ชีวิตที่พอเพียง 3577. ลอนดอน ๒๕๖๒-๒ : ๔. เรียนรู้ภูมิศาสตร์การเมือง

ชีวิตที่พอเพียง 3577.  ลอนดอน ๒๕๖๒-๒  : ๔. เรียนรู้ภูมิศาสตร์การเมือง

๒๓ ตุลาคม ๒๕๖๒

เอกสาร Concept Note ของ Subtheme 1 : Geopolitical Change and Health Systems    สำหรับใช้เตรียมจัดประชุม PMAC 2021 : The Global Health in the SDG Era – from words to action  เปิดกระโหลกผมมาก    ว่าตัวการความยากลำบากในอนาคตของมนุษยชาติ คือ “พระเจ้า”ยุคใหม่ที่มนุษย์สร้างขึ้น    ที่เรียกว่า “ความเติบโตทางเศรษฐกิจ” (economic growth)   

“พระเจ้า”องค์ใหม่ที่กำลังยกร่างความคิดกัน เรียกว่า “ละเลิกการเติบโต” (de-growth)   หรือ  “เศรษฐกิจวงจร” (circular economy)   หรือ “เศรษฐกิจขนมโดนัท” (doughnut economy)    ยังไม่ชัดเจนว่า พระเจ้าองค์ใหม่ก่อรูปชัดหรือยัง    ผมเดาว่ายัง

ภูมิศาสตร์การเมืองกลายเป็นการต่อสู้ของชุดความคิดในสมองมนุษย์     ที่เป็นสมมติ และผมเรียกว่า “พระเจ้า”

ข้อเสนอพระเจ้าองค์ใหม่มาจากหนังสือ Doughnut Economics : How to Think Like a 21th Century Economist (1)  เขียนโดย Kate Raworth แห่งมหาวิทยาลัย อ็อกซฟอร์ด    โปรดดูรูปโดนัทในลิ้งค์ (1)นะครับ    ในภาพใหญ่พระเจ้าองค์นี้โปรความเท่าเทียมครับ    ในขณะที่พระเจ้าองค์ที่ชื่อว่า ความเติบโตทางเศรษฐกิจ บันดาลให้เกิดความไม่เท่าเทียม เขาเอ่ยว่า มหาเศรษฐีอันดับที่ ๑ ถึง ๘ ของโลกมีทรัพย์สินรวมกันเท่ากับทรัพย์สินของพลโลก ๓,๖๐๐ ล้านคนรวมกัน

ความเท่าเทียมสำคัญคือด้านสุขภาวะ (wellbeing)  กับด้านความมั่งคั่ง (prosperity)    

เพื่อเปลี่ยนพระเจ้า (มายาในสมองมนุษย์)    ผู้ยกร่างเสนอมาตรการหลัก ๖ มาตรการคือ

  1. 1. สร้างตัวละคร (actors) ใหม่
  2. 2. ทบทวน evidence ของ social & environmental determinants of health and health equity
  3. 3. ทบทวนนโยบายระดับชาติและระดับโลก ที่นำไปสู่ผลบวกด้านสุขภาวะ และลดการสร้างผลลบ    ตัวอย่างสำคัญคือเรื่องตลาดแรงงาน
  4. 4. ทบทวนนโยบายระดับชาติและระดับโลก เพื่อลดความกลัวและรังเกียจเพื่อนมนุษย์ในสังคมวัฒนธรรมอื่น (xenophobia)   และการเมืองคลั่งชาติแบบรังเกียจเชื้อชาติอื่น
  5. 5. ทบทวนกลไกขับเคลื่อนทางสังคมระดับโลก ที่นำไปสู่พัฒนาการด้านสุขภาพ
  6. 6. ถกเถียงกันเรื่อง Limitarianism (2) (3)    ผมรู้จักคำนี้เป็นครั้งแรก    อ่านลิ้งค์ (2) (3) คร่าวๆ แล้ว  ผมบอกตัวเองว่า ผมสมาทานลัทธินี้มาตลอดชีวิตโดยไม่รู้ตัว    โดยยึดอุดมการณ์ดำรงชีวิตแบบ “ให้มากกว่าได้” (give > take)

ผมมองว่า “ภูมิศาสตร์การเมือง” เรื่องแย่งทรัพยากร แย่งผลประโยชน์ และแย่งกันเป็นใหญ่    ทั้งในระดับประเทศ (และกลุ่มประเทศ)  และในระดับบุคคล    เมื่อไรที่มัวเมากิเลส (โลภะ โทสะ โมหะ) ความขัดแย้งและความรุนแรงก็เกิดขึ้น    โดยที่ความรุนแรงบางส่วนมันรุนแรงแบบนิ่มๆ     อย่างกรณีนายเท็ด แม็คคินนี ผู้ช่วยรัฐมนตรีเกษตรเพื่อการค้าและกิจการเกษตรระหว่างประเทศ ของสหรัฐอเมริกา ผู้ลงนามจดหมายถึงรัฐบาลไทย คัดค้านการห้ามใช้สารเคมีฆ่าหญ้า ไกลโฟเซต  ก็น่าจะถือได้ว่า เป็น political economy determinant ที่ก่อผลลบต่อสุขภาวะอย่างหนึ่ง         

วิจารณ์ พานิช

 ๒๔ ตุลาคม ๒๕๖๒    ปรับปรุง ๒๖ ต.ค. บน TG 917 กลับบ้าน

ห้อง ๓๑๘   โรงแรม The Cavendish    ลอนดอน


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)