สองสามปีก่อน
มีนักพัฒนางานหลายท่าน รวมถึงระดับอาจารย์ในสถาบันการศึกษาที่เคยส่งผลงานวิจัยเข้าร่วม R2R แล้วตก ไม่ผ่านการพิจารณาตั้งแต่รอบแรก ฉันได้รับการตั้งคำถามจากท่านเหล่านั้นสะท้อนถามว่า "R2R ไม่รับผลงานวิจัยเชิงคุณภาพหรือเปล่า" ซึ่งก็ยังคงเป็นคำตอบที่ดูเหมือนยังคลุมเครือในใจฉันเสมอมา
เมื่อปีที่แล้ว ฉันมีโอกาสได้ไปร่วมออกแบบกระบวนการเรียนรู้กับอาจารย์ท่านหนึ่งในสถาบันการศึกษาแห่งหนึ่งและได้เชียร์ให้ส่งผลงานวิจัยเข้าร่วมเผยแพร่ผลงานและก็ตกรอบตั้งแต่รอบแรก...เช่นเดียวกัน
ปีนี้เลยทดลองส่งผลงานของตัวเอง โดยสอบถามไปที่ส่วนกลางว่า "ฉันสามารถส่งได้ไหม" และส่งไปในกลุ่ม/ประเภทที่ตนเองไม่ได้เป็นกรรมการ ก็ได้รับคำตอบว่าสามารถส่งเข้าร่วมด้วย
จึงส่งไปสองผลงาน
และตกรอบแรกทั้งสองผลงาน ...คือ
เรื่อง ศึกษาบทบาทของคุณอำนวย R2R ต่อความสำเร็จในการทำ R2R
ของนักพัฒนางานประจำด้วยวิจัย จังหวัดยโสธร
R2R facilitator role to success in R2R
Of Job developers with research, Yasothon Province
บทคัดย่อ
R2R Facillitator หรือคุณอำนวย R2R คือ บุคคล หรือ กลุ่มบุคคล ที่คอยเชื่อมประสาน คอยอำนวยความสะดวก ช่วยเหลือนักวิจัย เมื่อพบปัญหาในการดำเนินงานวิจัย R2R ซึ่งการพัฒนางานประจำและบุคลากรมีความสำคัญ โดยเฉพาะการส่งเสริมให้บุคลากรมีทักษะ การคิดวิเคราะห์ในการแก้ไขปัญหาพัฒนางานประจำการคิดเชื่อมโยงอย่างเป็นระบบ ดังนั้นในการทำ R2R ของนักพัฒนางานประจำที่พบว่าไม่มีความชำนาญหรือเชี่ยวชาญในการทำวิจัย รวมถึงภาระงานที่มากจากการทำงานประจำดังกล่าว อาจนำมาซึ่งความท้อถอยและไม่อยากทำ ในที่สุดก็ล้มเลิก การศึกษาครั้งนี้จากการทบทวนวรรณกรรมพบว่ายังไม่มีการศึกษาวิจัยอย่างแพร่หลายในเรื่องนี้ ผู้วิจัยจึงสนใจบทบาทของคุณอำนวย R2R ว่ามีผลต่อความสำเร็จในการทำ R2R ได้อย่างไรจึงเป็นที่มาของการศึกษาครั้งนี้
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาบทบาทของคุณอำนวย R2R ต่อความสำเร็จในการทำ R2R ของนักพัฒนางานประจำด้วยวิจัยจังหวัดยโสธร โดยลงมือปฏิบัติการทำบทบาทของการเป็นคุณอำนวยผ่านการทำวิจัยประเภท R2R ภายใต้สถานการณ์จริง เก็บรวบรวมข้อมูลในกลุ่มตัวอย่างเป็นคุณอำนวยที่ผ่านการอบรม R2R Facilitator Advance จำนวน 7 คน เก็บข้อมูลเดือนตุลาคม 2561-เมษายน 2562 ทำการประเมินผลการเรียนรู้จากการสะท้อนคิดและการถอดบทเรียน วิเคราะห์เนื้อหาในส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพ
ผลการศึกษา
พบว่า คุณอำนวย R2R มีบทบาทสำคัญต่อความสำเร็จในการทำ R2R ของคนในพื้นที่ ในระดับมาก โดยมีคุณลักษณะร่วมที่สำคัญที่พบคือ มีใจรักและทัศนะคติที่ดีต่อการทำ R2R มีความเป็นครู เป็นที่ปรึกษาด้านวิชาการ / พี่เลี้ยง สามารถเป็นผู้วิเคราะห์ ประเมินสถานการณ์ และคอยเชื่อมประสานระหว่าง ทีมนำ ขององค์กรกับ ผู้ปฏิบัติหน้างาน ช่วยสื่อสารงานวิจัย ส่วนบทบาทที่สำคัญที่นำไปสู่การทำ R2R สำเร็จได้แก่ การสนับสนุนการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในพื้นที่ผ่านการทำสะท้อนคิด(Reflection) ในการมองความจริงของวิถีการทำงานในพื้นที่เพื่อทำความเข้าใจและ/หรืออธิบาย (Understand and/or Explain) ปัญหาหน้างานและการเชื่อมเครื่องมือจัยมาแก้ไขปัญอย่างเป็นระบบ สรุปเป็นความสามารถหรือสมรรถนะที่จำเป็นที่ควรมีอยู่ในบทบาทของคุณอำนวย R2R (Functional Competency) 6 ประเด็นคือ 1) ความเข้าใจในเนื้อหาวิจัย 2) ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดของการเรียนรู้ตามสภาพจริงในพื้นที่ 3) ความเข้าใจและทักษะเกี่ยวกับการสะท้อนคิด 4) ความเข้าใจและทักษะในการประเมินตามสภาพจริง 5) เทคนิคของการสื่อสารและ 6) การสร้างแรงบันดาลใจ
คำสำคัญ: คุณอำนวย R2R, Facilitator,
และ
เรื่อง การออกแบบสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้บนฐานคิดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงต่อการพัฒนางานประจำด้วยวิจัยประเภท Meta R2R สำหรับบุคลากรทางด้านสุขภาพ จังหวัดยโสธร
Designing a Learning Environment based on Transformative Learning for Meta R2R Healthcare Researchers in Yasothon Province
บทคัดย่อ
การพัฒนางานประจำและบุคลากรมีความสำคัญ โดยเฉพาะการส่งเสริมให้บุคลากรมีทักษะ การคิดวิเคราะห์ในการแก้ไขปัญหาพัฒนางานประจำ การคิดเชื่อมโยงอย่างเป็นระบบ บนฐานข้อมูลจริงที่เกิดขึ้นในโลกความเป็นจริง ที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาโดยมีความสอดคล้องกับเป้าหมายการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 การนำเครื่องมือ R2R มาใช้เป็นเรื่องสำคัญเพราะเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ส่งเสริมให้บุคคลเกิดการคิดและแก้ไขปัญหาที่เป็นระบบ จากการศึกษาและทบทวนวรรณกรรมที่ผ่านมา พบว่า การจัดการอบรมพัฒนาบุคลากรสุขภาพในเรื่องนี้ยังมีน้อย ส่วนใหญ่เป็นการเน้นสอนบรรยายเนื้อหาวิธีวิจัย (Research Methodology) ที่เป็นการบอกความรู้มากกว่าการส่งเสริมให้เกิดการสร้างความรู้ด้วยตนเอง จัดว่าเป็นช่องว่างการเรียนรู้ จึงเป็นที่มาของการศึกษาครั้งนี้
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการออกแบบสิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้ต่อการพัฒนางานประจำด้วยวิจัย(Routine to Research) โดยลงมือปฏิบัติการทำวิจัยประเภท Meta R2R ภายใต้สถานการณ์จริงที่สะท้อนความร่วมมือของทีมบุคลากรทางด้านสุขภาพในแต่ละองค์กร และมีความสอดคล้องกับปัญหาระบบสุขภาพ ความต้องการ และการพัฒนางานในพื้นที่ เก็บรวบรวมข้อมูลในกลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลกรทางด้านสุขภาพจาก 5 หน่วยงานจำนวน 40 คน เก็บข้อมูลเดือนตุลาคม 2561-เมษายน 2562 ทำการประเมินผลการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง 3 วิธีการ คือ การนำเสนอผลงานวิจัยผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ประเมินรายงานการวิจัยตามเกณฑ์ R2R ประเทศไทย การสะท้อนคิดและการถอดบทเรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาร้อยละ และวิเคราะห์เนื้อหาในส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพ
ผลการศึกษาพบว่า
การเรียนรู้ของนักพัฒนางานโดยการจัดทำผลงานวิจัย Meta R2R 5 เรื่อง พบว่า อยู่ในระดับดีเด่นจำนวน 2 ผลงาน และในระดับดี 3 ผลงาน โดยภาพรวมนักพัฒนางานสามารถจัดทำผลงานวิจัย Meta R2R ภายใต้สถานการณ์จริงที่สะท้อนความร่วมมือของทีมสุขภาพได้ ทุกผลงานมีกระบวนการสร้างผลงานวิจัยอยู่ในระดับดีร้อยละ 100(5) การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นต่อผู้ป่วย/ผู้ปฏิบัติงาน/หน่วยงาน/องค์กรอยู่ในระดับดีร้อยละ 20(1) อยู่ในระดับปานกลางร้อยละ 40(2) และระดับน้อยร้อยละ40(2) ระดับการนำไปใช้ประโยชน์ส่วนใหญ่อยู่ในระดับดีร้อยละ 60(3) รองลงมาอยู่ในระดับปานกลางร้อยละ 40(2) ส่วนใหญ่ผลงานมีความริเริ่มสร้างสรรค์ ร้อยละ 80(4) และมีความสอดคล้องกับความต้องการทางด้านสุขภาพ (Health Need) นโยบาย และวิถีการพัฒนางานในพื้นที่ ข้อเสนอแนะ ควรให้มีการพัฒนาบุคลากรทางด้านสุขภาพให้เกิดการสร้างความรู้ผ่านการพัฒนางานประจำด้วย Meta R2R จัดเป็นการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงภายในตัวบุคคลคิดแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบที่มีมุมมองต่อการพัฒนานำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในงาน
คำสำคัญ: การเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง, Meta R2R, สิ่งแวดล้อมทางการเรียนรู้
ได้มาใคร่ครวญพิจารณาในตนเอง การที่จะไม่ผ่านรอบแรกคือ
- ผลงานวิจัยดังกล่าวไม่เข้าเกณฑ์เป็น R2R
- ผลงานวิจัยดังกล่าวระเบียบวิธีวิจัยไม่ถูกต้อง
ก็ต้องย้อนกลับมาดูผลงานในสองเรื่องของตนเองอีกครั้ง แสดงว่าไม่เป็นไปตามทั้งสองประเด็นดังกล่าวจึงตกตั้งแต่รอบแรก พลาดโอกาสที่กรรมการจะได้อ่านบทความวิจัยของฉัน (Manuscript)
และสิ่งที่ฉันต้องตระหนักในตนเองและบอกตนเองว่า อย่าลงในตนเองว่า ผลงานวิจัยเราดีเลิศ อาจจะมีประเด็นที่บกพร่องอยู่มาก
บทเรียนครั้งนี้ทำให้ฉันเกิดการสะท้อนคิดมากมาย และก็อาจจะมีปัจจัยอย่างอื่นร่วมด้วยที่ต้องวิเคราะห์ศึกษาและหาคำตอบเพื่อการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนต่อไปอีก
14-07-63
