การทำให้ชุมชนเข้มแข็งก็คือการเริ่มกระบวนการพัฒนาจากฐานราก
ตัวอย่างความเข้มแข็งของชุมชน ช่วยสร้างคุณูปการอะไร แค่ไหน เพียงใด เชื่อว่าทุกคนได้ประจักษ์แจ้งแก่สายตา ท่ามกลางสถานการณ์ความร้อนแรงระอุทางการเมืองในวันนี้
๑) ชุมชนเข้มแข็งหมายถึงชุมชนที่มีขีดความสามารถในการจัดการปัญหาของตนเองได้ในระดับหนึ่ง ด้วยการมีผู้นำที่มีความสามารถ มีการเรียนรู้ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง บนพื้นฐานวัฒนธรรม ความเชื่อ คุณค่าดั้งเดิม ศาสนา และเศรษฐกิจชุมชนที่พึ่งพาเอื้อเฟื้อกันและกัน โดยแต่ละชุมชนได้ใช้ศักยภาพของตนเองเข้าคลี่คลายและจัดการปัญหาได้ด้วยตนเองภายใต้ความร่วมมือและสนับสนุนจากองค์กรภายนอก
๒) กระบวนการแก้ไขปัญหายาเสพติดแตกต่างไปตามเงื่อนไขความรุนแรงของปัญหาเชิงปริมาณการเสพ การค้ายา มาก ปานกลาง น้อย /เชิงผลกระทบที่มีต่อครอบครัว/ลักษณะที่ตั้งของชุมชน ภูมิศาสตร์ สังคม วัฒนธรรมประเพณี ศาสนา ความเชื่อ
๓) วิธีการมองปัญหา ๒ แบบ คือ แบบที่ ๑ มองว่ามีความเชื่อมโยงกับเรื่องอื่นๆ หรือเป็นผลมาจากสาเหตุอื่น แบบที่ ๒ มองว่าปัญหายาเสพติดเป็นภัยคุกคามของกระบวนการใหญ่ภายนอกที่ต้องการเข้ามาเป็นบ่อนทำลาย
๔) ยุทธศาสตร์และแนวทางการทำงานของชุมชนแบ่งได้ตามแต่ละภาคและ กทม.
๕) วิธีการทำงานการแก้ไขปัญหายาเสพติดเป็นตัวสร้างกระบวนการเรียนรู้และส่งเสริมอาชีพ
มีหลายวิธี เช่น
- สร้างการมีส่วนร่วม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ฯ
- ค้นหาศักยภาพภายในชุมชนมาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาแบบบูรณาการฯ
- ดึงศักยภาพขององค์กรภายนอกเข้ามาเสริมสร้างความเข้มแข็ง
- หนุนช่วยในกระบวนการทำงานของชุมชน ฯลฯ
๖) บทเรียนการทำงานของชุมชน เช่น
- การมองที่ปัจจัยหลัก คือผู้นำ เพราะผู้นำมีความสำคัญต่อความสำเร็จของการดำเนินงาน
- การนำกลไกในชุมชนมาใช้เช่น ระบบคุ้ม เครือญาติ ศาสนา
- การบ่มเพาะเยาวชนให้มีภูมิคุ้มกัน
- การมองปัญหา จะต้องมองให้เห็นความเชื่อมโยงสัมพันธ์กับเรื่องอื่นๆ
- ชุมชนที่เคยมีประสบการณ์รวมตัวกันพัฒนามาก่อนจะเอื้อประโยชน์ต่อการแก้ไขปัญหายาเสพติด ฯลฯ
๗) ลักษณะของชุมชนเข้มแข็ง เช่น
- คนในชุมชนมีความตระหนัก และห่วงใยต่อความเป็นไปของชุมชน
- มีแกนนำที่หลากหลาย และมีศักยภาพในการทำงาน
- สมาชิกในชุมชนร่วมมือร่วมใจกันอย่างจริงจัง มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
- มีกิจกรรมต่อเนื่อง เท่าทันสถานการณ์ตลอดเวลา ฯลฯ
|