิ่งที่อยากทำได้อีกแล้ว ดังนั้นการที่ทำให้ผู้สูงอายุได้ทำในสิ่งที่อยากทำ จะเป็นการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีความสุขในการใช้ชีวิตและเกิดคุณค่าจากการทำกิจกรรมนั้น นั่นเอง
สุดท้ายนี้ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อตัวผู้อ่าน รวมไปถึงบุคคลที่อยู่รอบตัวของผู้อ่านด้วยเช่นกัน หากมีข้อเสนอแนะประการใด ผู้เขียนขอรับไว้ด้วยความขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่ง
ขอบคุณข้อมูลจาก :
https://www.home.co.th/news/to...
https://weareyounging.com/2020...
