วันที่ 21มกราคม 2563 ได้มีโอกาสไปเรียนรู้กิจกรรมบำบัดในโรงพยาบาลหลวงพ่อเปิ่น เป็นโรงพยาบาลชุมชนที่มุ่งเน้นความเป็นเลิศของผู้ป่วยวิกฤติด้วยการแพทย์ผสมผสาน มีการแบ่งหน้าที่งานรับผิดชอบหลักร่วมกับโรงพยาบาลอื่น คือ โรงพยาบาลนครชัยศรี(ดูแลเรื่องฉุกเฉิน และอุบัติเหตุ) โรงพยาบาลหลวงพ่อเปิ่น(ดูแลเกี่ยวกับเวชศาสตร์ฟื้นฟู) และโรงพยาบลห้วยพลู(ดูแลเกี่ยวกับการผ่าตัดไม่เร่งด่วน) ซึ่งงานของนักกิจกรรมบำบัดส่วนในโรงพยาบาลหลวงพ่อเป่นจะเน้น swallowing , hand functions เนื่องจากมีผู้รับบริการที่เป็น stroke เป็นส่วนใหญ่ และกิจกรรมให้การรักษาเน้นฝึกร่วมกันกับผู้ดูแลเพื่อเป็นการสอนและให้โปรแกรมต่อเนื่องในการกลับไปทำที่บ้านซึ่งจะช่วยให้เห็นผลของการบำบัดรักษาที่ดีกว่าการสอนแค่คนไข้อย่างเดียว ในช่วงบ่ายของวันได้มีโอกาสลงเยี่ยมบ้านที่โรงพยาบาลมีส่วนในการติดตามดูแล ซึ่งผู้รับบริการที่ได้ เป็นผู้รับบริการ D/C แต่ยังคงมีการติดตามอยู่ คุณ ก (นามสมมุติ) อายุ 85 ปี อ่อนแรงครึ่งซีก มีปัญหาความดันโลหิต รับประทานอาหารเองได้ ลุกนั่ง และเดินเองได้ โดยใช้ walker มีผู้ดูแลที่มีอายุใกล้เคียงถูกจ้าง ให้คอยดูแลให้ความช่วยเหลือ และทำงานสวนของที่บ้าน ในวันที่ไปเยี่ยมบ้านด้วยระยะเวลาที่จำกัดของการไปเยี่ยมบ้าน จึงได้มองภาพรวมหาจุดที่มองเห็นถึงปัญหาและสามารถแก้ไขได้เร็วที่สุด ซึ่งประกอบไปด้วย คุณ ก มีเท้าที่บวมและสังเกตเห็นว่าจะไม่ชอบใส่รองเท้าเวลาเดินไปไหนมาไหน จึงได้มีการตรวจการรับสัมผัสบริเวณฝ่าเท้า พบว่าการรับสัมผัสบางส่วนเริ่มมีความบกพร่อง จึงได้ให้การกระตุ้นการรับสัมผัส และให้เทคนิคการหายใจเข้าออก เพื่อลดอาการบวมบริเวณฝ่าเท้าที่มีปัญหามาจากลักษณะการหายใจ เมื่อเสร็จแล้วจึงให้คุณ ก ลองสวมรองเท้าและเดินไปยังในบ้านปรากฏว่ารองเท้าแบบสวมรัดส้นไม่สามารถใส่ได้เพราะคับ จึงใส่แบบหนีบแต่รองเท้าแบบหนีบหลุดได้ง่ายเพราะไม่มีส่วนที่รัดส้น จึงได้มีการปรับรองเท้าแบบหนีบให้สามรถสวมใส่เดินได้ไม่หลุดโดยการนำหนังยางมาร้อยเป็นเส้นเพื่อทำเป็นตัวรัดส้นเท้าไม่ให้หลุด และอีกหนึ่งปัญหาที่สังเกตุเห็น คือคุณ ก มีอาการสั่นขณะเคลื่อนไหวแขน จึงได้มีการตรวจประเมินและให้กิจกรรมในการส่งเสริมกำลังกล้ามเนื้อแขนโดยใช้อุปกรณ์ใกล้ตัวที่มีอยู่ในบ้าน ซึ่งในขณะการฝึกทำทุกกิจกรรมได้มีการสอนให้ผู้ดูแลรู้จักวิธีการทำเพื่อที่จะสามารถช่วยบอกเตือนและเข้าใจในการทำกิจกรรมต่างๆของคุณ ก และก่อนกลับจากการเยี่ยมบ้านได้มีการทำแผ่นข้อมูล(home program) ฝากให้กับผู้ดูแลหลัก หลังจากที่ผู้ดูแลว่าจ้างเสร็จสิ้นงาน เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องในการทำกิจกรรมเพื่อการรักษา ซึ่งจากการเยี่ยมบ้านในครั้งนี้ทำให้ได้รู้ว่าการติดตามหลังจากส่งออกจากโรงพยาบาลนั้นมีความสำคัญเพราะจะเป็นเหมือนการตรวจสอบถึงความสามารถในการใช้ชีวิตหลังการรักษา ว่าความสามารถดำเนินกิจวัตรประจำวันเป็นอย่างไรหรือมีอุปสรรคขัดขวางในการดำเนินกิจวัตรประจำวันหรือไม่
ในวันที่ 28 มกราคม 2563 วันนี้ได้มีโอกาสไปจัดกิจกรรมที่โรงเรียนผู้สูงอายุ ซึ่งได้พบกับผู้สูงอายุ ประมาณ 30 คน รู้สึกตื่นตาตื่นใจเพราะในห้องเรียนตกแต่งไปด้วยของที่ทำขึ้นด้วยฝีมือของนักเรียนซึ่งมีความสวยงามและมีการวางขายเพื่อสร้างรายได้ให้กับกลุ่มผู้สูงอายุ ในระหว่างการประเมินและทำกิจกรรมทางผู้สูงอายุก็ได้เตรียมกิจกรรมให้กับนักศึกษาเช่นกัน เป็นกิจกรรมเต้นประกอบจังหวะ และกิจกรรมดึงกะลา ซึ่งทำให้เห็นถึงการทำกิจกรรมเชิงนันทนาการที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพได้อีกด้วย จากการได้ทำกิจกรรมในวันนี้ได้เห็นถึงการเตรียมความพร้อมของการก้าวสู่สังคมสูงวัยของโรงเรียนผู้สูงอายุไม่ว่าจะเป็นการส่งเสริมสุขภาพกาย สุขภาพจิต ยังช่วยส่งเสริมการสร้างรายได้ให้กับตนเองและช่วยเพิ่มคุณค่าในการใช้ชีวิตได้อีกด้วย ในส่วนของช่วงบ่ายได้มีพี่จากกลุ่ม IL (Independent Living)เข้ามาให้ข้อมูลในการจัดตั้งกลุ่มและรูปแบบการทำงานร่วมกันกับโรงพยาบาลที่มีขึ้นเพื่อเป็น Peer counseling ให้กับผู้ป่วยและผู้พิการที่ช่วยทำให้เข้าถึงและสามารถดำเนินงานด้านการฟื้นฟูได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งรู้สึกประทับใจองค์กรนี้ค่อนข้างมากเนื่องจากมาจากการที่ตัวบุคคลเล็งเห็นถึงความสำคัญและต้องการที่จะช่วยเหลือสังคมจึงเลือกที่จะเดินหน้าความตั้งใจโดยการจับมือร่วมกันทำงานกับโรงพยาบาลและมีผลลัพธ์ที่ดีออกมามากมายจนถึงปัจจุบัน
จากการเรียนรู้ในวันนี้จะสามารถนำไปพัฒนาวิชาชีพกิจกรรมบำบัดอย่างไร?
ในการทำงานด้านฟื้นฟูสุขภาพหลังผู้ป่วยได้มีการส่งออกจากโรงพยาบาลควรมีทีมติดตามดูแลผลอย่างสม่ำเสมอเพื่อตรวจประเมินความสามารถในการใช้ชีวิตหลังจากออกจากโรงพยาบาล ซึ่งควรมีนักกิจกรรมบำบัดเป็นส่วนหนึ่งในทีมติดตามดูแล เนื่องจากเราจะได้ประเมินความสามารถของผู้รับบริการและสภาพแวดล้อมของผู้รับบริการเพื่อที่จะสามารถปรับให้เหมาะสมกับตัวบริบทของผู้รับบริการเอง
เมื่อสังคมเผชิญหน้าสังผู้สูงอายุมากขึ้น การเตรียมตัวรับมือสถานการณ์ผู้สูงอายุที่ไม่จำเป็นต้องรับมือแค่ในโรงพยาบาล หรือรับมือที่ปลายเหตุ แต่เราสามารถเริ่มได้เลย การคงไว้หรือการฟื้นฟูรักษาสุขภาพที่ดีในวัยของผู้สูงอายุนั้นมาจากการดูแลส่งเสริมสุขภาพในระยะยาว กิจกรรมบำบัดเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมดำเนินชีวิตในแต่ละวัน ที่ทำให้การดูแลรักษาสุขภาพเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา นักกิจกรรมบำบัดจึงมีส่วนสำคัญในการส่งเสริมกิจกรรมการดำเนินชีวิตเพื่อเตรียมพร้อมสุขภาพดีอย่างยั่งยืนให้กับคนในสังคมได้ ซึ่งอาจจะนำเสนอในรูปแบบโครงการ แผนงาน หรือการให้ความรู้สู่สังคม เป็นต้น
